س : 658- آیا خمس به سرگین حیوانات تعلق می گیرد؟
ج : اگر در ارباح داخل و قابل خرید و فروش باشد تعلق می گیرد.
س : 659- ثلث سهم امام (ع) که در بعضى موارد به طلاب داده می شود اگر از مؤونه سالش زیاد باشد خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج : اگر عین همان پول باقى باشد خمس ندارد.
س : 660- کسى که در گرفتن خمس از مجتهد اجازه دارد در مصرف آن نیز اجازه دارد؟
ج : مصرف مقدارى که برایش اجازه داده شده است مانعى ندارد اما بیش از آن اجازه ندارد.
س : 661- اگر دسترسى به مجتهد یا وکیلش براى پرداخت خمس نباشد وظیفه چیست؟
ج : باید به مجتهد یا وکیل امین او برساند هر چند طول بکشد.
س : 662- طلبه اى که بدهکار است می تواند بدون اجازه مجتهد سهم امام را براى اداى قرض خود پرداخت کند؟
ج : سهم امام (ع) باید با اجازه مرجع تقلید مصرف شود.
س : 663- کسى با پول غیر مخمس خانه اى ساخته است و بعد از آن فروخته است آیا خمس تعلق می گیرد؟
ج : خمس بر قیمت آن خانه تعلق می گیرد.
س : 664- کسى مبلغ پنجاه هزار تومان دارد، مبلغ صد هزار تومان قرض می کند و با مجموع پول خانه اى رهن می کند آیا به پنجاه هزار تومان پول خودش خمس تعلق می گیرد؟
ج : تا نگرفته است خمس ندارد، بعد ازگرفتن آن و بى نیاز شدن از رهن پرداخت خمس واجب است.
س : 665- کسى است که مصارف خانواده اش را به عهده دارد و از لحاظ وسایل زندگى مانند فرش وظرف به حداقل اکتفا می کند تا مبلغى را پس اندازکند براى بازگشت به افغانستان آیا این مبلغ خمس دارد؟
ج : بعد گذشت سال خمس دارد اما ممکن است این مورد با مبلغ کمتر مصالحه شود.
س : 666- کسانى که سهم امام (ع ) را در مدرسه هاى دینى که تازه فعال شده است در افغانستان مصرف می کند چه حکمی دارند؟
ج : مصرف سهم امام (ع ) باید با اجازه حاکم شرع یا وکیلش باشد.
س : 667- آیا کودکانى که در مساجد محل مشغول یادگیرى قرآن کریم هستند می توانند از سهم امام (ع ) مصرف کنند؟
ج : اگر پدران شان قدرت تأمین مخارج آنان را ندارند بعد از اجازه از حاکم شرع می توانند مصرف کنند.
س : 668- در صورتى که وکلاى مراجع در افغانستان وجود ندارند حوزه علمیه هم نیست که سهم امام (ع ) براى طلاب علوم دینى مصرف شود با این حال آیا هر کسى می تواند سهم امام (ع ) خود را به فقرا بدهد؟
ج : وکلاى مراجع در افغانستان هستند اگر در منطقه اى نباشد در منطقه دیگر است و یا توسط فرد امین به مراجع و یا وکلایشان ارسال کنند.
س : 669- کسى که نه نفر عائله دارد و به مدت یک سال در بیمارستان بوده است و مبلغ دو صد هزار تومان پول درمانش شده است که بازهم خوب نشده است آیا می تواند پول بیمارستان را از خمس پرداخت کند؟
ج : با اجازه مجتهد می تواند از وجوه شرعى پرداخت کند.
س : 670- کسى که اجازه مصرف سهم امام (ع ) براى یتیمان و صغیران را دارد آیا اجازه دارد ثلث آن را براى خود بر دارد؟
ج : بدون اجازه نمی تواند مصرف یا اخذ کند.
س : 671- کسى که خودش از دنیا رفته و از او یادداشت هایی باقى مانده است که در آن سرمایه و بدهکارى خود از سهم امام (ع ) را نوشته است و هنوز اصل سرمایه متوفى در اختیار ورثه قرار نگرفته است آیا بر ورثه واجب است که سهم امام (ع ) نوشته شده در یادداشت را پرداخت کنند؟
ج : ترکة متوفى تا در اختیار ورثه قرار نگرفته است پرداخت بدهکاریش واجب نیست.
س : 672- کسى که مبلغ دو صد هزار تومان در مدت دو سال بدست آورده است آیا می تواند با این پول فرش و لباس و…بخرد؟
ج : تا خمس آن را پرداخت نکرده است نمی تواند استفاده کند.
س : 673- گروه هاى سیاسى نظامی از مردم قلمرو حاکمیت خود وجوه شرعى را دریافت می کردند آیا کسانى که وجوه شرعى را این گونه پرداخت کرده اند برى الذمه شده اند؟
ج : اگر براى حفظ امنیت،کمک به مستضعفین و مبارزه با کمونیست ها مصرف شده باشد مجزى است اما اگر در جنگ هاى داخلى مصرف شده باشد باید توبه کنند و دوباره پرداخت کنند.
س : 674- قطعه زمینى با چشمة آبى به عنوان ارث براى کسى از پدرش مانده است آب این چشمه پیش از این هدر می رفته است وارث هم اکنون حوضى براى ذخیره شدن آب ساخته است تا زمین راکشت و با آن آبیارى کند سوال این است که اولا: زمین هایی که ازآب همین چشمه آبیارى می شوند خمس دارد یا نه؟ ثانیا: کس دیگرى هم در این چشمة آب حق و سهمی دارد یا نه؟
ج : اولا: اگر زمین هاى یاد شده درزمان حیات مورث موات بوده و وارث آن را احیاکرده است بعد ازکسر مصارف احیا باید خمس آن را حساب کند.ثانیا اگر پیش ازساختن حوض ذخیره دیگران از آب چشمه استفاده می کرده اند اکنون هم حق استفاده دارند و اگر نمی کرده اند حق ندارند.
س : 675- خمس هایی که به پایگاه نظامی که به خاطر حفظ امنیت، قضاوت و جلوگیرى از جنگ هاى داخلى پرداخت شده است چه حکمی دارد؟
ج : کسانى که دریافت می کرده اند اگر اجازه از حاکم شرع داشته اند موجب برائت ذمه شده است.
س : 676- کسى که تقلید از مجتهدى دارد می تواند براى مصرف وجوه شرعى خود براى مدرسه و…از مجتهد دیگر اجازه بگیرد؟
ج : اگر مجتهد جامع الشرایط باشد مانعى ندارد.
س : 677- کسى با میل و رغبت خود مبلغى پول به عنوان شیربها به پدرهمسر خود می دهد آیا این پول حلال است و خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج : اگر با میل و رغبت داده شود حلال است و اگر تا سر سال بماند خمس دارد.
س : 678- کسى که سال خمسى ندارد و اگر بخواهد سال تعیین و خمس خود را حساب کند از تمام سرمایه نقدى (پول نقد، پول رهن خانه و…) و غیر نقدى (یخچال، تلویزیون، فرش و…) خمس حساب کند؟
ج : خمس پول نقد خود را پرداخت کند.خمس پول رهن خانه را عندالتمکن باید بدهد.لوازم خانه را باید با مجتهد مصالحه کند.
س : 679- کسى که نه عادل است و نه در حوزة علمیه درس خوانده است اما ادعا می کند که از یکى از مراجع تقلید وکالت دارد و هنگام گرفتن وجوه شرعى کاغذ رسید هم نمی دهد آیا پرداخت وجوه شرعى به چنین کسى موجب برائت ذمه می شود؟
ج : وجوه شرعى به چنین کسى نباید پرداخت شود و اگر پرداخت شود موجب برائت ذمه نمی شود.
س : 680- پولى که از قاتل به عنوان مصالحه در قتل عمدى و دیه در قتل خطایى گرفته می شود خمس دارد؟
ج : خمس ندارد.
س : 681- رادیو ضبطى که از درآمد بین سال خریده می شود خمس دارد؟
ج : اگر مورد نیاز باشد خمس ندارد.
س : 682- اگر در بین سال مرد،کفنى براى همسر متوفایش بخرد خمس دارد؟
ج : اگر سال خمسى داشته باشد خمس ندارد.
س : 683- ابزارکار مخمس اگر استهلاک پیدا کند و از منافع سال آینده اش آن را تعمیرکند منافع یاد شده خمس دارد؟
ج : خمس ندارد.
س : 684- کسى تعداد چهل عدد درخت براى حسینیه مصرف کرده است آیا خمس به درخت هاى یاد شده تعلق می گیرد؟
ج : اگر پیش از مصرف، خمس آن ها را نداده باشد باید پرداخت کند.
س : 685 – طلبه اى که هیچ گونه امکانات براى درس خواندن ندارد می تواند ازکسى سهم امام (ع ) بگیرد و مصرف کند؟
ج : با اجازه مرجع تقلید مانعى ندارد.
س : 686- اگر از ار باح مکاسب زمین زراعى خریده شود که مورد نیاز است خمس دارد؟
ج : زمین حکم سرمایه را دارد، پرداخت خمس آن احتیاط واجب است.
س : 687- حوزه هاى علمیه اى که در مناطق مرکزى تاسیس شده است و در آن ها طلاب فقیر و نیازمند درس می خوانند پرداخت سهم امام (ع ) در این حوزه ها به چه کیفیت مجزى است؟
ج : با نظر و رأى وکیل مجتهد سهم امام مصرف شود.
س : 688- کسى خانه اى را رهن می کند آیا به پول رهن خانه خمس تعلق می گیرد؟
ج : اگر پیش از رهن منزل خمس به پول رهن تعلق گرفته بوده است باید خمس آن پرداخت می شد و حالاکه نشده است بعد ازگرفتن پول از راهن خمس آن پرداخت شود.
س : 689- اگر دامادى به جاى پدر عروس، جهیزیه اى براى عروس تهیه کند و تا سر سال در خانة داماد بماند، خمس دارد؟
ج : خمس دارد.
س : 690- کسى مبلغ بیست هزار تومان سهم امام (ع ) به سیدى که قبلا طلبه بوده داده است آیا مجزى است؟
ج : اگر سید یاد شده در اضطرار و نهایت فقر بوده باشد سفم امام (ع) حساب می شود.
س : 691- کسى که از اول عمر در نزد کس دیگرى کار می کند و از دستمزدش اطلاعى ندارد و سر انجام معلوم می شود که مبلغ پانصد هزار تومان شده است آیا خمس به آن پول تعلق می گیرد؟
ج : خمس تعلق گرفته است.
س : 692- اگر یکى از بستگان متوفى بدهکارى خمس متوفى را پرداخت کند کفایت می کند؟
ج : اگر به نیابت از متوفى متبرعا پرداخت کند کفایت می کند.
س : 693 – اگر کسى با پول غیر مخمس چرخ گلدوزى خریده باشد آیا در سر سال خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج : اگر براى کسب وکار خریده باشد خمس دارد و اگر براى کارهاى خانه خریده باشد جزء مؤونه به حساب می آید.
س : 694- اگر طلبه اى بر اثر تحقیق و تلاش درسى خسته شده باشد می تواند از سهم امام (ع ) براى تفریح و تجدید قوا مصرف کند و می تواند سیگار بخرد؟
ج : براى تفریح و تجدید قوا می تواند از سهم امام (ع ) مصرف کند و همچنین اگر عادت به سیگار داشته است و نمی تواند ترک کند به مقدار ضرورت می تواند سیگار بخرد اما اگر عادت به سیگار ندارد با مصرف سهم امام (ع ) خود را معتاد به سیگارنکند.
س : 695- آیا شهریه طلاب ملک آنان به حساب می آید، اگر سر سال بگذرد خمس به آن تعلق می گیرد و بعد از فوت به ورثه منتقل می شود؟
ج : بعد ازفوت اگر عین شهریه باقى باشد باید به حاکم شرع رجوع شود واگر از شهریه چیزى بخرد و تا سر سال استعمال نشود اجازه گرفتن ورثه براى تصرف در آن از حاکم شرع احوط است واگر تا سر سال باقی بماند احتیاط واجب در پرداخت خمس آن است.
س : 696- اگرکسى پیش از رسیدن سر سال بمیرد خمس به اموالش تعلق می گیرد؟
ج : ربح و فایده اى که بعد از سر سال وارد ملکش شده است خمس دارد اما اموالى که خمس آن تصفیه یا درمؤونه سال مصرف شده است خمس ندارد.
س : 697- کسى که می داند درآمدش از سر سال تجاوز نمی کند لازم است سر سال براى خود تعیین کند؟
ج : تعیین سر سال در این صورت لازم نیست.
س : 698- کسى که شک دارد و لوازم خانه اش را از درآمد بین سال خریده است یا از غیر آن وظیفه اش چیست؟
ج : باید با حاکم شرع یا وکیل اوکه آشنا با مسایل شرعى است مصالحه کند.
س : 699- کسى که سر سال دارد در طول سال پولى پیدا کرد و زمینى خرید که چند سال بدون استفاده ماند آیا به قیمت زمین خمس تعلق می گیرد؟
ج : بله، خمس دارد.
س : 700- کسى خانه اى خرید و آن را اجاره داد با پول اجارة آن، خانه اى براى خود رهن کرد آیا قیمت خانه خمس دارد؟
ج : چون صاحب خانه در آن زندگى نکرده است خمس دارد.
س : 701- کسى مبلغ پولى مخمس به عنوان شیربها به پدرهمسرش می دهد آیا به صرف تصرف پدر همسرش در آن پول خمس به آن تعلق می گیرد؟
ج : اگر تا سر سال باقی بماند خمس تعلق می گیرد اما صرف تصرف موجب تعلق خمس نمی شود.
س : 702- مستطیعى درسال اول استطاعت به حج نرفته و بعد از آن از دنیا رفته است اما براى پسرش وصیت کرده است که حج تمتع از طرف او انجام دهد آیا پولى که به سبب آن مستطیع شده بود و سالى بر آن گذشته است خمس دارد؟
ج : اگر خمس آن را پرداخت نکرده بوده است باید خمسش حساب شود.
س : 703 – آیا سهم سادات فقط اختصاص به سادات دارد یا در موارد ضرورى دیگر هم مصرف می شود؟
ج : در صورت ضرورت حاکم شرع می تواند در موارد دیگر مصرف کند اگر پیش از احتیاجات سادات باشد اما صاحب مال نمی تواند مصرف کند.
س : 704- کسى سر سال خمسى اش اول ثور است در اول جوزا منافعى به دست می آورد و بعد پشیمان می شود تصمیم می گیردکه اول جوزا سر سالش باشد آیا عدول و تبدیل جایز است؟
ج : اگر منافع را در اول برج جوزا به دست آوده باشد و آن را تخمیس کند مانعى ندارد.
س : 705- کسى که نصف عمل وکار را مثلا در سال 1372 و نصف دیگر را در سال1373 انجام می دهد و ربح در سال 1373 به دست می آید سر سال خمسى 72گذشته و سر سال خمسى 73 نرسیده است.وظیفه اش چیست؟
ج : اگر ربح و فایده در سال 72 به دست نیامده است و در سال 73 به دست آمده است ازمنافع سال 73 به حساب می آید.