س : 612- کسى که مقلد آیت ا…حکیم بوده است بعد از ایشان با اجازه آیت ا…خویى فقط در پرداخت وجوه شرعى بر تقلید از ایت ا…حکیم باقى مانده است آیا وجوه شرعى را که پرداخت کرده است مجزى است و آیا می تواند وجوه شرعى را براى بناى مسجد مصرف کند؟
ج : اگر وجوه شرعى را به مستحقان پرداخت کرده باشدکفایت می کند اما وجوه شرعى را در بناى مسجد مصرف نمی تواند مگر این که مسجدى باشد که در آن در روزهاى جمعه تبلیغ اسلام ادامه داشته باشد.
س : 613- کسى زمین موروثى داردکه بخشى از آن زراعى و بخش دیگر چراگاه است صاحب زمین هر سال قسمتی از چراگاه را تبدیل به زمین زراعی می کند.آیا زمینی که چراگاه بر زمین زراعى افزوده شده است خمس دارد؟
ج : اگر چراگاه موات بوده و احیا شده باشد خمس، بعد ازکسر مخارج و مصارف احیا تعلق می گیرد.
س : 614- برخی می گویند دادن ثلث سهم امام(ع)، براى طلبه و غیر طلبه بدون اجازه مجتهد جایز است.آیا این سخن درست است؟
ج : سهم امام(ع) بدون اجازه مجتهد به کسى داده نمی شود.
س : 615- کارگرى در افغانستان دو فرزندی دارد که مادرشان مرده است و هر سال مبلغى را براى مصارف فرزندان خود می فرستد.از سوى دیگر پدر همین کارگر براى او دخترى را نامزد کرده است آیا می تواند از پولى که خمسش را حساب نکرده است و سر سال هم ندارد مهریه و شیربهاى همسرش را بدهد؟
ج : پول هایی راکه به افغانستان فرستاده است اگر به عنوان امانت در نزد پدرگذاشته باشد خمس دارد.تنها آن مبلغى که توسط پدرش براى فرزندانش مصرف شده است اگر یک سال بر آن نگذشته باشد خمس ندارد ونیز پول هایى را که شیربها (گله ) داده است هم خمس دارد اگر یک سال بر آن گذشته باشد.
س : 616- کسى مبلغ شصت هزارتومان سهم امام (ع) ا و سهم سادات را بنابر رأى و نظر خودش به ماماى (دایى) خودکه خیلى فقیر بود داده است آیا مجزى است؟ اگر مجزى نباشد وظیفه اش چیست؟
ج : مصرف سهم امام و سادات به اجازه مجتهد نیاز دارد اگر فقر ماماى این شخص در حد اضطرار باشد مجزى است.
س : 617- اگر برکود حیوانى سر سال بگذرد خمس تعلق می گیرد؟
ج : بله، خمس دارد.
س : 618- درخت هایی که غرس شده باشد یا خود روییده باشد براى استفاده شخصى مالکش وگاهى چند تا از آن ها را بفروشد و پولش را براى نیازمندى هاى زندگى خود مصرف کند خمس دارد؟
ج : هر دو نوع درخت خمس دارد باید در هنگام استفاده از آن خمسش حساب شود.
س : 619 – آیا خمس به اموال آدم بدهکار و قرض دار تعلق می گیرد؟
ج : اگر بدهکارى و قرض براى مؤنه سال باشد از اموال خمسى کسر می شود اما بقیه آن خمس دارد.
س : 620- کسى که چند نوع کسب دارد باید چند نوع سر سال خمسى داشته باشد یا یک سر سال کفایت می کند؟
ج : یک سر سال براى همه کفایت می کند.
س : 621- اگر پول یا علوفه قرض داده شود و بعد ازگذشت سر سال به صاحبش برسد خمس دارد؟
ج : خمس آن در هنگام گرفتن (قبض ) پرداخت شود.
س : 622- اگر پشم گوسفند پیش ازرسیدن سر سال خمسى به گلیم یا نمد تبدیل شود خمس دارد؟
ج : اگر پیش ازرسیدن سر سال بدل به گلیم و نمد و از آن ها استفاده شود خمس ندارد.
س : 623- اگر چیزى به عنوان سوغات و به نیت خمس به سید فقیر داده شود مجزى است؟
ج : اگر خمس و زکات به سید و فقیر داده شود با اجازه مجتهد و مرجع تقلید اظهار آن لازم نیست.
س : 624- پارچه اى که براى کفن با پول مخمس خریده شده است و بعد ازچند سال با آن میتى کفن می شود.اگر درطول این چند سال قیمت آن گران شود خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج : به تفاوت قیمت خمس تعلق نمی گیرد.
س : 625- کسى درخت هاى چنارخود را می فروشد و با قیمت آن بدهکارى خود را ادا می کند آیا خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر در هر سال خمس نمو و رشد آن را حساب کرده باشد و در بین سال مصرف شود خمس ندارد.
س : 626- اگر کسى از چوب هاى چنار خود براى در و پنجره و…خانه خود استفاده کندخمس دارد؟
ج : اگر خمس نمو و رشد آن را حساب نکرده است بعد از قطع درخت خمس آن را حساب کند.
س : 627- چوب هایی که با پول قرض و رهن زمین خریده و براى در و پنجره استفاده می شود خمس دارد؟
ج : چوب اگر با پول قرض خریدارى شود و براى در و پنجره خانه مصرف شود خمس ندارد.
س : 628- کسى چند تخته پتو خریده است که به افغانستان بفرستد اما نتوانسته است آن ها را بفرستد اکنون یک سالى ازتاریخ خرید می گذرد آیا خمس به پتوها تعلق گرفته است؟
ج : اگر در بین سال استفاده نکرده باشد خمس تعلق می گیرد.
س : 629- آیا در خمس داشتن هبه فرقى میان متاع ارزان و (یسیر) وگران (خطیر) است؟
ج : اگر تا سر سال خمسى بماند هر دوخمس دارد.
س : 630 – گاو وگوسفندى که براى شیردهى یا بارکشى استفاده می شود به اضافى قیمت و چاقى آنها خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر متعلق خمس بوده است وخمس آن پرداخت شده باشد چاقى و اضافى قیمت خمس ندارد.
س : 631- کسى مبلغ پانصد هزار تومان پول تخمیس شده دارد.مبلغ صد هزار تومان از ربح بین سال را براى مصرف روزانه کنارگذاشته بود اما اشتباها به جاى صد هزار ربح بین سال، صد هزار تومان از پانصد هزار تومان مصرف کرده است آیا می تواند ربح بین سال را به جاى پول تخمیس شده بگذارد؟
ج : نمی تواند.
س : 632- اگرکسى باغ وماشینى را با پول خمسى خریده باشد قیمت روزخرید را در پرداخت خمس آن حساب کند یا قیمت کنونى را؟
ج : این مسأله سه صورت دارد: 1- اگر به ماشین و باغ احتیاج دارد قیمت روز خرید را حساب کند.2- اگر براى تجارت خریده باشد هم اصل قیمت خمس دارد و هم اضافى قیمت.3- اگر باغ و ماشین را با پول غیر مخمس خریده باشد به اصل باغ و ماشین خمس تعلق می گیرد واعلى القیمتین را تخمیس کند.
س : 633- کسى که با پول قرض و درآمد بین سال خانه اى را رهن می کند و به مرور زمان بدهکارى خود را ادا می کند اگر پول رهن را از راهن بگیرد خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج : اگر از ناحیه پیدا کردن خانه در عسر و حرج قرار نمی گیرد پرداخت خمس آن واجب است.
س : 634- کسى که نیاز به ماشین یا اسب سوارى دارد اگر بین سال تلف شود قیمت آن از ربح بین سال کسر می شود؟
ج : اگر از ربح بین سال جبران کند یعنى اسب و ماشین دیگرى بخرد قیمت آن کسر می شود و اگر بعد از رسیدن سر سال خمسى اسب یا ماشین بخرد خمس دارد.
س : 635 – اگر از درآمد بین سال لوازم مورد نیاز خریده شده باشد اما تا سر سال خمسى استفاده نشود خمس دارد؟
ج : بله، خمس دارد.
س : 636- اگرکسى خمس را جداکند و پیش از آن که به مجتهد یا وکیلش بدهد آن را بدل کند و به مجتهد یا سادات بدهد جایز است؟
ج : بله، تا وقتی که خمس را به مجتهد یا وکیلش نداده است تعین پیدا نمی کند.
س : 637- اجناس و اموالى که براى امرار معاش با پول مخمس خریده می شود اگر در بین سال فروخته شود به اضافى قیمت آن خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر در بین سال مصرف نشود اضافى قیمت خمس دارد.
س : 638 – آیا می توان براى هیزم، علوفه حیوانات و میوه جات و…سر سال جداگانه تعیین کرد؟
ج : بله.
س : 639- کسى که زمین زراعتى را با پول مخمس خریدارى می کند و در آن چاه عمیق حفر و موتور آب نصب می کند آیا به چاه، موتور و اضافى قیمت زمین خمس تعلق می گیرد؟
ج : تا زمانى که زمین را نفروخته است به اضافى قیمت خمس تعلق نمی گیرد.اگر چاه و موتور را براى زیادکردن ثروت خود آماده کرده است، ربحى که مصرف کرده است و اضافى قیمت آن ها هم خمس دارد.
س : 640- کسى ده سال پیش مبلغ صد هزارتومان مهریه براى همسرش تعیین می کند اگر آن را پرداخت کند از مؤونه سال پرداخت به حساب می آید یا نه؟
ج : از مؤونه سال پرداخت حساب می شود.
س : 641 – زیور آلات زنانه که از رواج (مد) افتاده است خمس دارد؟
ج : اگر از درآمد بین سال یا با پول مخمس خریده شده باشد خمس ندارد.
س : 642- اشیاى مورد نیاز اگر از درآمد بین سال خریده شده باشد بعد ازگذشت سال اگر بفروشد قیمت آن خمس دارد؟
ج : اشیا و اجناسى که جزء مؤونه سال و از درآمد بین سال خریده و سال بر آن گذشته باشد و فروخته شود خمس ندارد.
س : 643- اگر با پول غیر مخمسى تجارت شود در ربح آن ارباب خمس شریکند؟
ج : بله، شریک هستند.
س : 644- کسى که سر سالش اول برج ثور است کود حیوانى را که زمستان جمع می کند و در پاییز سال آینده مصرف می کند، خمس آن را چه وقت بدهد و آیا به کود حیوانى متنجس خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر برکود حیوانى یک سال بگذرد خمس به آن تعلق می گیرد، متنجس بودن آن مانع تعلق خمس نمی شود.
س : 645- کسى که پول از ایران به افغانستان می فرستد اگر یک سال و نیم این پول در دست حواله دار باشد و بعد از دادن آن مبلغ به دست گیرنده، پیش از رسیدن سر سالى مصرف شود خمس دارد؟
ج : اگر در این مدت (یک سال ونیم ) در ملک صاحب اولش بوده است بعد ازگرفتن آن خمسش را حساب کند.
س : 646- کسى از ایران پول غیر مخمس به افغانستان می فرستد درآن جا هم خمس آن را حساب نمی کنند و پول مخمس با غیر مخمس مخلوط می شود وظیفه چیست؟
ج : آن مبلغ پولى که مخمس بوده است دوباره خمس ندارد اما خمس پول غیر مخمس را باید بعد از پایان سال بدهند.
س : 647- دو برادر اموال مشترکى دارند یکى به ایران مهاجرت می کند و دیگرى در افغانستان می ماند برادرى که به ایران آمده است درباره خمس اموال مشترک خود چه وظیفه دارد؟
ج : برادرى راکه در افغانستان است وکیل بگیرد تا خمسش را حساب کند.
س : 648- کسى که سر سال ندارد اگر پولش کم شود و بعد از آن که سر سال تعیین کرد براى خود باید خمس پول گمشده را بدهد؟
ج : اگر پول گمشده به مدت یک سال در نزد صاحبش بوده است باید خمس آن را بدهد.
س : 649- کسى که لوازم خانه مانند پتو، پارچه، ساعت و…براى آینده اش می خرد خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج : اگر تا رسیدن سر سال استفاده نشود خمس دارد.
س : 650- بعضى براى فرار از پرداخت خمس پارچه را به تن می کنند، در ظرف غذا می پزند در این صورت خمس به آنها تعلق می گیرد؟
ج : اگر پارچه را لباس درست نکنند بلکه با آن خود را بپیجند موجب سقط خمس نمی شود.اما اگر در ظرف براى خود یا مهمان هاى خود غذا بپزند خمس ساقط می شود.
س : 651- اگرکسى مالى را براى دیگرى وقف کند خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج : وقف خمس ندارد.
س : 652- وکیل مجتهد می تواند خمس کسى را براى خود آن شخص مصالحه کند؟
ج : اگر فقیر باشد اشکالى ندارد.
س : 653- برخى کارگران افغانى خمس پول شان را پرداخت نمی کنند و ادعا می کنند که اختیار به دست پدر و یا برادر بزرگش است که در وطن هستند در این صورت آیا خود کارگران مسؤول نیست؟
ج : مسؤول خود شخص کارگر است اگر مستطیع باشد باید به حج برود و اگر از مؤونه سالش زیاد شود باید خمس آن را پرداخت کند.
س : 654- کسى درمدت چند سال پولى به دست می آورد تا درآینده ازدواج کند و نیزکسى که در افغانستان بدهکار است که هر سال باید پولش را براى طلبکارانش بفر ستد و اگر مانعى پیش آیدکه نتواند پولش را بفرستد آیا خمس به این پول ها تعلق می گیرد؟
ج : اگر پول پیش ازگذشت یک سالى صرف ازدواج شود و یا براى پدر و مادر فرستاده شود خمس ندارد اما اگر به مدت یک سال در نزد صاحبش به هر دلیلى بماند خمس به آن تعلق می گیرد اول خمس بعد ازدواج.
س : 655- چند برادرکه زندگى مشترکى دارند و یکى از آن ها صاحب اختیار است.یکى از همین برادران پولى به دست می آورد که از مؤونه سال شخص خودش زیاد اما از مؤونه سال همه برادران کم است آیا خمس پولش را باید بدهد؟
ج : کسى که کار می کند و به برادرانش کمک می کند اگر پولش از سر سال زیاد شد خمس دارد.و اگر نشد ندارد.
س : 656- کسى درحادثه اى بدون وصیت ازدنیا رفته است آیا به اموال مورد نیازش خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر از ربح بین سال خریده باشد خمس تعلق نمی گیرد.
س : 657 – کسى هفت سال پیش پدرش از دنیا رفته است و مبلغ شش هزار تومان خمس به اموالش تعلق گرفته است در آن زمان پسرش توانایی پرداخت آن را نداشته است.اکنون که توانایی پرداخت را پیداکرده است چگونه و چه مبلغى و به کجا پرداخت کند؟
ج : اگر با میراث پدرش تجارت کرده و زیاد شده باشد با پرداخت شش هزارتومان برى الذمه نمی شود و اگر با آن تجارت نکرده است همان مبلغ را به مجتهد بدهدکافى است