احکام مهریه

س : 1367- اگر زن و شوهر در مقدار مهر اختلاف پیدا کنند و سند و شاهدى براى اثبات ادعایشان نداشته باشند قول کدام یکى مقدم می شود؟
ج : قول مدعى اقل که احتمالا شوهر است مقدم می شود.

س : 1368- اگر مهر مؤجل باشد و زمان پرداخت تعیین نشده باشد و شوهر تمکن مالى داشته باشد, زن می تواند مهر خود را طلب کند؟
ج : اگر دخول محقق شده باشد و زن مهرش را بخواهد، شوهر باید آن را پرداخت کند.

س : 1369- اگر زن تعیین مقدار مهرش را به شوهر واگذارکند و شوهر هم قبول کند بعد از ازدواج هر مبلغى که به زنش بدهد کفایت می کند؟
ج : بله،کفایت می کند.

س : 1370- اگر دخترى در ضمن عقدش شرط کند که داماد علاوه بر مهر عروس، هر مبلغى را به پدر عروس بدهد آیاگرفتن این مبلغ براى پدر جایز است؟
ج : چنین شرطى در ضمن عقد جایز نیست.اگر عروس بخواهد مبلغى پول به پدرش برسد می تواند بخشى ازمهرش را به پدرش هبه کند.

س : 1371 – اگر مهر مؤجل باشد و وقت پرداخت آن معین نشود این عقد صحیح است و در صورت صحت عقد، زن می تواند مهر را فوراً طلب کند؟
ج : زن پیش از دخول حق ندارد مهرش را بخواهد اما بعد از دخول می تواند فوراً مهرش را بخواهد.

س : 1372 – اگر مهریه عروس را پدر داماد به عهده بگیرد این عقد صحیح است و در صورت صحت عقد, پدر داماد ضامن مهر است یا خود داماد؟
ج : خود داماد ضامن مهر است اما اگر پدر داماد تبرعاً مهریه عروسش را پرداخت کند مانعى ندارد.

س : 1373- اگر مهر در عقد دایمی ذکر نشود و داماد پیش از دخول از دنیا برود آیا عروس مستحق مهر است؟
ج : عروس مستحق مهر نیست.

س : 1374- اگر زنى با مردى ازدواج کند و مهر تعیین نکنند، عقد نکاح آنان صحیح است آیا زن حق دارد مهرش را بخواهد؟
ج : عقد بدون مهر صحیح است.اگر شوهر بدون دخول از دنیا برود، زن مستحق مهر نیست اما اگر دخول تحقق یافته باشد زن مستحق ((مهرا لمثل)) ا

.س:1375 – اگر زن پیش از دخول مهرش را به شوهرش ببخشد و شوهر او را پیش از دخول طلاق بدهد، شوهر می تواند نصف مهر را از زنش بخواهد؟
ج : بله، شوهر می تواند حقش را به زنش نبخشد و نصف مهر را از او بگیرد.

س : 1376 – یادآورى مهریه در عقد دایم یا موقت لازم است؟
ج : یادآورى مهریه در عقد موقت شرط صحت است اما در عقد دایم شرط صحت نیست.

س : 1377- اگر وقت پرداخت مهریه درعقد دایمی معین نشده باشد آیا زن می تواند مهرش را فوراً طلب کند؟
ج : زن می تواند مهرش را فوراً بخواهد اما اگرشوهر توان پرداخت آن را ندارد می تواند پرداخت آن را به تاخیر اندازد تا زمانى که توان پرداخت پیدا کند.البته زن هم می تواند تا زمانى که مهریه اش پرداخت نشده است از تمکین خوددارى کند.

س : 1378 – کسى دخترى را عقد می کند اما پیش از عروسى می میرد: 1- مصارفى که داماد براى مراسم عقدکرده است بر عهدة کیست؟ 2- چیزهایی که داماد براى عروس خریده است، ورثه داماد می توانند از عروس بگیرند؟ 3- مهریه عروس چه حکمی دارد؟
ج : ا- مصارفى که براى مراسم عقد شده است بر عهدة داماد بوده است و ورثه داماد حق باز بس گیرى مصارف یاد شده را از خانوادة عروس ندارند.2- چیزهایی را که داماد براى عروس خریده بوده است اگر به عروس بخشیده باشد مال عروس است وگرنه مال ورثه داماد است.3- اگر دخول تحقق نیافته باشد، عروس نصف مهریه را مستحق است.

س : 1379- زنى به خاطر اختلاف اندکى قهرکرده است و به خانه پدرش رفته است و اکنون سه سال می گذرد.زن به خانة شوهر بر نمی گردد مگر این که شوهرش همه مهریه او را پرداخت کند اما شوهرش بدهکار است و توان پرداخت مهریه را ندارد.آیا زن حق دارد در خانة پدرش بماند و از شوهرش تمکین نکند؟
ج : زن حق نداردکه زندگى مشترکش را به هم بزند و از شوهرش اطاعت نکند باید به خانه اش برگردد و هنگامی که شوهرش توان مالى پیدا کرد، مهریه زنش را پرداخت کند.

س : 1380- در صورت از هم پاشیده شدن خانواده اى، جز یک دست لباس چیز دیگرى به زن داده نمی شود.این صحیح است؟
ج : اگر زن مهریه اش را نبخشیده باشد، حق گرفتن مهریه را دارد.اگر قالى بافته باشد یا درآمدى داشته است یاکار دیگرى کرده باشد، سهم خودش را حق دارد بگیرد.

س : 1381 – کسى با دخترکبیره اى مرتکب زنا می شود و در چهارمجلس به انجام زنا اعتراف می کند حکم این مسأله چیست ومهریه دختر چه مقداراست؟
ج : نخست اهالى محل، مهرالمثل را تعیین می کنند براى دختر و از زانى گرفته می شود بعد از آن حد شرعى دربارة زانى جارى می شود.البته اگر خود دختر راضى به انجام زنا بوده چون خودش اقدام بر ضرر خودکرده است حق مهرالمثل(ارش) ندارد.

س : 1382 – در برخی مناطق، مهریه تعیین شده از سوى دختر مورد پذیرش روحانیون عاقد قرار نمی گیرد و مهریه را زیاد می دانند به خاطر همین صیغه عقد را نمی خوانند مگر این که دخترمبلغ ومقدارمهریه راکاهش دهد.با توجه به این که دختر خود را در اختیار مرد قرار می دهد,کار و تلاش وکتک و زحمت را به عهده می گیرد، کاهش دادن مهریه کار درستى است؟
ج : مبلغ و مقدار مهریه با توافق داماد هر چه باشد جایز است البته مستحب است که بیش تر از (مهرالسنه) حدودا دو صد هزار تومان نباشد.

س : 1383- مهریه حاضر (گله) دخترى مبلغ چهارصد هزار افغانى بوده است که داماد به جاى پول یاد شده قطعه زمینى به پدر و برادران دختر می دهد.دختر مهریه حاضرش را به پدر و برادرانش هبه نکرده است آیا می تواند قطعه زمین یاد شده را از پدر و برادرانش بگیرد؟
ج : اگر آن زمین واقعاً مهریه دختر است کسى دیگرى حق ندارد و اگر زمین به عنوان (گله) داده شده است مال داماد است و اگر داماد آن را هبه کرده است مال موهوب له است و اگر داماد ازهبه دادنش پشیمان شود می تواند زمین را پس بگیرد زیرا عین موهوبه موجود است.

س : 1384- زنى به شوهرش می گوید مهریه ام را از تو نمی گیرم اما در برابر آن، من در اموال و خانه با شما شریک باشم، شوهر قبول می کند آیا پس از مرگ شوهر، زن در اموال و خانه با فرزندانش شریک است وکیفیت تقسیم اموال فوت شده چگونه است؟
ج : اگر شوهر فوت شده در برابر بخشیده شدن مهریه، نصف اموال خود را به زنش داده باشد در نصف آن شریک است و اگرکمتر ازنصف را به همسرش داده باشد درکمتر از نصف شریک است.

س : 1385 – آیا مهریه حاضر (گله) به خود دختر تعلق می گیرد یا به پدر و برادران دختر؟
ج : مهر مال دختر است اما گله مال داماد است و اگر دامادگله را بخشیده باشد مال موهوب له است.

س : 1386 – مردى با زنى ازدواج موقت می کند و مهریه زن تعداد دو صد سکه بهار آزادى قرار داده می شود آیا این مهر و عقد صحیح است؟ و اگر مهریه اش را ببخشد و بعد ازگذشت مدت دوباره مهریه خود را دو صد سکه بهار آزادى در عقد دایم خود قراربدهد صحیح است؟
ج : چنین مهریه اى در عقد دایم و موقت صحیح است اما دویست سکة بهار آزادى که تقریباً ده میلیون تومان می شود بر خلاف (مهرالسنه) است.

س : 1387 – مهریه دخترى هفت سال پیش پنجاه هزار تومان بوده است، آیا شوهر همان پنجاه هزارتومان را از زنش بدهکار است یا ضامن کاهش قیمت و ارزش آن هم است؟
ج : اگر مهر مؤجل، وشوهر حاضر به پرداخت آن بوده است اما زن نگرفته است شوهر ضامن کاهش ارزش پول نیست اما اگر مهر معجل بوده است و شوهر آن را به تأخیر انداخته است در این صورت ضامن کاهش ارزش پول است.

س : 1388- آیاکسى می تواند بعد از خوانده شدن عقد دایم, مهریه را تعیین کند؟
ج : اگر در عقد دایم مهر تعیین نشود مهرالمثل به گردن شوهر تعلق می گیرد.

س : 1389 – مردى پس از پنج ماه زندگى با همسرش تهمت جذام و پیسى به او می زند و مبلغ صد هزار تومان از او می گیرد و بدون این که مهرش را پرداخت کند او را طلاق می دهد درحالى که زن خویشارند و اقوام نزدیک در ایران ندارد حکم این مسأله چیست؟
ج : چون با زن مقارت کرده است باید مهر زن را بدهد و مرد حق نداردکه مبلغ صد هزار تومان از زن بگیرد.باید مبلغ یاد شده را به زن برگرداند.

س : 1390- دخترى بعد از فوت پدر به سن بلوغ می رسد، اما به آن حد از رشد نمی رسد که بتواند نفع و ضرر خود را تشخیص دهد، آیا قیّم (که پدرش معین نموده است ) حق قیمومیت بر این دختر دارد در امر ازدواج؟
ج : در صورتیکه به تمام جهات رشیده نیست، قیّم حق داردکه با توجه به مصالح دختر و استشاره و قناعت دادن دختر، او را نامزد نماید.

س : 1391 – اگر زنده و مرده بودن شخص مفقودالاثر معلوم نباشد، تکلیف زوجة او چیست؟
ج : بعد از چهار سال فحص و جستجوى شوهر، حاکم شرع می تواند او را طلاق دهد و بعد از عده وفات، می تواند شوهر دیگرى اختیارکند.

س : 1392 – شخصى علاوه بر مهریه، مقداری از زمین خود را به عنوان گله به پدر دختر می دهد، آیا پدر دختر این زمین را مالک می شود؟
ج : گله حلیت ندارد، مگر اینکه داماد با رضایت کامل و بدون فشار و اکراه از طرف پدر دختر، زمین را هبه کرده باشد،که باز تا عین زمین باقى است، داماد حق رجوع دارد و می تواند زمین را پس بگیرد.

س : 1393 – زنیکه دهها سال قبل ازدواج کرده است و مهریه اش پول رایج زمان قرار داده شده است و فعلا ارزش این پول تنزل کرده است، اگر شوهرش او را طلاق دهد و یا خودش مهر خود را مطالبه نماید، همان مبلغ تعیین شده در تاریخ وقوع عقد را حق دارد، یا ارزش سابق پول را محاسبه نماید؟
ج : زوج و زوجه مهر مذکور را به اندازه ارزش زمان وقوع عقد مصالحه نمایند