سوال: [482] یک شخص سه پسر دارد و یک نواسه از پسر کلان خود حالا پسران این شخص می¬خواهند از هم دیگر جدا شوند؛ نواسه این شخص از سن دوازده سالگی به دستور کاکاهای خود مکتب را ترک کرده و برای حفظ آبروی کاکای خود در افغانستان و ایران سیزده سال کارگری کرده و پول خود را به کلی به کاکاها و پدر خود داده پدر و کاکاهای این شخص فقط زن برای شخص مذکور آورده، حالا هر دو کاکای این شخص می¬گویند تو حق به سرمایه نداری در حالیکه پدرش راضی است به حق دادن برای پسر خود از سرمایه شراکت، آیا این پسر به سرمایه شراکت که بین کاکاها، پدر و خود شخص مذکور است حق دارد؟ یا خیر.
جواب: باید این پسر را راضی کنند چون در فرض سؤال این پسر هم کار کرده و در سرمایه شریک است.
سوال: [483] پدری فوت نموده و دو پسر و دو دختر ورثه ایشان می¬باشد پسر کلان حق خود را از منقول و غیر منقول که متعلق به اوست، جدا کرده است و پسر کوچک و دخترها باهم هستند و همه چیزشان مشترک می¬باشد و حج بلدی را انجام نداده و پسر کوچک ارثی که از پدر مشترکاً بین او و خواهرانش میباشد را در غیاب دخترها، برای معیشت روزانه خود به فروش می¬رساند و سند هم می¬دهد ولی دخترها از این کار ناراضی هستند. اکنون آیا:
1) زمین مشترک بین دخترها و پسر است؟ یا خیر.
2) دین میت و حج بلدی میت را که عملی نکرده¬اند تکلیف چیست؟
3) از قیمت زمین معامله شده، مقدار مبلغ باقی مانده است مال کیست؟
4) زمین در گرو کسی می¬باشد و یک سال از مدت سند قرارداد باقی مانده است و سند فروش داده است اگر خواهران بخواهند حق شان را بگیرند چکار کنند؟
جواب:
ج1) آن بیع برادر کوچک فضولی است، اگر هر دو خواهر بیع را رد کنند آن بیع نسبت به سهم هر دو خواهر باطل است و نسبت به سهم خود فروشنده بیع صحیح است ولی مشتری خیار فسخ دارد.
ج2) اگر میت در زمان حیات خود مستطیع بوده و وصیت کرده باشد، در این صورت باید از ماترک میت حج بلدی انجام شود و اگر به حج بلدی وصیت نکرده باشد، حج میقاتی کفایت می¬کند ولی هر مقدار دَین شرعاً اثبات شود از اصل ماترک میت برداشته می¬شود.
ج3) قیمت زمین مال صاحبان زمین است، اگر خواهران بیع را اجازه کنند می¬توانند سهم خودشان را از ثمن بردارند.
ج4) فروش و گرو گذاشتن سهم خواهران صحیح نیست، اگر خواهران راضی نشوند فروش و گروی نسبت به سهم آنان باطل است.
سوال: [484] در حال حاضر بنده دانشجو متاهل در استرالیا هستم، در استرالیا دولت برای دانشجویان و دانش آموزان و افراد بیکار کمی پول هر دو هفته کمک می¬کند (مثل پول شهریه) من و خانمم هر دو از این پول کمکی به طور جداگانه دریافت می-کنیم، هر کس در حساب بانکی خودش.
سوال بنده این است: آیا این پول کمکی که دولت برای افراد بیکار و دانشجو می¬دهد (تا مصاریف ضروری خود را تأمین کنند) درآمد زن حساب می¬شود و شوهر در آن حقّ ندارد که برای مصارف خانه استفاده کند؟ یا خیر.
با این توضیح که بعد از ازدواج دولت پول زن و شوهر را کمی کم می¬کند چون در نزد دولت مصاریف هر دو یکجا می¬شوند.
جواب: بله آنچه را برای خانم می¬دهد مالک آن خانم است و آنچه را برای شوهر می¬دهد مالک آن شوهر است.
تقسیم اموال مشترک
سوال: [485] چند سال قبل، سه برادر بودند که یکی از برادران هفت پسر و دو دختر داشته؛ برادر دیگر، دو پسر و سه دختر داشته و برادر دیگرشان، یک پسر و یک دختر داشته است.
زمینها به طور مساوی بین سه برادر تقسیم شده، اما زمین¬هایی که برای ساخت و ساز خانه و ساختمان مناسب باشد، کلاً در اختیار برادرانی که فرزندان بیشتری داشته¬اند، اختصاص می¬یابد و برادری که تعداد فرزندانش کم بوده، سهم کمتری را از این زمین¬ها می¬برد، از این قضیه مدت¬های زیادی گذشته است؛ آیا اکنون وارثین برادری که کمترین فرزند را داشته، میتوانند ادعای مساوی بودن زمین¬هایی که برای ساخت و ساز ساختمان بوده را بکنند؟ یا خیر.
جواب: اگر زمین¬ها بین برادران تقسیم شده باشد و برادران به آن تقسیم راضی بوده¬اند، بعد از فوت آنها فرزندانشان حق اعتراض ندارند.
سوال: [486] زمینی بین سه نفر که دو برادر و یک برادرزاده که در واقع یتیم و کم سن می¬باشد، تقسیم می¬شود این زمین¬ها جای خوب و مناسبی بوده و دو برادر با در نظر گرفتن شرایط حال خود، زمین¬ها را تقسیم می¬کنند و برادرزاده، سهم کمتری از زمین¬ها می¬برد. آیا وارثین فرزند برادری که شاید در زمان تقسیم زمین¬ها مظلوم واقع شده بوده، قانوناً حق دارند که درباره تقسیم و دریافت زمین بیشتری ساختمان خودشان درخواست کنند؟ یا خیر.
جواب: اگر در تقسیم، فرزند برادر مظلوم واقع شده باشد و تقسیم عادلانه صورت نگرفته باشد، پسر برادر حق اعتراض دارد و می-تواند سهم خود را دریافت کند.
سوال: [487] ما سه برادرانیم که دو برادر در ایران بوده و من در افغانستان، مقداری زمین میراثی داریم و من به اساس اینکه ضرورت و مشکل دارم می¬خواهم زمین مذکور به حضور مؤمنین و جریب کش، به سه حصه برابر تقسیم شود و به اساس قرعه، یک سهم آن را من تصاحب کنم و زندگی خویش رابگذرانم، اما دو برادر من که در ایران هستند نه حاضر می¬شوند که وکیل بگیرند و نه خودشان می¬آیند که با حضور وکیل و یا خود آن¬ها، زمین را تقسیم کنند.
آیا من می¬توانم زمین مذکور را بدون حضور برادرانم و در حضور مومنین تقسیم نموده حق خود را بردارم؟
جواب: در صورتیکه برادران حاضر به تقسیم نمی¬شوند، می¬توانید در حضور عدول مؤمنین زمین¬ها را تقسیم کنید و سهم خود را تصرف نمایید.
