احکام خمس

س : 515- زمین هایى که مخارج صاحبش راکفایت نمی کند صاحب زمین اطراف آن را توسعه می دهد اما باز هم کفایت نمی کند آیا آن مقدارى که به سبب توسعه بر اصل زمین افزوده شده است خمس دارد؟
ج : اگر خمس آن را بدهد احوط است ولى بنابر اقوى خمس آن واجب نیست.

س : 516- آیا خمس به همه اموال – منقول وغیرمنقول – میت تعلق می گیرد؟ مانند: 1- درختان مثمر و غیر مثمرکوچک و بزرگ.2- گندم، آرد و علوفه حیوانات.3- چوب هایى که در خانه مسکونى و طویله حیوانات به کار رفته است.4- فرش و ظرف خانه.5- حیوانات (گا و، گوسفند، ا لاغ و اسب سوارى).6- لباس هاى کهنه و نو میت.7- هیزمی که ازصحرا یا از باغ فراهم شده است.
ج : از اموال یاد شده موارد دوم و هفتم و از مورد پنجم تنها به بره، بزغاله وگوساله که در بین سال به دنیا آمده باشد خمس تعلق می گیرد.

س : 517 – کسى که تصمیم دارد خمس اموال خانه اش را حساب کند ملاک قیمت گذارى، قیمت هنگام خرید اموال است یا قیمت هنگام محاسبة خمس؟
ج : قیمت هنگام محاسبه و اخراج خمس است.اگرکسى اصولا خمس نداده است باید قیمت روز خرید بعضى اموال را حساب کند زیرا اموال و اشیاى مورد خمس در اثر استفاده،کهنه و قیمت آن ارزان شده است.

س : 518 – چند برادرى که زمین و داراى شان کاملا تقسیم شده است اما مصارف زندگى شان مشترک است یکى از برادران طلبه و دیگران کارگرند، آیا طلبه می تواند از پولى که ازگارگرى برادرانش به دست آمده است و مشترک است به عنوان سهم امام (ع ) یا سهم سادات بر دارد؟
ج : اگرپول مورد خمس مشترک باشد نمی تواند بر دارد و اگر مشترک نیست با اجازه مرجع تقلید می تواند بر دارد.

س : 519 – حبوباتی که براى تخم و بذر نگهدارى می شود اگر بر آن ها سال بگذرد خمس دارد؟
ج : اگر یک سال گذشته باشد خمس تعلق می گیرد.

س : 520- آیا خمس به گاو نرى که براى نسل گیرى از آن استفاده می شود تعلق می گیرد؟
ج : بله.

س : 521 – اگر کسى مبلغى پول افغانى که ازکارگری در ایران به دست آورده است به افغانستان بفرستد خمس آن را در این جا (ایران ) پرداخت کند یا در افغانستان،وقتی که برگشت؟
ج : اگر تاخیر در اداى خمس نمی شود در افغانستان و اگر سر سال رسیده باشد در ایران پرداخت کند.

س : 522 – کسى که در وطن قرض دار و بدهکار است در ایران پیش از رسیدن سر سال تومان را با افغانى معامله می کند تا آن مبلغ افغانى طرف معامله (حواله دار) به افغانستان و به طلبکارش برساند.پیش از رسیدن پول به دست طلبکار، سرسال بدهکار سر می رسد آیا خمس آن را بدهکار و قرض دار بدهد؟
ج : اگر پولى را که قرض کرده است در مؤونه و مخارج همان سال یعنى سالى که سرسالش رسیده است مصرف کرده باشد خمس ندارد و اگر در مؤونه سال هاى پیش مصرف کرده باشد باید خمس آن را بدهکار پرداخت کند.

س : 523- آیا به زیور آلات زنان (مانند النگو، انگشتر، گردن بند، گوشواره ) که در هنگام ازدواج نصیب آنان می شود خمس تعلق می گیرد؟
ج : این مساله سه صورت دارد: ا – اگر زیورآلات از پول مهر خریده شده باشد خمس ندارد.2- اگر کسى سرسال خمسى دارد، در بین سال براى خانمش زیورآلات خریده است و از آن استفاده کرده است خمس ندارد.3- اگر بر پول یک سال گذشته باشد بعد از آن با همان پول طلا خریده باشد خمس دارد.

س : 523 – آیا هبه، هدآیا، جوایز و انعام خمس دارد؟
ج : اگر در بین سال استفاده نشود ویا اگر پول نقد باشد تا سر سال بماند خمس دارد.

س : 525 – پدر داماد به پدر عروس مبلغى شیربها میدهد تا راضى به ازدواج دخترش با پسر این مرد شود.آیا مبلغ یاد شده براى پدر دختر حلال است و بر فرض حلیت، خمس دارد؟
ج : اگر با رضایت و رغبت خود به پدر عروس بخشیده باشد حلال است و در سر سال خمس دارد.

س : 526 – پدر عروس از پدر داماد مبلغى را می گیرد و از همین مبلغ جهیزیه و لوازم خانه براى دخترش تهیه می کند آیا این اموال، مال عروس است یا مال داماد و بعد از بردن این اموال به خانة داماد خمس دارد یا نه؟
ج : اگر مهر قرار داده باشد مال عروس است و خمس ندارد در غیر این صورت مال داماد است.آن مقدارى که استفاده شده است خمس ندارد اما غیر آن خمس دارد.

س : 527 – کسى که لباسى را می خرد، دو سال می ماند و از آن استفاده نمی کند خمس دارد؟
ج : بله، خمس دارد.

س : 528 – کسى که خودش در ایران و خانواده اش در افغانستان است اگر در ایران پول و اثاثیه اى داشته باشد و یک سال بگذرد خمس دارد؟
ج : بله، خمس دارد.اثاثیه اگر مورد حاجت باشد و در طول سال مورد استناده قرار بگیرد خمس ندارد.

س : 529 – آیا از خمس در امور خیریه مانند مسجد، حسینیه و…می توان مصرف کرد؟
ج : بدون اجازه حاکم شرع مصرف نمی شود.

س : 530- آیا ضروریات خانه مانندگاو،گوسفند و بز شیرده که در مخارج و مصارف شبانه روزى دخالت دارد و همچنین بره،گوساله و بزغاله خمس دارد؟
ج : اگر خمس گوساله، بز، و بزغاله، در هر سال داده شود وقتى شیرده می شود خمس ندارد.بره و بزغاله اگر تا سر سال موجود باشد خمس دارد.

س : 531 – کسى که تاکنون براى درآمدش سال خمسى قرار نداده است و ازدواج هم نکرده است آیا به پولى که تا کنون به دست آورده است خمس تعلق می گیرد؟
ج : خمس تعلق می گیرد.اول پرداخت خمس بعد ازدواج اما ارباح سال ازد واج خمس ندارد.

س : 532 – کسى که سر سال ندارد و می خواهد محاسبه کند آیا به ضروریات خانه مانند فرش، یخچال، اجاق گاز، بخارى، تلویزیون، ماشین لباسشویى، یک عدد کیف، یک دست لباس وهزینة عقد بدون عروسى خمس تعلق می گیرد؟
ج : هیچ مکلفى – فى علم ا…و در واقع – بدون سرسال خمسى نیست اگر چه خودش نداند بنابراین لوازم و ضروریات خانه اش را اگر از منافع بین سال تهیه کرده باشد خمس ندارد.و اگر بعد ازگذشت سرسال خود تهیه کرده باشد خمس دارد و اگر نداند باید با حاکم شرع مصالحه کند.

س : 533 – کسى سرسال معین ندارد براى همسر و دخترش زیورآلات می خرد آیا به آن زیورآلات خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر بر قیمت زیورالات یک سال گذشته باشد خمس دارد و اگر از درآمد بین سال آن را خریده باشد خمس ندارد.

س : 534- کسى که سرسال خمسى ندارد از طرفى بدهکار است و از طرف دیگر پولی هم دارد آیا به این پول خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر براى مخارج و مؤونه سال قرض کرده باشد به مقدار قرض خمس ندارد و اگر آن را در مخارج سال مصرف نکرده باشد باید خمس آن را بدهد.

س : 535 – کسى که در ایران کار می کند پیش از اخراج خمس، پول خود را براى پدرش به افغانستان می فرستد.پدرش هم خمس آن را حساب نمی کند مدیون پدر است یا پسر؟
ج : اگر پول به مدت یک سال نزد پسر مانده باشد باید خمس آن را بدهد و اگر یک سال نمانده براى پدرش فرستاده باشد و پدر هم پیش از رسیدن سرسال خمسی اش پول را مصرف کرده باشد خمس ندارد و اگر تا سرسال خمسى پدر، نزد او مانده باشد، پدر باید خمس آن را پرداخت کند.

س : 536- اگر کسى در سال اول خمس پول خود را پرداخت کند در سال دوم این پول از دستش برود و در سال سوم پول زیادى به دستش آید آیا می تواند مبلغ پولى را که در سال اول خمس آن را داده بودکنار بگذارد و خمس بقیه را حساب کند؟
ج : پولى که در سال سوم به دست آورده است همه اش خمس دارد و نمی توا ند کنار بگذارد.

س : 537 – کسى قطعه زمینى را درمجاورت زمین زراعتى اش احیاء می کند اما زمین ها همگى مخارج زندگى اش را تامین نمی کند آیا به زمین احیاء شده خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر از راه کسب و کار زندگى می کند، و امرار معاش را به کسب وکار تهیه می کند زمین هاى احیاء شده خمس دارد.