سوال: [194] اگر در نماز جماعت چند نفر در صف اول با ویلچر نماز بخوانند، آیا به نماز سایرین اشکال وارد می¬شود؟
جواب: اگر سایر شرایط صحّت جماعت و نماز موجود است، اشکال ندارد.
سوال: [195] شخصی امام جماعت را در حال نماز میبیند، ولی نمیداند که ایشان نماز واجب مانند نماز یومیّه میخواند یا نماز مستحبی مانند نماز تحیّت مسجد و … آیا این شخص میتواند به امام مسجد اقتدا کند؟ یا خیر.
جواب: در فرض سؤال اقتدا جایز نیست.
سوال: [196] در نماز جماعتی که مأموم یک رکعت یا بیشتر از امام جماعت عقب است، وقتی نماز امام به اتمام می¬رسد آیا امام می¬تواند با قبول داشتن آن فرد از جهت عدالت و غیره، در ادامه نماز مأمومش سریع نماز واجب دیگری را به او اقتداء کند؟ یا خیر؛ و همچنین آیا فرد دیگری به غیر از امام جماعت که از راه رسیده می¬تواند به نماز آن فرد اقتداء کند؟
جواب: در فرض سؤال، اگر امام عقیده به عدالت و صحّت قرائت مأموم دارد، در صورتی که مأموم در بقیه¬ی رکعات قصد فرادی کرده باشد، امام و غیر امام می¬توانند به او اقتداء کنند.
سوال: [197]
1ـ هل یمکننا نحن الشیعه الإقتداء بأهل السنّة بدون التقیة؟
2ـ هل یمکننا أداء الصلاه متکتفین و السجود بدون وضع التربة؟
جواب: یجوز الاقتدا فی الظاهر و یقرء الفاتحة و السورة اخفاتاً و لا یجوز الصلاة متکتفین فی غیر التقیّة و لا یجوز السجدة دون مایصح السجود علیه فی غیر حال التقیّة.
اهمیّت شرکت در نماز جماعت
سوال: [198] خواندن نماز فرادی به هنگام اقامه نماز جماعت چه حکمی دارد؟ در صورتی که هتک به نماز جماعت یا توهین به امام جماعت محسوب شود یا محسوب نشود فرق می¬کند؟ یا خیر.
جواب: اگر به فرادی خواندن نماز توهین به جماعت یا امام حساب شود این کار حرام است، که در این صورت، نمازش نیزخالی از اشکال نیست.
شرکت در نماز جماعت عامّه
سوال: [199] من جوانی شیعه هستم و در یک کشور غیر مسلمان به همراه فامیل خود زندگی می¬کنم، در شهری که ما به سر می-بریم تعداد مسلمانان بسیار کم است که بیشتر آن¬ها برادران اهل سنّت هستند و آنها یک مکان را از دولت گرفته¬اند و به عنوان مسجد از آن استفاده می¬کنند، حال سؤال این است که آیا اشکال دارد نماز جماعت را در آن مکان و با برادران اهل سنّت، ولی دست باز اقامه کنیم؟
جواب: شما در ظاهر به آنها اقتدا کنید اما حمد و سوره را خودتان بخوانید، اگر چه در نمازهای جهریه آهسته بخوانید اشکال ندارد.
سوال: [200] من یکسال است که در عربستان سعودی زندگی می¬کنم می¬خواستم بدانم آیا من می¬توانم در نماز جماعت اهل سنّت شرکت کنم چون سر کار می¬روم اگر بخواهم نماز ظهر و عصرم را برگردم و در منزل بخوانم دیر (قضا) می¬شود، ولی اگر در جماعت با دست باز نماز بخوانم ممکن است برایم مشکلاتی ایجاد شود؛ تکلیف بنده چیست؟
جواب: در فرض سوال اگر مورد، مورد تقیه باشد و ترک تقیه برای شما دشوار و موجب عسر و حرج گردد، می¬توانید در جماعت آنها با دست بسته نماز بخوانید.
سوال: [201] می¬خواستم بپرسم که در رابطه با نماز تراویح، برای ما چگونه دستور العمل است؟
جواب: برادران اهل سنّت قائل به تراویح هستند که نماز¬های مستحبی شب¬های ماه مبارک رمضان را در جماعت می¬خوانند؛ ولی از نظر فقهای شیعه خواندن نماز¬های مستحبی شب¬های رمضان و غیر آن، به جماعت بدعت و حرام است؛ لذا باید نمازهای مستحبی فردی خوانده شود، که در جماعت و تروایح عامّه خواندن کفایت نمیکند.
شرایط نمازی که به جماعت خوانده میشود
سوال: [202]
1ـ آیا نماز عید و نماز جمعه واجب است، یا سنّت؟
2ـ آیا نماز مستحب در جماعت خوانده می¬شود؟ یا خیر.
جواب:
ج1) نماز عید مستحب است و نماز جمعه واجب تخییری است.
ج2) نماز مستحب به صورت جماعت جایز نیست، مگر در نماز عید فطر¬، قربان و نماز استسقاء (طلب باران) که دستور شرعی داریم.
سوال: [203] آیت الله لطف الله صافی گلپایگانی اظهار داشتند: مباحث زیادی در مورد چگونگی برپایی عید غدیر مطرح است که بارزترین آن برپایی نماز عید غدیر خم است؛ که به نظر بنده مستحب است نماز عید غدیر خم را به جماعت خواند اما هر فرد میتواند آن را به فرادی نیز اداء نماید.
آیا مقلدین آیت الله العظمی محقق کابلی(مد ظله العالی) هم این اجازه را دارند؟وطریقه آن چگونه است؟
جواب: در فرض سوال استحباب این نماز با جماعت به نظر اینجانب ثابت نشده؛ لذا مؤمنین می¬توانند فرادی بخوانند.
اما کیفیت آن؛ دو رکعت است و بهتر است در رکعت اول بعد از حمد سوره قدر و در رکعت دوم بعد از حمد سوره توحید را بخوانند.
شرائط امام جماعت
سوال: [204] بعضی از ائمه جماعات «یوم الدین» را به ضم یاء (یُوم) می¬خوانند و می¬گویند واو ما قبلش را مضموم می¬خواهد، آیا نماز صحیح است؟
اگر تکبیرات را در محل انجام ندهند چه حکمی دارد؟
جواب: اگر قرائت امام جماعت صحیح نباشد، یا ارکان دیگر را رعایت نکند اقتداء به اوجائز نیست، در فرض سوال ماقبل واو مضموم نیست و قرائت مذکور در سؤال غلط است.
سوال: [205] آیا در صورتی که دسترسی به روحانی واجد شرایط نباشد، امامت غیر روحانی واجد شرایط امامت جماعت، جایز است؟ اگر دسترسی به روحانی واجد شرایط باشد، اما غیر روحانی هم از نظر عدالت و تقوی با او برابر یا بهتر باشد در آن صورت تکلیف چیست؟
جواب:
ج1) شرط امامت جماعت روحانی بودن نیست، اگر سایر شرایط موجود باشد، امامت غیر روحانی اشکال ندارد.
ج2) در فرض سوال اگر روحانی عادل و غیر روحانی عادل هر دو وجود داشته باشند، اولویت با روحانی است، مؤمنین باید به روحانی اقتدا کنند.
سوال: [206] اگر امام جماعت پیر و ناتوان باشد که به وسیله تکیه بر عصا بایستد آیا جایز است که به او اقتدا کرد؟ یا خیر.؟
جواب: اگر سایر شرایط را دارا باشد در فرض سؤال اقتداء کردن به او اشکال ندارد.
سوال: [207] گفته می¬شود که باید امام جماعت را بشناسی، شناخت ایشان باید در چه حدی باشد؟ مثلا زمانی که ما به حرم معصومین(علیهم السلام) مشرف می¬شویم یا اینکه جایی سفر می¬کنیم و بخواهیم در مسجدی نماز بخوانیم از کجا باید آن امام جماعت را بشناسیم؟ آیا بدون شناخت می¬توان اقتداء کرد؟
جواب: در مواردی که انسان امام جماعت را نمی¬شناسد، اگر از اقتداء علماء و طلاب و مؤمنین اطمینان به عدالت امام پیدا کند، می¬تواند به امام جماعت اقتداء کند.
سوال: [208] اگر امام جماعتی آشکارا و مستمراً از اموال بیت المال بدون اذن شرعی و قانونی لازم، سوء استفاده شخصی کرده و این موضوع در نزد مأموم ثبوت یابد، در این فرض و با توجه به لزوم شرط عدالت در امام جماعت، اقتدا به او چه وضعیتی پیدا می¬کند؟
جواب: اگر بدون مجوز شرعی از بیت المال استفاده کند، اقتداء به او در نماز جماعت جواز ندارد.
سوال: [209] امام جماعتی که چشمش ضعیف یا کلّاً نابینا شده است، باز هم می¬تواند پیش نماز باشد؟ یا خیر.
جواب: اگر امام جماعت عادل باشد و قرائتش صحیح باشد، نابینایی یا ضعف بینایی ضرری نمی¬رساند و اقتداء به ایشان جایز و بلا اشکال است.
سوال: [210] هل تجوز صلاة الجماعة خلف من یستلم راتب من الحکومة لانضمامه تحت کادر الائمة الذی أقرته الحکومة فی البحرین إذا کان راجعا إلی تشخیص نفسه بالجواز أو کان راجعا إلی فتوی فقیه؟ و هل یجوز تفسیقه من قبل العلماء و دعوة الناس إلی عدم الصلاة خلفه؟
جواب: الأحوط ترک الصّلاة خلف هؤلاء الائمة إن کانوا منصوبین من قبل الحکومة و لا یجوز تفسیقهم ایضاً إن لم یکونوا متجاهرین بالفسق.
سوال: [211] ما حکم الصلاة خلف الامام الذی یستلم راتب من الحکومة لانضمامه تحت الکادر الذی أقرته الحکومة فی البحرین بالتعاون مع ادارة الاوقاف الجعفریة إذا رجع إلی تشخیص نفسه او إلی فتوی فقیه کفتواکم التی أجزتم فیها قبض الراتب علما بأنه لیس منصوباً من قبل الحکومة و إنما من قبل أهل المسجد من المؤمنین کما أنه عادل فی نفسه کما أنه مستقل و لا یمکن أن یقبل أی تدخل من الحکومة فی أموره الدینیة أو فی واجباته الشرعیة (صرحت الحکومة فی جریدة الایام البحرینیة أنه لا سلطة لها علی أئمة الجماعة و أنها ترسل الاموال الی الاوقاف و هی تقوم بتوزیعها علی أئمة الجماعة صرحت ذلک فی یوم الجمعة الماضی) هذا و دمتم ذخرا لنا و للمؤمنین.
جواب: إذا کان الإمام واجداً لشرایط الجماعة و لا یکون عمله تقویة للظلمّة فلا إشکال فی الصلاة خلفه و فی مفروض السؤال مجرد أخذ الراتب من الاوقاف لا یکون مانعاً من الصلاة خلفه.
سوال: [212] قرائت امام جماعت مسجد¬مان اشکال دارد و این موضوع را برایشان تذکر هم داده¬ایم، ولی متأسفانه اصلاح نکردند، از طرفی تغییر دادن ایشان برای آن تعداد مأمومین که از مشکل قرائت شان با خبرند امکان پذیر نیست و مسجد دیگری هم در آن نزدیکیها نیست تا اقامه نماز جماعت کنیم آیا جایز است هنگام جماعت، نماز را فرادی بجا آوریم و یا در جماعت با نیت فرادی حاضر شویم؟
جواب: در فرض سوال اگر اهانت به امام جماعت نشود نماز را در آنجا فرادی بخوانید و اگر اهانت می¬شود در غیر آن مسجد نماز بخوانید و یا بعد از جماعت ایشان نمازتان را بخوانید.
سوال: [213] آیا زن می¬تواند امام جماعت شود؟
جواب: اگر واجد شرایط امامت جماعت باشد، می¬تواند برای زنها امامت کند؛ ولی امام جماعت شدن زن برای مردها جواز ندارد.
شرایط اجیر شدن برای نماز
سوال: [214] شخصی از ناحیه پا عاجز است ولی می¬تواند مثل دیگران رکوع و سجود نماز را بجا آورد، آیا این شخص می¬تواند نماز استیجاری بگیرد؟ آیا نمازش صحیح است؟ یا خیر؛ ضمناً این شخص از یک چشم معیوب است، آیا باز هم میتواند اجیر شود؟ یا خیر.
جواب: اگر قرائت نمازش صحیح باشد و مواضع سبعه در زمین برسد در فرض سوال استیجارش اشکال ندارد.