احکام زنان که شوهران شان مفقود الاثر هستند

س : 1320 – در زمان اشغال افغانستان از سوى نیروهاى اتحاد جماهیر شوروى سابق در سال 1358 بسیارى ازعلماء و روحانیون و…دستگیر شدند و تاکنون از آنها خبرى نیست تکلیف همسران و حکم اموال آنان چیست؟ 1- آیا علقه زوجیت هنوز باقى است؟ 2- اگر علقة زوجیت باقی باشد و همسران شان نتوانند ازدواج کنند و در صورتى که فرزندان صغیر داشته باشند نفقه زنان مفقودالاثرها ازکجا تأمین می شود؟ 3- زنانى که بدون مراجعه به حاکم شرع شوهرکرده اند چه حکمی دارند؟ 4- اگر اموال مفقودالاثرها در بین ورثه تقسیم نشود و در صورتى که فرزند صغیر داشته باشند.اموال به چه کسى تعلق می گیرد؟

ج : 1- علقه زوجیت هنوز باقى است چون هنوز ده سال نگذشته است و احوط این است که بعد ازگذشتن ده سال به حاکم شرع مراجعه کنند تا طلاق شان را جارى نماید، بعد از انقضاى عدة وفات شوهر می توانند.2- اگر ولى مفقودالاثر از مال مفقودالاثر یا مال خودش نفقة زن را بدهد زن باید صبرکند تا یقین به مرگ شوهرش پیداکند.اگر ولى مفقودالاثر نفقة زن را تأمین نکند، زن به حاکم شرع رجوع کند حاکم شرع دستور فحص و جستجو به مدت چهار سال می دهد و اگر دوستان و خانوادة مفقودالاثر بدون امر حاکم شرع به مدت چهار سال فحص و جستجوکرده باشند بازهم حاکم شرع دستورمی دهدکه جستجوى مختصرى انجام دهند.بعد ازاین مدت حاکم شرع یا وکیل او به ولى مفقودالاثر دستورمی دهد که همسر مفقودالاثر را طلاق بدهند و اگر مفقودالاثر ولى نداشته باشد خود حاکم شرع یا وکیل اوهمسر مفقودالاثر را طلاق می دهد.3- عقد دوم باطل است مگر این که زن یقین به مرگ شوهر خود پیداکرده باشد در این صورت عقد بعد از عده صحیح است.4- اموال در ملک مفتودالاثر باقى است و نفقة صغیر از آن داده می شود.

س : 1321 – مردى شش سال پیش مفقود شده است.پدرش تمام جاهایی راکه احتمال داده جستجوکرده و اثرى از او به دست نیاورده است.همسرش هم از پیدا شدن شوهرش نا امید شده است حالا وظیفه همسر مفقودالاثر چیست؟
ج : اگر زوجه یقین به فوت شوهرش دارد و از زنده بودنش نا امید شده است بعد از عدة وفات (چهار ماه و ده روز) می تواند با کس دیگرى ازدواج کند.

س : 1322 – مردى شش، هفت سال مفقودالاثر بوده است به گونه اى که از مرگ و زندگى اش خبرى نبوده است.همسرش شوهر دوم اختیار می کند و از او صاحب فرزند می شود.بعد از مدتى معلوم می شودکه شوهر اول زنده است اکنون حکم ازدواج د وم چیست؟ و زن چه وظیفه اى دارد؟
ج : چون زن بدون طلاق و بدون مجوز شرعى با مرد دوم ازدواج کرده است عقدش باطل و بر شوهر دوم حرام ابدى شده است.عقد شوهر اول همچنان باقى است.

س : 1323 – مردى که ده سال از مفقود شدنش می گذرد و فحص و جستجویى هم نشده است آیا حاکم شرع می تواند حکم به فوت مفقودالاثرکند تا در نتیجه اموالش تقسیم شود و همسرش ازدواج کند؟
ج : اگر مفقودالاثر در سفر غیر دریایى منقود شده باشد احتیاط این است که باید اطمینان به فوت حاصل شود اگر چه حکم به فوت بعید نیست.و احوط این است که حاکم شرع طلاقش را جارى کند و بعد از انقضاى عدة وفات شوهر کند.

س : 1324 – مردى هشت سال مفقود بوده است، زنش با مرد دیگرى ازدواج می کند و بعد از پیدا شدن شوهر اولش، شوهر دوم از او جدا می شود اما شوهر اول هم او را طلاق می دهد.آیا شوهر دوم باز می تواند با او ازدواج کند؟
ج : زن براى شوهر دوم حرام ابدى شده است.

س : 1325 – مردى شش سال است که مفقودالاثر است و نفقة همسرش را پدر زنش داده است آیا پدر زنش می تواند مصارف یاد شده را از اموال داماد مفقودالاثرش بردارد؟
ج : بله، مصارف و نفقة این مدت را می تواند از اموال دامادش بردارد.

س : 1326- مردى هفت – هشت سال مفقودالاثر بوده است و همسرش به گمان این که شوهرش مرده است شوهر دوم انتخاب کرده و از او فرزندانى به دنیا آورده است بعد ازمدتى شوهر اولش بازگشته است.اولا: وظیفه زن به شوهر اول و دوم چیست؟ وحکم بچه ها چیست؟
ج : اگر زن بدون اذن حاکم شرع و خودسرانه شوهر دوم انتخاب کرده است براى شوهر دوم حرام ابدى شده است و باید از شوهر دوم جدا شود و عدة وطى به شبه نگهدارد و از آن پس به نزد شوهر اول برگردد و مهرالمثل خود را از شوهر دوم می گیرد و اگر مهرالمثل و مهرالمسمی تفاوت داشته باشد با هم مصالحه کنند.فرزندان چون ((اولاد شبه)) هستند حلال زاده هستند.اگر شوهر اول، زن یاد شده را طلاق داد، زن بعد از عده می تواند فرد سومی را شوهرکند.

س : 1327 – مردى مدت هفت سال پیش از افغانستان در جنگ داخلى افغانستان مفقودالاثر شده است و معلوم نیست که کشته شده یا به خارج از افغانستان رفته است.چندین بار درروزنامه و رادیو آگهى شده است اما خبرى نیامده است.نفقه زنش را در طول این مدت پدر زنش داده است وظیفه اش چیست؟
ج : تا زمانى که پدرزنش نفقه دخترش را می دهد باید صبرکند اما اگر پدر زنش از دادن نفقه و خرج خوددارى کرد.زن به حاکم شرع رجوع کند تا تکلیفش روشن شود.

س : 1328 – زنى که شوهرش مفقودالاثر بوده است به حاکم شرع رجوع کرده است و بعد از تفحص و جستجو با تمام شرایط زن طلاق داده می شود و بعد ازگذراندن مدت عده، زن با مرد دیگرى ازدواج می کند اما مدتى بعد شوهر ا ول برمی گردد.اکنون زن، همسر شوهر اول به حساب می آید یا همسر دوم؟
ج : چون عقد شوهر دوم با اجازه حاکم شرع و صحیح بوده است.زن, همسر شوهر دوم می باشد.

س : 1329 – مردى دو سال پیش در جنگ داخلى مفقود می شود.اکنون همسرش می گوید یقین دارد که شوهرش کشته شده است آیا زن می تواند همسر دوم برگزیند؟
ج : اگر یقین دارد به مرگ شوهرش، عده نگهدارد و بعد از آن شوهرکند اما اگر یقین به مرگ شوهرش ندارد باید به حاکم شرع رجوع کند.

س : 1330- مردى مفقودالاثر بوده است و همسرش هفت – هشت سال صبر می کند و با یقین به فوت شوهرش به حاکم شرع رجوع نمی کند و باکس دیگرى ازدواج می کند و پس ازگذشت مدتى شوهر اولش پیدا می شود و پس ازآگاه شدن از ازدواج همسرش او را طلاق می دهد آیا این زن بعد ازگذراندن عده می تواند با شوهر دومش مجددا ازدواج کند؟
ج : اگر شوهر دوم دخول نکرده باشد ازدواج با او جایز است و اگر دخول کرده باشد زن برایش حرام ابدى شده است.

س : 1331- زنى که شوهرش مفقودالاثر بوده است با رجوع به حاکم شرع وگذراندن عده با کس دیگرى ازدواج می کند.بعد از انجام عمل جنسى و مقارت با شوهر دوم.فرداى آن روز شوهر ا ول پیدا می شود و زن بدون این که حرفى از ازدواج مجددش بزند با شوهر نخست هم مقاربت می کند و شوهر فردایش از موضوع آگاه می شود و زن حامله شده است.اکنون هر دو شوهر زن را ترک کرده اند.حالا بچه مال کدام شوهر ونفقة زن برکدام شوهر است؟
ج : چون ازدواج با اجازه حاکم شرع بوده است بچه مال شوهر دوم و نفقه هم بر شوهر دوم واجب است اما اگر ازدواج بدون اجازه حاکم شرع می بود بچه مال شوهر اول و نفقه هم بر او واجب بود.

س : 1332- مردى هفت سال است که مفقودالاثر است.زنش یقین به کشته شدن شوهرش پیدا کرده است آیا می تواند شوهرکند؟
ج : در صورتى که همسرش یقین به کشته شدن شوهرش پیدا کرده باشد بعد از نگهداشتن عدة وفات (چهارماه و ده روز) می تواند شوهرکند.

س : 1333- مردى در زمان حکومت کمونیستى افغانستان دستکیر می شود و تاکنون از او خبرى نیست آیا همسرش می تواند ازدواج کند؟
ج : اگر از تاریخ مفقود شدن شوهر ده سال تمام نگذشته باشد و یقین دارد که شوهرش کشته شده است بعد ازگذراندن عده می تواند شوهرکند.اگر یقین به فوت شوهرش ندارد و نفقه اش از دارایى شوهرش یا خانواده شوهرش تأمین می شود.باید صبرکند و اگر نفقه تامین نمی شود به حاکم شرع رجوع کند.اما اگر از زمان مفقود شدن شوهر ده سال گذشته باشد احوط این است که به حاکم شرع مراجعه کند تا طلاقش را جارى کند.

س : 1334- مردى که براى کارگرى به ایران آمده بود در تاریخ12/1/1372 که اکنون دو سال می شود براى آوردن نان از اتاقش خارج و تاکنون مفقود می شود.تمام جاهایی که احتمال داده می شد جستجو وتفحص شده است و 95% احتمال مرگش می رود.این مرد همسر و دو فرزند صغیر دارد.نفقه زن و فرزندانش بر عهدة کیست؟ آیا همسر مرد مفقودالاثر می تواند ازدواج کند؟
ج : اگر یقین به مرگ شوهرش دارد چهار ماه و ده روزعده نگهدارد و بعد از آن شوهرکند اگر یقین به مرگ شوهرش ندارد و از شوهرش مال و دارایى مانده است نفقة خود و فرزندانش را ازمال شوهرش تامین و صبرکند و اگر از شوهرش دارایى نمانده است.دو سال و نیم دیگر شوهرش را جستجوکند و اگر پیدانشد به حاکم شرع رجوع کند تا طلاق بگیرد.و بعد از عدة وفات شوهرکند.راجع به نفقه، اگر مادر و بچه هاى صغیر مالى ندارند نفقه مادر بر عهدة خودش است.اگرکار می تواند کارکند.و اگر نمی تواند از صدقات و زکات نفقة خود را تأمین کند.همچنین نفقه بچه ها را؟

س : 1335 – مردى سال ها است که مفقودالاثر است آیا همسرش می تواند ازدواج کند و اموالش بین ورثه تقسیم می شود؟
ج : اگر با اجازه حاکم شرع چهار سال تفحص و جستجو شود و بعد ازآن حاکم شرع همسرش را طلاق بدهد و بعد ازگذراندن عده (چهار ماه و ده روز) می تواند شوهرکند واگرده سال از تاریخ مفقود شدنش گذشته باشد اقوى این است که حکم فوت بر او بار می شود که در نتیجه میراث او بین ورثه تقسیم می شود و زنش بعد از وفات می تواند شوهرکند ولى احتیاطاً مراجعه به حاکم شرع کند تا طلاقش را جارى کند و بعد از انقضاى عده وفات شوهر می تواند.