سوال: [544] آیا کسانی که در زمان وقوع قتل، عاقل نبوده یا غیر بالغ بودهاند (کودک یا مراهق) اما هنگام اجرای قسامه، عاقل و بالغ شده¬اند می¬توانند جهت ادای سوگند در این مراسم شرکت کنند؟
جواب: در فرض سوال در حال بلوغ و عقل در صورتی که یقین داشته باشد، میتواند قسم بخورد.
سوال: [545] با توجه به قاعده «البینه¬ی علی المدعی و الیمین علی من انکر» و با عنایت به حدیث شریف «لا یمین فی حد» بفرمایید:
الف) در صورت فقدان بینه و اقرار در دعاوی کیفری آیا شاکی میتواند از متهم تقاضای قسم نماید؟
ب) در صورت مثبت بودن پاسخ، در صورت نکول متهم ورد قسم به شاکی آیا با قسم شاکی می¬توان نام برده را به مجازات مقرر محکوم نمود؟
ج) چنانچه متهم عمل ارتکابی را انکار نماید و بگوید اگر شاکی قسم یاد کند مسؤولیت آن را می¬پذیرم، آیا به استناد حلف شاکی می¬توان متهم را به مجازات جرم ارتکابی محکوم نمود؟
د) در صورت مثبت بودن پاسخ، آیا در جرائمی مانند سرقت که دارای جنبه حق اللهی و حق الناسی می¬باشد، از جهت اثبات جنبه مالی و کیفری تفاوتی وجود دارد؟
هـ) در فرض فوق، آیا بین حدود، قصاص، دیات و تعزیرات تفاوتی هست؟
جواب:
الف) اگر متهم منکر باشد میتواند شاکی تقاضای قسم کند.
ب) بله غیر از حد و تعزیرات سایر مجازات را میتواند قاضی در صورت قسم خوردن شاکی جاری نماید.
ج) در صورت رد قسم به شاکی و قسم خوردن شاکی غیر از حد و تعزیرات سایر احکام مانند دیه و قصاص جاری میشود.
د) با قسم، حق الناس و جنبه مالی آن ثابت میشود.
هـ) با قسم قصاص و دیات ثابت میشود ولی حدود و تعزیرات ثابت نمیشود.
