احکام روزه

س : 381- آیا تزریق آمپول هاى تقویتی، بى حسى و درمانى روزه را باطل می کند؟
ج : آمپول مبطل نیست اما احتیاط این است که آمپول هاى تقویتى بعد از افطار تا اذان صبح تزریق شود.

س : 382- قطره اى که در چشم ریخته می شود اگر به حلق برسد مبطل روزه است؟
ج : در صورتى که به حلق برسد – احتیاطاً – بعد از افطار ریخته شود.

س : 383- کسى در ماه رمضان در مسافرت – سهوا – افطار می کند اگر پیش ازظهر همان روز به محل اقامت خود برگردد می تواند نیت روزه کند؟
ج : نمی تواند نیت روزه کند.

س : 384 – روزه د ار می توا ند با خمیردندان مسواک بزند؟
ج : اگر اطمینان داردکه به حلق نمی رسد اشکال ندارد.

س : 385- اخلاط سینه که به فضاى د هان آمده و آن را نرو برد و به حلق برسد و برگرداند موجب بطلان روزه می شود؟
ج : بنابر احتیاط موجب بطلان می شود.

س : 386 – کسى که قضای روزه رمضان به گردنش است می تواند روزه استیجارى بگیرد؟
ج : در صورت وسعت وقت براى قضاه می تواند بگیرد.

س : 387- روزه هایی که با غسل باطل گرفته شده باشد چه حکمی دارد؟
ج : اگر نمی دانسته است که غسلش باطل است، قضای روزه احوط است.

س : 388- اگرکسى بعد از طلوع فجر محتلم شود و- فورا – غسل کند بعد از غسل می تواند نیت روزه مستحبى یا استیجارى کند؟
ج : روزه مستحبى اشکالى ندارد.

س : 389- کسى درماه مبارک رمضان محتلم می شود، غسل را – عمدأ – تا غروب به تاخیر می اندازد.روزه اش صحیح است؟
ج : روزه اش صحیح است.

س : 390- آیا قصد خوردن و آشامیدن روزه را باطل می کند؟
ج : به محض قصد، روزه باطل می شود.

س : 391 – آیا مجرد انصراف از روزه باعث بطلان روزه می شود؟
ج : استمرار نیت در صحت روزه معتبر است اگر از نیت روزه انصراف پیدا شد باطل می شود.

س : 392 – کسى که روزه واجب بر عهده اش است می تواند روزه مستحبى بگیرد؟
ج : نمی تواند.

س : 393 – در سفر می توان روزه مستحبى گرفت؟
ج : در سفر روزه جایز نیست مگر سه روز روزه در مدینه یا این که نذر کرده باشد که در سفر روزه بگیرد.

س : 394 – کس اجیر شده است که در یک زمان معین روزه بگیرد آیا اجیر می تواند روزه زمانى معین را بعد از ظهر افطارکند و اگر افطارکرد کفاره دارد؟
ج : افطار جایز نیست.اگر افطارکرد کفاره ندارد و اگر بخواهد روز دیگرى را به جاى روز معین روزه بگیرد باید با موافقت مستاجر باشد.

س : 395 – اگر کسى از ابتداى ماه مبارک رمضان – اجمالأ – نیت روزه کند و یکى از روزهاى آن را از طلوع فجر تا غروب در خواب بماند روزه این روز صحیح است؟
ج : روزه صحیح است.قضا ندارد.

س : 396- اگر دختر به نه سالگی برسد و روزه گرفتن برایش سخت و خستگی آورباشد و مسایل نماز را نداند، کسى هم به او یاد ندهد وظیفه پدر و مادرش چیست؟ و اگر همین دختر فوت کند قضای نماز و روزه اش بر چه کسى واجب است؟
ج : پسر و دختر بعد از پآیان پانزده و نه سالکى موظف هستند که نماز و روزه و…را انجام بدهند.اگر روزه حرجى باشد بعد از رفع حرج اگر قضای آن را بگیرند برىء الذمه خواهند شد.البته پدر و مادر باید به فرزندان خود مسایل و احکام را یاد بدهند و امر به انجام آن بکنند مگر این که حرجى باشد و اگر فوت کنند قضا بر ورثه واجب نیست.

س : 397- با توجه به اختلاف افق ایران و افغانستان اگر در ایران هلال دیده شود در افغانستان می توانند عید کنند؟ آیا بها اعلان رادیو ایران در افغانستان رؤیت هلال ثابت می شود و آیا با حکم حاکم شرع بر این که فلان روز عید است، عید فطر ثابت می شود؟
ج : وحدت افق رویت هلال معتبر نیست.اگر حاکم شرع حکم کند، عید ثابت می شود اما اگر رادیوى ایران اعلام کند که در نزد حاکم شرع رویت هلال ثابت شده است در صورتى افطار می توانند که اطمینان حاصل شود بر رؤیت هلال در ایران.

س : 398- کسى که به خاطر بیمارى نتوانسته است روزه بگیرد و حتى قضاى آن را نیز تا روزه سال آینده نتوانسته است بگیرد، پول هم ندارد که کفاره اش را پرداخت کند.کفاره تأخیر چه مقدار است؟
ج : کنارة روزه هر روز یک (مد)است که کفاره سى روز سى (مد) می شود.

س : 399 – زنى که عادت وقتیه دارد، در روز اول ماه رمضان خون می بیند به گمان این که حایض است روزه اش را افطار می کند اما بعد از آزمایش روشن می شود که خون به خاطر حامله گی و ضعف بدنى بوده است.آن یک روزرا که افطار کرده است حکمش چیست؟
ج : قضا دارد، اما کفاره ندارد.

س : 400 – آب و رطوبتى که از انسان خارج می شود و اوصاف جنابت را ندارد اما مردد میان منى، بول و رطوبت دیگر است روزه و نماز با آن چه حکمی دارد؟
ج : اگر علامت هاى منى را – که در توضیح المسائل آمده است – ندارد، نماز و روزه صحیح است.

س : 401 – کسى که براى خرید پول (حواله دارى) به ایران میآید در شهرها می گردد و محل اقامت خاصى ندارد و نیزکسانى که شرکت تجارتى تأسیس کرده اند و کارشان خرید و فروش پول و رفتن و آمدن در شهرها است نماز و روزه شان چه حکمی دارد؟
ج : کسى که از افغانستان براى حواله دارى و یا تجارت می آید تا مقصد اول (مثل مشهد)بنا بر احتیاط جمع بین قصر وتمام نمایندو بعد از آن تمام بخواند چون دائم السفر می باشند.

س : 402- کسى که چهار سال مقیم قم است اما به لحاظ شغلى نمی تواند ده روز درقم بماند – البته گاهى ده روز در قم می ماند – حکم نماز و روزه شان چیست؟
ج : اگر در جایی قصد اقامت نمی تواند دایم السفر به حساب می آید.

س : 403- کسى که به مدت پنج – شش سال در محلى زندگى می کند اما گاهى درماه رمضان هشت فرسخ مسافرت می کند یعنى صبح بر سرکار می رود و شب بر می گردد نماز و روزه اش چه حکمی دارد؟
ج : در فرض سؤال نماز و روزه ایشان در سفر قصر است.

س : 404 – کسى که خانه اش در ورامین وکارش در تهران و از نظر اقامتى هم مطمئن نیست که چند مدت در ایران می ماند سه – چهار روز در تهران و سه – چهار روز در ورامین است حکم نماز و روزه اش چیست؟
ج : در تهران و ورامین نمازش تمام و روزه اش واجب است چون دایم السفر است اگر اطمینان داریدکه این کار شما تا سه ماه ادامه دارد.

س : 405 – کارگرى که صبح ها (سر فلکه ) براى کار می رود، بعضى وقت ها رفتن و برگشتن به اندازه هشت فرسخ می رسد و برخى اوقات نمی رسد نماز و روزه اش چه حکمی دارد؟
ج : اگر صاحب کار بگویدکه فاصله چهار یا هشت فرسخ است نماز قصر و روزه افطارمی شود و اگر فاصله و مسافت را نداند روزه را بگیرد و نمازرا تمام بخواند واگربدون قصد به هشت فرسخى برسد در بازگشت نماز قصر و روزه ا فطار می شود.

س : 406- کسى که چهارده سال ساکن قم است اگریک هفته درمیان دو- سه روزدر قم بیاید و باقی هفته را در تهران باشد و این آمد و شد – بخاطر تحصیل در دانشگاه – تا پنج سال آینده ادامه داشته باشد، تهران وطن به حساب می آید و این شخص دایم السفر است؟
ج : اگر پنج روز در تهران و دو روز در قم باشد در تهران چون کثیرالسفر است نمازتمام و روزه اش واجب است و در قم به خاطر این که حکم وطن دارد نماز و روزه اش تمام است.

س : 407 – کارگران افغانى که در فاصله پنج فرسخى کارکشاورزى می گیرند و رفت و آمد می کنند روزه شان در محل کار و خانه چه حکمی دارد؟
ج : اگراین کارهمیشکى است تا سه ماه طول می کشد، حکم دایم السفر را پیدا می کنند.نماز تمام و روزه واجب است.

س : 408 – کسانى که خانه هاى رهنى یا اجاره اى دارند و در طول هفته چندین بار مسافرت می کنند وظیفه شان چیست؟
ج : اگر قصد دارندکه چهار سال یا بیشتر درآن جا بمانند حکم وطن را دارد و اگر در هفته سه – چهار روز مسافرت می کنند تاسه ماه یا بیشتر، چون دائم السفر به حساب می آیند.در هر دو صورت نمازشان تمام و روزه شان واجب است.

س : 409 – آیا در قبول روزه قضایى، دادن کفاره روزه شرط است یا هر کدام عمل (على حده ) است؟
ج : ممکن است شرط قبولی باشد اما شرط صحت نیست.کسى که کفارة روزه دارد می تواند روزه قضایى بگیرد و صحیح است.

س : 410- کسى که اهلیت صدور فتوا را نداشته است به کارگرى گفته است که چون شما کار می کنید روزه بر شما واجب نیست شخص یاد شده بدون این که تحقیق کند افطارمی کند.حکمش چیست؟
ج : اگر براى آن کارگر یقین حاصل شده است، فقط قضا دارد وگرنه هم قضا دارد و هم کفاره دارد.

س : 411- اگر رسانه هاى عربستان، ترکیه و…که معمولاً یک روز پیش تر از ایران و افغانستان روزه می گیرند و عید می کنند – خبر بدهند که درکشورهاى یاد شده رؤیت هلال شده است وظیفه مقلدین شما چیست؟
ج : با ادعاى رؤیت هلال در آن کشورها رویت هلال در افغانستان و ایران ثابت نمی شود.

س : 412- کسى که خانه اش در ورامین وکارش در تهران است.قصد ماندن دایم در ورامین را ندارد و در محل کارش قصد اقامت می کند گاهى پیش از ده روز و گاهى یک روز در میان به خانه اش می رود.روزه اش در محل کار و خانه چه حکمی دارد.؟
ج : اگر نمی تواند ده روز در تهران یا ورامین بماند و اکثرا در تردد و رفت آمد می باشد باید روزه اش را بگیرد.و نماز را تمام بخواند.

س : 413- اگرکسى در ماه مبارک رمضان محتلم شود و غسل را – عمد ا – به تاخیر بیندازد تا وقت تنگ شود و مساله را نداند و تیمم هم نکند.بعد ازغسل شک کند که غسل پیش از اذان تمام شده است یا در هنگام اذان آیا روزه اش صحیح است؟
ج : غسل و روزه صحیح است قضا وکفاره ندارد.

س : 414 – اگر در روزماه مبارک رمضان چشم جوان به اجنبى بیفتد و محتلم شود، فورا تیمم کند و بعد از آن خود را به آب برساند و غسل کند روزه اش چه حکمی دارد؟
ج : روزه اش صحیح است.

س : 415 – کسى که کفاره روزه در افغانستان دارد در ایران پرداخت کند در صورت جواز چه مقدار و درکجا پرداخت کند؟
ج : اگر در ایران در مدرسه دینى تعداد شصت نفر طلبه را با نان، پنیر و چایی اطعام کند، بدل از یک روزکفایت می کند.

س : 416- کسى که می داند روزه اش را خورده است اما مدت آن را نمی داند مثلا نسبت به ده تا پانزده روزگمان و نسبت به بیست روز شک دارد وظیفه اش چیست؟
ج : احوط این است که پانزده روز را قضا کند.

س : 417 – اگر کسى براى فرار از روزه به اندازه مسافت شرعى برود و افطارکند بعد از آن به محل اقامت خود برگردد چه حکمی دارد؟
ج : اگر به اندازه بیست و دو نیم کیلومتر برود، افطارکند و برگردد و سرکارش بخورد اشکالى ندارد.

س : 418- اگر کسى سهوأ یا جهلا براى گرفتن ماهى سر را زیر آب ببرد روزه اش صحیح است؟
ج : اگر- سهوا – سر را زیر آب برده است روزه اش صحیح است و اگر نمی دانسته است که فرو بردن سر درآب مبطل روزه است جمع بین قضا وکفاره احوط است، و اقوى در جاهل قاصر عدم کفاره است.

س : 419 – اگر مهمانى محتلم شود به خاطر نبودن حمام یا سردى هوا یا خجالت از میزبان چند روز با تیمم روزه بگیرد و نماز بخواند آیا براى هر نماز و براى هر روز، روزه تیمم لازم است؟
ج : خجالت از میزبان مجوز تیمم نمی شود باید غسل کند مگر این که آب سرد مضر باشد که درآن صورت تیمم جایز است.

س : 420- اگر آدم روزه دار در حمامی که بخار آن نفس را تند می کند برود و نداند که بخار مبطل روزه است چه حکمی دارد؟
ج : – احتیاطاً – دهان و بینى را ببندد و اگر جاهل مقصر باشد دادن کفاره احوط است.

س : 421 – کسى که درهنگام سحرى تریاک می کشد و روزه هم می گیرد چه حکمی دارد؟
ج : روزه اش صحیح است.

س : 422 – کسى که در دماوند خانه اش می باشد و در ماه رمضان به تهران مسافرت می کند یک روز یا بیشتر در خانه اش روزه می گیرد بعد به تهران مسافرت می کند دوباره به خانه بر می گردد و روزه می گیرد باز به تهران بر می گردد و این عمل چندین بار تکرار می شود حکم نماز و روزه اش در خانه اش چیست؟
ج : اگر در دماوند چهار سال یا بیشتر مانده باشد قضا ندارد و اگرکمتر مانده باشد و بدون قصد اقامت ده روز، روزه گرفته باشد، روزه اش قضا دارد.

س : 423- آیا نسوارکشیدن در ماه رمضان روزه را باطل می کند؟
ج : احتیاط واجب در اجتناب است.

س : 424- کسى که به خاطر پیرى با تکیة به دیگران وضو می گیرد و نشسته نماز می خواند و توان روزه گرفتن را ندارد اما اصرار به روزه داشته باشد چه حکمی دارد؟
ج : در صورتى که روزه گرفتن مشقت داشته باشد یا خوف بیمارى باشد باید افطارکند.

س : 425- کسى که با وجود دانستن مسایل شرعى نماز و روزه اش را ترک کند.امر به معروف و نهى از منکر هم در او تاثیرى نداشته باشد آیا معاشرت و غذا خوردن با او جایز است؟
ج : چون اعتقاد اسلامی دارد نجس نیست.از باب امر به معروف و نهى از منکر براى این که اصلاح شود باید از او دورى شود.

س : 426 – شرط جنب شدن زن چیست آیا بدون دخول اگر ملاعبه اى صورت گیرد و آبى از زن بیرون آید آیا بر زن صدق می کند؟ اگر درماه رمضان باشد روزه زن باطل می شود؟
ج : اگر در هنگام خارج شدن آب خوشش بیاید و بعد از آن سست شود جنب به حساب می آید و اگر مقدمات جنب شدن را خود فراهم کرده باشد روزه اش باطل، قضا وکفاره بر او لازم است.

س : 427- اگرکفارة روزه قضایی آن قدر باشد که مکلف از انجامش نا امید شده باشد می تواند روزه مستحبى بگیرد؟
ج : روزه مستحبى نمی تواند بگیرد.

س : 428- اگر نسوار به حلق نرسد اما اثر داشته باشد مبطل روزه است؟
ج : ترک نسوار احوط است.

س : 429- اگر ترک نسوار درروزه مشکل باشد اما به حد حرج نرسد چه حکمی دارد؟
ج : ترک نسوار احوط است.

س : 430- کسى که مریض باشد و شدیدا تب و درد داشته باشد و احتمال ندهدکه روزه برایش ضرر داشته باشد زیرا افطار و عدم افطار برایش یکسان باشد، آیا روزه اش صحیح است؟
ج : اگر روزه باعث شدت یا طولانى شدن بیمارى نباشد روزه اش صحیح است.

س : 431 – اگر دکترى به زن شیرده یا حامله بگوید که روزه برایش ضرر دارد اما خودش احتمال ضرر ندهد روزه اش صحیح است؟
ج : اگر بداند که روزه براى او و فرزندش ضررى ندارد.روزه اش صحیح است.

س : 432 – اگر زن شیرده یا حامله احتمال ضرر براى خود یا فرزندش بدهد.بدون این که دکترى به افطارر روزه سفارش کرده باشد می تواند افطارکند؟
ج : در صورتى که خوف ضرر باشد باید افطاررکند.

س : 433 – آیا تزریق آمپول و سرم مبطل روزه است؟
ج : مبطل نیست.

س : 434 – آیا خوردن سحرى در نیت روزه کفایت می کند؟
ج : کفایت می کند.

س : 435 – اگر کسى از اول ماه رمضان نیت روزه کند، علاوه برآن هر شب نیت روزه لازم است؟
ج : خوردن سحرى کفایت می کند.لازم نیست هر شب نیت کند.

س : 436- آیا ایران و افغانستان (خصوصاکابل و مناطق مرکزى) در افق اتحاد دارند یا اختلاف؟
ج : اختلاف در افق و وقت نماز دارند اما این اختلاف درهلال ماه رمضان و عید فطر اثر ندارد.اگر در ایران عید شد در افغانستان هم عید می شود در صورت اطمینان پیدا کردن به رؤیت هلال در ایران.

س : 437- کسانى که طبق اعلام رادیوى ایران و اعلام مقام معظم رهبرى روز سىام رمضان را اول شوال و عید قرار داده است، روزه آن روز قضا وکفاره دارد یا نه؟
ج : اگر از اعلام رادیوى ایران یقین یا اطمینان به رویت هلال حاصل شود واجب است عیدکنند و اگر شک داشته باشند عید نمی توانند و اگر افطارکنند قضا وکفاره دارد و با حکم حاکم شرع هم می توانند عیدکنند.

س : 438 – کسانى که تقلید از امام خمینى دارند اگر سى روزتمام را روزه بگیرند ودر ایران عید شود اما در افغانستان رؤیت هلال نشود روزه روز سى ام که اول شوال و روزعید در ایران است در افغانستان صحیح است یا نه؟
ج : اگر در اول رمضان رؤیت هلال شده است و سى روزگذشته باشد روزة روز سى و یکم حرام است.اگر در اول ماه رمضان ماه را ندیده باشند تا شوال ثابت نشده است روزه حرام نیست و اگر در روز سى ام در ایران عید شود مقلدین امام خمینى (ره ) در افغانستان – احتیاطاً – در آن روز سفر و افطارکنند.

س : 439 – کسى که خانه اش در قم وکارش در فاصله بیست و دوکیلومترى قم است روزها در خانه و شب ها در محل کار است حکم روزه و نمازش چیست؟
ج : روزه اش واجب و نمازش تمام است.

س : 440- مراد ازتوافق و اختلاف افق چیست؟
ج : هر شهرى که وقت نماز آن با وقت نماز شهر دیگر دریک زمان یا با اندکی تفاوتى باشد اتحاد در افق دارند.بر خلاف کابل و تهران که وقت نمازشان یک ساعت تفاوت دارد بنابراین افق شان هم اختلاف دارند.ولى وحدت و اختلاف افق در اثبات و عدم اثبات رؤیت هلال تاثیرى ندارد، مثلا در ایران بین شرق و غربش یک ساعت فاصله است درحالیکه در سراسر ایران در یک روز عید می شود.

س : 441 – اگر کسى نداندکه ازمحل زندگى تا محل کارش مسافت شرعى است یا نیست و روزه اش را بگیرد بعداً معلوم شود که مسافت شرعى نبوده است روزه اش صحیح است؟
ج : اگرقصد قربت کرده باشد روزه اش صحیح است.

س : 442 – کسى که هر روز فاصلة چهار فرسخى میان خانه و محل کارش را رفت و آمد می کند حکم روزه اش در سفر و حضر چیست؟
ج : اگر این رفت و آمدتا سه ماه طول بکشد باید روزه بگیرد.

س : 443- براى بیماران و زنان حامله، ملاک براى جواز افطار، احتمال ضرر است یا یقین به ضرر؟
ج : در صورت خوف به ضرر افطار جایز است.یقین به ضرر شرط نیست.

س : 444- اگر بیمارى تا یک سال ادامه داشته باشد قضاى روزه ساقط می شود؟
ج : بلى، ساقط می شود.

س : 445- کسى که به مدت دو سال بیمار است.اگر روزه بگیرد حالت ضعف پیدا می کند آیا روزه گرفتن بر او واجب است؟
ج : اگر روزه سبب ایجاد شدت و طولانى شدن بیمارى یا ضعف مفرط شود وظیفه اش افطار است اما ضعف غیر مفرط مجوز افطار نمی شود.

س : 446- کسى که به بلوغ رسیده بوده است، پدر و مادرش نگذاشته است که روزه بگیرد و نماز بخواند خودش هم نمی فهمیده است که روزه و نماز برایش واجب شده است یا نه بعداً معلوم شده است که – در این چند سال روزه اش را نگرفته است و نمازش را نخوانده است وظیفه اش چیست؟
ج : باید قضایى نماز و روزه اش را انجام دهد.

س : 447 – دخترهایى که از نظر سنی (ده سال یا بیشتر) به تکلیف رسیده اند اما ازنظر جسمی کوچک هستند و توان روزه گرفتن را ندارند چه حکمی دارند؟
ج : در صورت ضرر و حرج افطارکنند و هر وقتى توان پیداکردند قضاى آن را بگیرند.

س : 448- کسى که به مدت دو سال گرفتار بیمارى زخم معده است طبق سفارش پزشک اگر روزه بگیرد احتمال دارد از بین برود وظیفه اش چیست؟
ج : اگر قضاى روزه را هم گرفته نمی تواند، روزه از او ساقط است اما روز یک (مد) طعام بایدکفاره بدهدکه کفاره یک ماه آن سى مد می شود.

س : 449 – اگر کسى درماه رمضان چند روزجنب بماند و به خاطر نبودن حمام در خانه یا خجالت نتواند قبل از فجر غسل کند آیا تیمم بدل از غسل کفایت می کند روزه اش صحیح است؟
ج : اگر به خاطر خجالت کشیدن غسل را ترک و تیمم کند احتیاط واجب دادن کفاره است.و اگر حمام در خانه نباشد اما در بیرون از خانه باشد مانند حمام شهرها و عمدأ غسل را ترک کند قضا وکفاره هر دو واجب است و اگر حمام – اصلا – نباشد و غسل با آب سرد مضر یا حرجى باشد وظیفه اش تیمم است روزه اش قضا و کفاره اى ند ا رد.

س : 450- اگر کسى در شب ماه رمضان از حرام جنب شود و عمدأ – تاصبح غسل نکند و روزه اش را هم بخورد کفارة جمع بر او واجب است؟
ج : به خاطر باقی ماندن بر جنابت یک کفاره واجب است اگر چند از حرام باشد.

س : 451 – اگرزن اجنبى باعث جنابت مردى شود و آن مرد فرداى آن روز، روزه نگیرد باید کفارة جمع بدهد؟
ج : به خاطر بقاى بر جنابت یک کفاره واجب است باعث و بانى هرکه باشد.

س : 452- اگرکسى درروز ماه رمضان چند بار به همسرش نزدیکى کندکنارة جمع بر او واجب است؟
ج : تعدد جماع موجب تعدد کفاره می شود نه جمع.اگر کسى درروز وماه رمضان زناکندکفاره جمع بر او واجب است.

س : 453 – در قضای روزه ماه رمضان توالى و موالات مانند اصل روزه ماه رمضان شرط است؟
ج : توالى درقضا شرط نیست.

س : 454 – مهمانى که در فصل زمستان در خانه میزبان محتلم می شود و امکان غسل غیر ازخانه میزبان در جای دیگر نیست و ازمیزلان هم خجالت می کشد به جاى غسل تیمم می کند و چند روز با تیمم نماز می خواند و روزه می گیرد آیا روزه اش صحیح است؟
ج : اگر درجایى که مهمان است امکان غسل باشد و نداند که خجالت از میزبان مجوز تیمم نمی شودعمدا – غسل نکند قضا دارد اما کفاره ندارد و اگر جاهل به حکم مساله نبوده است هم قضا دارد وهم کفاره.

س : 455 – کسى که براى جنگیدن در جنگ هاى داخلى افغانستان چهار فرسخ از محل زندگى اش دور نشده است به دستور فرمانده افطارکرده است آیا کفاره دارد و اگرکفاره دارد به گردن فرمانده است یا خود افطارکننده؟
ج : امتثال امر فرمانده واجب نبوده است باید کفاره روزه اش را خودش بدهد.

س : 456 – کسانى که به کشیدن نسوار عادت دارند و نسوار را زیر زبان می گذارند به طورى که نسوار یا آب دهان که مخلوط با نسوار است به حلق فرو نمی رود و بعد از چند دقیته دور می اندازند مانند مادرى که براى بچه اش نان می جود – با این وصف کشیدن نسوار مبطل روزه است یا نه؟

ج : بنابراحتیاط ازکشیدن نسوار در هنگام روزه اجتناب شود.

س : 457- اگر پزشک حاذقى که وثاقتش معلوم نیست روزه را براى بیمار مضر بداند اما خود بیمار اطمینان به ضرر نداشته باشد می تواند افطارکند؟
ج : اگر خود بیمار احتمالى ضرر بدهد چنانچه احتمال او از نظر مردم بجا باشد می تواند افطارکند.

س : 458- اگر براى معاینه، وسایل پزشکى از دهان وارد شکم بیمار روزه دار شود روزه ا ش باطل می شود؟
ج : خوردن و آشامیدن صدق نمی کند.مبطل روزه نیست.

س : 459 – اگر کسى پیش از ظهر از محل اقامت خود مسافرت اما بعد از ظهر از حد ترخص خارج شود ویا درهنگام ورود پیش ازظهر به حد ترخص وبعد ازظهر به محل اقامت خود برسد روزه اش چه حکمی دارد؟
ج : در هر دو صورت جمع میان روزه و قضاى آن احوط است.

س : 460- اگر کسى نداند که به بلوغ رسیده است و روزه اش را نگیرد اما بعدا معلوم شود که به بلوغ رسیده بوده است روزه اش قضا وکفاره دارد؟
ج : قضا دارد اما کفاره ندارد.

س : 461- شخصى درمسافرت است و قصد داردکه اگرقبل ازظهر به وطن برسد روزه استیجارى بگیرد ولى سهوأ چیزى خورد آیا می تواند در وطن روزه استیجارى بگیرد؟
ج : نمی توا ند روزه بگیرد.

س : 462- اینجانب در روزماه رمضان مقدارى از تربت مقدس کربلا خوردم آیا افطار به حرام کرده ام تاکفاره جمع بر من واجب باشد؟
ج : اگر براى استشفاء بوده افطاربه حرام نیست فقط یک کفاره و قضاه بر تو واجب است نه کفاره جمع.

س : 463- اگر کسى از شب قصد دارد فردا مسافرت کند آیا از طلوع فجر تا وقت مسافرت لازم است نیت روزه کند؟.
ج : نیت روزه با نیت سفرجمع نمی شود ولى تا ازحد ترخص خارج نشده امساک واجب است.

س : 464- اگرزنى مستحاضه کثیره است و براى نماز شام و خفتن غسل نکرده ولى براى احیاء شب قدر و خواندن دعا و قرآن غسل کرده آیا روزه فردایش صحیح است یا نه؟
ج : بنابراحتیاط واجب آن روز را روزه بگیرد و بعداً قضاء آن روز را هم بگیرد.

س : 465- بر زنى که کفاره شصت روز روزه واجب است و باید سى و یک روز متوالیا روزه بگیرد در وسط عادت ماهانه بر او عارض شد آیا دوباره باید روزه بگیرد یا نه؟
ج : فاصله شدن حیض اشکال ندارد ولى بعد از پاک شدن باید بلافاصله دوباره شروع به روزه گرفتن نماید.

س : 466- در روزه استیجارىاگر بعد از ظهر افطارکند کفاره بر او واجب است یا نه؟
ج : کفاره بر او واجب نیست ولى احتیاط درترک افطار در بعد از ظهر است.

س : 467 – اگر کسى مجبور شودکه در روز ماه رمضان خود را اماله کند آیا روزه اش باطل می شود یا نه؟
ج : اگر اماله با چیزى روان و مایع باشد روزه اش باطل می شود و قضاء آن روز بر او واجب است اگر چه براى معالجه باشد.

س : 468 – کسانی که عمد ا و بدون عذر شرعى در حضور مردم روزه خود را می خورند،حکم آنها چیست؟
ج : در دفعة اول و دوم از طرف حاکم تعزیر می شوند و در دفعة سوم اگر باز افطارکنند حکم آنها قتل وکشتن است.

س : 469- شخص مریضى که هر روز چندین مرتبه باید قرص بخورد و نمی تواند روزه بگیرد اگر بعد از چند سال خوب شود آیا روزه هاى گذشته را باید قضاءکند؟
ج : اگر تا سال آینده مرضش طول بکشد و قدرت برگرفتن روزه پیدا نکند بعد از یک سال قضاء بر او واجب نیست و براى هرروزیک مد طعام (750)گرم به فقیر باید بدهد.

س : 470 – اگر مسافر قبل از ظهر روز رمضان به وطن خود برسد یا به محل اقامت خود اما نیت روزه را فراموش کند تکلیفش چیست؟
ج : نیت تفصیلى لازم نیست نیت اجمالى کافى است یا اگر از شب نیت داشته که اگر فردا قبل از ظهر به وطن یا محل اقامتم رسیدم روزه می گیرم کافى است.

س : 471- اگر کسى غسل جنابت را در شب آن قدر تاخیر بیندازدکه فقط براى تیمم وقت باقى باشد و تیمم کرد و روزه گرفت آیا روزه اش صحیح است یا نه؟
ج : اگر عمدا غسل را به تاخیر انداخته احتیاطاً قضاء آن روزرا هم بگیرد.

س : 472- شخصى در شب جنب شد وتیمم نکرد وحمام رفت و در اثناه غسل اذان صبح شد آیا قضاء وکفاره بر او واجب است یا نه؟
ج : روزه اش صحیح است قضاء وکفاره بر او واجب نیست.

س : 473- آیا به اعتماد به ساعت می توان افطارکرد یا سحرى خورد و اگرکشف خلاف شد قضاء بر او واجب است یا نه؟
ج : نگاه کردن به ساعت حکم نگاه به افق ندارد در صورت کشف خلاف باید قضاء آن روزرا بگیرد.

س : 474- آیا کسى که قضاء روزه بر او واجب است می تواند روزه استیجارى بگیرد؟
ج : اگر تا رمضان اینده وقت براى روزه قضاى و روزه استیجارى کافى با شد می توا ند روزه ا ستیجارى بگیرد.

س : 475- اگر بخاطر روزه گرفتن چشم انسان کم نور شود ضرر محسوب می شود یا نه؟
ج : اگرکم نور شدن چشم موقتى باشد که بعد از افطار یا بعد از رمضان به حال عادى برگردد و ضرر بر چشم نباشد روزه بر او واجب است.

س : 476- زنى که مریض است و مرضش تا سال آینده ادامه داشته و چند روزى هم درماه رمضان عادت شده آیا کفارة چند روزعادت را هم باید بدهد یا نه؟ ج : بلى باید کنارة ایام عادت را بدهد.

س : 477 – در شب ماه رمضان جنب شدم و موفق به غسل نشدم و متوجه تیمم هم نبودم آیا قضاء وکفاره بر من واجب است یا نه؟
ج : قضاء واجب است و بنابراحتیاط کفاره هم واجب است.

س : 478- شخصى می داند که آب وجود ندارد یا غسل براى او ضرر دارد آیا می تواند خود را جنب کند و با تیمم روزه بگیرد؟
ج : بلى روزه اش صحیح است اما بنا بر احتیاط قضاء آن روز را باید بگیرد ولى کفاره بر او واجب نیست.

س : 479 – کسى که با زوجه اش ملاعبه کند بدون قصد خروج منى و لکن منى از او خارج شده آیا روزه اش باطل می شود یا نه؟
ج : اگر احتمال خروج منى را می داده در صورت انزال منى روزه اش باطل می شود و اگر قصد انزال را نداشته و برایش انزال معتاد هم نبوده بنابراحتیاط قضاء آن روزرا هم بگیرد.

س : 480 – اگر کسى قصد افطارکرد ولى افطار نکرد آیا قضاء وکفاره بر او واجب است یا نه؟
ج : قضاء واجب است اماکفاره واجب نیست.

س : 481- اگر کسى با روزه گرفتن مخصوصا در ایام تابستان نتواند به هیچ وجه کسب معاش کند و عائله اش گرسنه بماند یا دست به گدایى بزند در این فرض روزه از او ساقط است یا نه؟
ج : چنین فرضى بعید است لذا روزه بر او واجب است، بلى اگر روزه بر او حرجى باشد یا ضرر داشته باشد یا موجب خوف از مرض باشد در این صورت ها روزه بر او واجب نیست.

س : 482 – هتل ها و قهوه خانه هایى که براى روزه خواران چاى و غذا می دهند آیا جائز است یا نه؟ و درآمد آنها از این راه حلال است یا حرام؟
ج : اگر خوردن روزه براى آنها بدون عذر شرعى باشد صاحب هتل و قهوه چى که براى آنها نان و چاى و غذا تهیه می کنند و به آنها می دهند این کارحرام است چون کمک و تعاون به گناه است اما قیمت غذا و چاى خود را می تواند از آنها بگیرند و مالک شوند.

س : 483- کسى که دو ماه رمضان یعنى دو سال متصل مریض بوده و از دنیا رفته است آیا قضاء آن روزه ها بر فرزندان یا اگر فرزند بزرگ درحین مرگ داشته است واجب است یا نه؟ و آیا فدیه اش از اصل مال خارج می شود یا از ثلث مال او؟
ج : قضاء واجب نیست واگر وصیت نکرده باشد فدیه هم واجب نیست ولى موافق احتیاط است.

س : 484- آیا کفاره روزه را می شود به افراد واجب النفقة خود بدهد؟
ج : چون درکفاره دادن طعام واجب است لذا به واجب النفقه داده نمی شود.

س : 485- اگر درروزماه مبارک رمضان خلط سر یا سینه در فضای دهن برسد و در عین حال انسان مشغول نماز باشد که بیرون انداختن آن موجب بطلان نماز می شود وظیفه چیست؟ البته از طرفى هم وقت نماز تنگ شده باشد.
ج : انداختن خلط موجب قطع نماز نمی شود.باید آن را به آهستگى به گوشة دستمال یا لباس دیگر بگیرد یا به زمین بریزد.

س : 486- کسى که مثلا ده روز قضاء ماه رمضان بر او واجب است وتا ماه رمضان بعد هم بیشتر از ده روز باقى نمانده است آیا می تواند مسافرت کند و یا واجب است بنشیند و قضاء‌‌ روزه اش را بگیرد؟
ج : ترک مسافرت واجب است و باید قضاء ماه رمضان را بگیرد.

س : 487- آیا می شود کفاره روزه میت را به اولاد فقیر میت بدهند؟
ج : اگر اولاد میت فقیر باشند دادن کفارة میت براى آنها اشکال ندارد.

س : 488- اگر کسى به خاطر مریضى نتوانست ماه رمضان روزه بگیرد و تا سال بعد هم نتواند قضایش را بگیرد آیا دو تا فدیه بر او واجب است یکى جهت افطار روزه بخاطر مریضى ویکى بخاطر نگرفتن قضاء آن یا یک فدیه کفایت می کند؟
ج : یک فدیه کفایت می کند.

س : 489- آیا بخار غلیظ که بنابر احتیاط موجب بطلان روزه است کدام بخار است؟
ج : مراد بخارى است که مشتمل بر ذرات و اجزاء صغارآب است و شبیه دود است.

س : 490- پسر ممیز و غیر بالغ روزه استیجارى بگیرد یا نه؟
ج : احتیاط این است که روزه استیجارى اوکافى نباشد.

س : 491- آیا درکفارة عمد ماه رمضان می شود یک فقیر را چند مرتبه اطعام کند مثلا کفارة یک ماه را به ده نفر فقیر، شش مرتبه غذا بدهد؟
ج : اطعام ده نفر را مکررکافى نیست.باید به شصت نفر غذا بدهد.

س : 492- اینجانب خانه ام در تهران ومحل کارم در قم است و در هر هفته دو سه روز در قم و بقیة هفته درتهران هستم یا به عکس و بعضى اوقات اتفاق می افتدکه در قم قصد ماندن ده روز می کنم آیا نماز و روزه ام در قم و تهران قصر است یا تمام؟
ج : اگر مثلا سه سال یا بیشتر مسکن شما درتهران وکار شما در قم بوده، تهران و قم هر دو تا مقر شما محسوب است که نماز و روزه شما تمام است و اگر در اثناء راه نمازبخوانید قصرکنید و در این صورت قصد ماندن درقم به مدت ده روز ضرر ندارد و اگر مقر شما مدت سه سال در قم باشد و سه ماه یا بیشتر هفته سه روز و مازاد در تهران تردد کنید حکم دایم السفر را دارید، و در تهران و قم واثناء راه وظیفه شما تمام است وروزه هم بگیرید و اگر درتهران ده روز با قصد و درقم ده روزبا قصد یا بدون قصد بمانید درسفر اول جمع بین قصر و تمام کنید وبعد ازسفر اول نماز را تمام و روزه را بگیرید.

س : 493- شخصى مبتلا به تنگى نفس است.دکتر یک نوع داروى مایع به صورت پودرگاز به او می دهدکه در حلق خود فشار دهد تا راه نفسش باز شود این عمل در روز چندین مرتبه تکرار می شود، آیا روزه این مریض باطل می شود یا نه؟
ج : اگرپودر مذکور قبل از رسیدن به حلق تبدیل به هوا و اکسیژن بشود روزه را باطل نمی کند و اگر خود پودر به حلق برسد مبطل روزه است.

س : 494- اگر دکتر براى مریض بگوید روزه براى تو ضرر دارد و مریض هم به قول طبیب اعتماد کرده، روزه خود را افطاررکرد اما بعداً معلوم شدکه دکتر اشتباه کرده و روزه براى او ضرر نداشته است اکنون که چند سال از این قضیه می گذرد قضاء وکفاره بر این مریض واجب است یا نه؟
ج : قضاء واجب است اماکفاره واجب نیست.

س : 495 – آیا روزه دار می توا ند آدامس بجود؟
ج : جویدن آدامس اگر طعم داشته باشد آبش را فرو نبرد و احوط این است که روزه دار از جویدن آدامس مطلقاً خوددارى نماید.

س : 496- شخصى ازاول ماه رمضان مسافر بوده و در اثناء ماه رمضان در سفر فوت می کند آیا بر ورثه واجب است که قضاء روزه ها را بگیرند؟
ج : بلى قضاء آن بر پسر بزرگ میت واجب است.

س : 497- آیا خقنه در قبل زن براى تداوى یا شستشو موجب بطلان روزه می شود یا نه؟
ج : احوط در ترک است و اگر براى تداوى باشد خقنه جائز است ولى قضاء آن را احتیاطاً بگیرد اگر چه واجب نیست.

س : 498- در قضاء صوم ماه رمضان یا در روزة مستحبى اگر بعد از طلوع فجر از خواب بیدار شود و خود را جنب ببیند آیا روزه اش صحیح است یا نه؟
ج : اگرصوم قضاء رمضان باشد و علم به خروج منى قبل ازطلوع فجر باشد روزه اش باطل است اما اگر روزه مستحبى باشد روزه اش صحیح است.

س : 499- دختر بچه اى که تازه نه سالش تمام می شود غالبا در این سن جاهل به احکام صوم است.لذا چه بسا روزه نمی گیرد تا بعد از مدتى متوجه می شوند آیا در این صورت کفاره و قضاء دارد؟
ج : اگر وجوب صوم را می دانسته اما وجوب کفاره را نمی دانسته هم قضاء و هم کفاره واجب است اما اگر وجوب صوم را نمی دانسته و اعتقاد داشته که روزه بر او واجب نیست در این صورت فقط قضا بر او واجب است.

س : 500- اگر کسى مبتلا به مرضى است که همراه بول قطرات منى از او خارج می شود وظیفه اش در روزه ماه رمضان چیست؟

ج : در فرض سوال تا می تواند از بول کردن جلوگیری کند اما اگر به حد ضرربرسد جلوگیرى از بول واجب نیست و قضاء آن روزها را باید بگیرد و اگر تا رمضان آینده این مرض طول بکشد قضاء واجب نیست.

س : 501- اگر مسافرى قبل ازظهر به وطن خود برسد و لکن درسفر به قصد افطار فقط سیگارکشیده است آیا خوردن و آشامیدن در خانه اش براى او جائز است یا نه؟
ج : در فرض سوال, احتیاطاً امساک واجب است و قضاء آن را هم بگیرد.

س : 502 – اگر کسى در شب آخر ماه رمضان نیت کند که اگر فردا رؤیت هلال ثابت شد مسافرت نمی کنم واگر ثابت نشد مسافرت می کنم آیا این اندازه نیت براى مسافرت وافطار فردا کفایت می کند یا نه؟
ج : بلى این اندازه نیت براى جواز افطار اگر مسافرت کند کافى است.

س : 503- اگر کسى در ماه رمضان از شب نیت سفر داشته باشد و بعد از طلوع فجر مسافرت کند و بعد از رسیدن به حد ترخص – افطارکرد و قبل از قطع مسافت شرعیه قصد برگشت به وطن کرد اگر قبل از ظهر یا بعد از ظهر به وطن رسید وظینه اش چیست؟
ج : از زمانى که از قصد خود برگردد باید از مفطرات روزه امساک کند و در وطن خود هم امساک کند وبعدا قضاء آن را هم بگیرد.

س : 504 – اگر زنى شیرده عوض شیر خود به بچه اش شیر خشک یا شیر حیوانات بدهد یا زن دیگرى پیدا شود و به شیر دادن بچه حاضرشود آیا می تواند افطارکند و بچه را شیر دهد یا بچه را شیر خشک یا تحویل زن شیرده دیگرکند و روزه بگیرد؟
ج : اگر شیر خشک یا شیر حیوانات یا شیر زن دیگر به بچه ضرر نداشته باشد باید مادر احتیاطاً روزه بگیرد و به بچه اش شیر ندهد.

س : 505- اگر کسى مسافرت کند و بعد از قطع مسافت قصد افطارکند اما افطار نکرده و قبل از ظهر نیت روزه نکرد بلکه در وطن خود افطارکرد آیا قضاء وکفاره بر او واجب است یا نه؟
ج : اگر حکم را می دانسته یعنى می دانسته که نباید افطارکند و لکن عالما عامدا افطارکند هم قضاء وهم کفاره بر او واجب است اما اگرجاهل به حکم بوده فقد قضاء بر او واجب است.

س : 506 – اگر قطره بخاطر تداوى در دهان بریزد و آن قطره با آب دهان مستهلک شود آیا می تواند آب دهان را فرو ببرد یا نه؟
ج : بنابراحتیاط واجب آب دهن را بیرون بریزد و فرو نبرد.

س : 507 – اگر شخص جنب عادت بیدار شدن ندارد و لکن اعتماد به ساعت زنگی کرده و خیال کرده که به زنگ ساعت بیدارمی شود و غسل می کند و لکن تا صبح بیدار نشد آیا روزه اش صحیح است یا نه؟ و آیا قضاء وکفاره بر او واجب است یا نه؟
ج : اگر اطمینان به بیدار شدن داشته یا احتمال عقلایی می داده که بیدار می شود وتصمیم غسل را درشب داشته قضاء بر او واجب است وکفاره واجب نیست.

س : 508- نیت صوم استحبابى تا غروب توسعه دارد و در صوم واجبى باید قبل از زوال نیت کرد آیا در صوم استیجارى هم می تواند بعد از زوال نیت کند؟
ج : در صوم استیجارى باید قبل ازطلوع فجر نیت کند.

س : 509- روزه گرفتن در روز عاشوراء چه حکمی دارد؟
ج : مگروه است.

س : 510- از باب ضرورت مشغول کارى هستم که در آن کار، گرد و غبار درگلویم می رود و از طرفى هم ترک آن کار برایم عسر و حرج دارد چون نان زن و بچه ام بستگى به آن کار دارد، راه براى صحت روزه ام چیست؟
ج : راه صحت این است که یا در شب کارکنید و یا در هر روز تا سر چهار فرسخى مسافرت کنید وآنجا افطارکنید و سرکار برگردید و روزه ات را بخورید وبعدا قضاء آن روزهارابگیرید.

س : 511- شخصى جنب است وقتى ازخواب بیدارمی شودکه به مقدارغسل یا به مقدار خوردن سحرى وقت دارد کدام یک مقدم است آیا غسل کند و بدون سحرى روزه بگیرد یا سحرى بخورد و با تیمم روزه بگیرد؟
ج : اگر بدون خوردن سحرى می تواند بدون عسر و حرج روزه بگیرد باید غسل کند و روزه بگیرد و الا سحرى بخورد و در ضیق وقت تیمم کند و روزه بگیرد.

س : 512- اگرکسى روزه قضاى رمضان یا روزه استحبابى گرفته باشد اگر کسى او را قبل از ظهر دعوت به افطارکند آیا اجابت دعوت مؤمن مستحب است و یا روزه بگیرد؟
ج : درقضاء رمضان اگرتا رمضان آینده وقت براى گرفتن قضاء باقى است و هم چنین در روزه استحبابى اگر کسى او را دعوت به افطارکند اجابت دعوت او مستحب است.

س : 513 – کسى که به جهت عذر شرعى نتواند روزه بگیرد و باید یک مد طعام براى هر روزکفاره بدهد، اگر به جاى گندم پول نقد بدهدکفایت می کند و همچنین در کفارة افطار عمدى؟
ج : در هر دو مورد پول نقد کفایت نمی کند.

س : 514- آیا می شود که کفاره 27 روز، روزه ماه مبارک رمضان را به هشت نفر از اقارب داد؟
ج : کفارة اطعام 60 مسکین را نمی شود داد.ولى کفاره یک مد طعام را که عوض هر روز می دهد می شود به 8 نفر، حتى به یک نفر فقیر هم می توان کفارة 27- روز را (یعنى 27 – مد – طعا م) داد.