س : 1220- کسانى که اندکى توضیح المسائل خوانده اند اما فرق اخبار و انشاء را نمی دانند می توانند عقد نکاح و صیغة طلاق کسى را بخوانند؟
ج : اگر فرق اخبار و انشاء را ندانند عقد و طلاق آنها صحیح نیست.
س : 1221 – در مواردى که وکیل گرفتن دختر محرز نباشد اما رضایت او محرز باشد عقد وکالتا خوانده می شود یا فضولا؟
ج : اگر عقد فضولى جارى شود وعروس و داماد آن را قبول کنند صحیح است اما در عقد وکالتى باید وکالت براى عاقد ثابت شود یا از طریق بینه و یا از طریق خود زوجین.
س : 1222 – اگر کسى یقین پیدا کند که عقد نکاح او و هسمرش باطل بوده است زیرا عاقد اهلیت و صلاحیت و شرایط خواندن عقد را نداشته است وظیفه آنان چیست؟
ج : تا زمانى که زوجین اطمینان به صحت عقد دارند ویقین به بطلان پیدا نکرده اند، استمتاعات زناشویی جایز و فرزندان آنان حلال زاده است اما وقتی که یقین به بطلان عقد پیدا کردند بدون خواندن عقد جدید استمتاعات زناشویى جایز نیست.
س : 1223 – اگر عاقد معناى اخبار و انشاء را نفهمد ویا درهنگام خواندن عقد قصد انشاء را نداشته باشد عقد نکاح صحیح است؟
ج : در هر دو دو صورت محکوم به بطلان است.
س : 1224 – زن و مردى مرتکب زنا می شوند و زن حامله می شود، اگر عقد نکاح بخوانند براى ازدواج این عقد صحیح است و آیا فرزند نامشروع آنان به خاله و عمه اش محرم است؟
ج : اگر زن شوهردار نبوده است و دخول درعدة طلاق رجعى واقع نشده است عقد صحیح و فرزند آنان براى خاله و عمه اش محرم است یعنى آن اولاد که از عقد متولد شده باشند، واما آن ولد که از زنا متولد شده باشد احتیاط در جمیع جهات مراعات شود.
س : 1225 – اگر مردى به زنى که در عده است از روى جهالت ازدواج کند و زن هم اظهار نکندکه درعده است این عقد صحیح است؟
ج : اگر زن و مرد هر دو جاهل به موضوع (عده ) یا جاهل به حکم (حرمت ) باشند و دخول محقق نشده باشد عقد باطل اما حرمت ابدى پیدا نمی کند اما اگر جاهل نباشند زن براى مرد حرام ابدى می شود.
س : 1226- آیا عقد محرمیت غیر از عقد ازدواج است و نیاز به طلاق دارد؟
ج : عقد محرمیت همان عقد ازدواج موقت است که نیاز به طلاق ندارد و با انقضاى مدت، و یا بخشیدن مدت محرمیت پایان می یابد.
س : 1227 – اگر در هنگام خواندن عقد دختر و پسر یا پدر و یا جد پدرى آنان رضایت قبلى نداشته باشند و عقد فضولتا خوانده شود آیا رضایت بعد از عقد موجب صحت عقد می شود؟
ج : بله، موجب صحت عقد می شود.
س : 1228 – اگر در هنگام خواندن عقد زن راضى به ازدواج نباشد اما پدر یا برادر او را مجبور به ازدواج کند اما بعد از مدتى راضى به این ازدواج شود همان عقد کفایت می کند یا نیازبه عقد جدید دارد؟
ج : همان عقد نخست کفایت می کند.
س : 1229 – اگر پدر راضى به ازدواج دخترش نباشد اما جد پدرى راضى باشد عقد صحیح است؟
ج : بله، عقد صحیح است.
س : 1230- اگر زن بعد از عقد و قبل از دخول مرتکب زنا شود آیا عقدش باطل می شود و اگر شوهرش بخواهد از او جدا شود نیاز به طلاق دارد و در صورت طلاق زن مستحق مهرش است؟
ج : با ارتکاب عمل یاد شده عقد باطل نمی شود.در صورت جدا شدن از شوهر نیاز به طلاق دارد ومستحق مهرش است.
س : 1231 – اگر پدر دختر و پدر پسر از باب ولایت بر آنها عقد ازدواج آنان را بخوانند و بعد از آن که دختر و پسر بالغ وکبیر شوند، دختر عقد یاد شده را قبول نکند آیا نیازبه طلاق دارد، آیا دختر مستحق نصف مهرش است یا مهرکامل، آیا مهر دختر را پسر پرداخت کند یا پدر؟
ج : براى جدا شدن نیاز به طلاق دارد ومستحق نصف مهرش است.اگر پسر مالى دارد و پرداخت نصف مهر بر خود پسر واجب است و اگر مالى ندارد باید پدرش پرداخت کند.
س : 1232 – آیا در فقه شیعه چیزى به نام ((تجدید عقد)) وجود دارد و اگر وجود دارد چه معنا دارد؟
ج : تجدید عقد به معناى تکرارعقد است آدم هاى محتاط ازباب احتیاط عقد نکاح خود را تکرار می کنند و اشکالى هم ندارد.
س : 1233- اگر زوجین شک پیداکنندکه عقد آنان صحیح خوانده شده است یا نه آیا فحص و تحقیق و پیداکردن یقین به اهلیت و شایستگى عاقد براى خواندن عقد لازم است؟
ج : اگر زوجین صلاحیت و اهلیت عاقد را براى خواندن عقد ازطریق بینه یا از طریق شیاع و…احرازکنند، پس ازاطمینان به صلاحیت عاقد اگر براى شان شک پیدا شود، ازباب حمل فعل مسلم بر صحت اعتنا به شک نمی شود وعقد صحیح است.
س : 1234 – مردى با زنى در ایام عده ازدواج دایم یا موقت می کند.مرد می داند که زن در ایام عده به سر می برد اما نمی داند که ازدواج در ایام عده حرام است.این ازدواج چه حکمی دارد؟
ج : اگر دخول نشده باشد حرام ابدى نمی شود.بعد از انقضاى عده، با عقد جدید می توانند با هم ازد واج کنند.
س : 1235 – زن شیعه اى با مرد سنی اى ازدواج می کند بعد از مدتى مرد، زن را طلاق می دهد اما این طلاق در حضور دو نفر عادل صورت نمی گیرد.آیا این زن می تواند با مرد دیگرى ازدواج کند؟
ج : از باب جریان قاعده (( الزام )) ازدواجش مانعى ندارد.
س : 1236 – اگر زن و مرد در دوام و انقطاع ازدواج شان اختلاف پیدا کنند و براى اثبات مدعاى شان گواه نداشته باشند قول کدام مقدم می شود؟
ج : قول مدعى دوام مقدم است.
س : 1237 – آیا شرط ((دادن اختیار حق مسکن به زن )) در ضن عقد جایز است؟
ج : بنابراحتیاط در ضمن عقد نکاح جایز نیست اما در ضمن عقد دیگرى جایز ا ست.
س : 1238 – آیا در عقد دایم شرط کردن عدم دخول جایز است واگر بعد از عقد با رضایت طرفین عقد، دخول صورت گرفت عقد قبلى کفایت می کند؟
ج : اگر شرط کنند که جماع صورت نگیرد، نه این که شوهر حق جماع نداشته باشد، عقد قبلى صحیح و احتیاج به عقد جدید نیست.
س : 1239 – زن و شوهرى که در خواندن عقد نکاح خود شک می کنند و این شک بعد از انجام عمل زناشویی پیدا شده آیا تجدید عقد لازم است؟
ج : باید تجدید عقد صورت بگیرد.اگر با وجود شک درتحقق عقد، جماع صورت گیرد حکم زنا را دارد.
س : 1240 – پدرى، دختر صغیره اش را به عقد مردى بالغ در آورده است و شوهر اقرار کرده است که نفقة زوجه اش را پرداخت کند اما اکنون به افغانستان رفته و زن دیگرى گرفته است و از پرداخت نفقه خود دارى می کند.اکنون که دختر بالغ شده است، چندین بار به شوهرش نامه فرستاده است تا وضعیت او را روشن کند اما هیچ گونه پاسخى از شوهرش دریافت نکرده است آیا دختر حق فسخ نکاح را دارد.اگر ندارد وظیفه اش چیست؟
ج : اگر در این عقد مفسده اى بوده است دختر می تواند عقد را به هم بزند و اگر مفسده اى نبوده است به شوهر ابلاغ شود تا به حقوق زن رسیدگى کند و یا طلاق بدهد وگرنه حاکم شرع می تواند طلاق او را جارى کند.
س : 1241- پدرى در غیاب پسر خود، دخترى را برایش عقد می کند.بعد از مدتى پسرکه در ایران است , با خبر می شود پدر هر چه اصرار می کند که به افغانستان برگردد اما پسر به افغانستان نمی رود و البته پاسخ مثبت یا منفى هم نمی دهد با توجه به این مسأله، پدر می تواند، دختر یاد شده را به عقد پسر دومی خود د رآ ورد؟
ج : این مسأله سه صورت دارد: 1- اگر شوهر اول، عقد را رد کرده باشد.پدر می تواند براى پسر دوم خود عقدکند.2- اگر شوهر عقد را قبول کرده باشد تا وقتى طلاق ندهد، پدر نمی تواند زن او را به عقد پسر دوم خود درآورد.3- اگرشوهرش بر فرض نه قبول کرده و نه ردکرده است باید از او سؤال شود تا وضعیت زن روشن شود.
س : 1242- زنى به شوهرش اجازه می دهدکه عقد او را جارى کند.شوهر با توجه به اجازه همسر خود، به کسى سفارش می کند که عقد زن و شوهر یاد شده را بخواند بدون این که تصریح به وکالت بکند.مرد عاقد درغیاب زن رشوهر و با یقین به مأذون بودن خود، عقد را می خواند آیا وکالت تحقق یافته است و این عقد چه حکمی دارد؟
ج : اگر اذن تحقق یافته باشد با خواندن عقد، زوجیت تحقق پیدا می کند، و اگراذن و وکالت تحقق نیافته باشد اما زوجین بعد ازآگاهى ازخوانده شدن عقد، اجازه بدهند عقد صحیح و زوجیت محقق است.
س : 1243 – کسى که اندکى خواندن و نوشتن فارسى بلد است اما عقد نکاح و صیغه طلاق را تقلیدى یاد گرفته است، و با توجه به این وصف،کسانى است که اهلیت و صلاحیت خواندن عقد نکاح و صیغه طلاق را دارد، اگر چنین کسى عقد نکاح و صیغه طلاق را بخواند چه حکمی دارد؟
ج : اگر تأییدیه اى ندارد احوط است که عقد نکاح و صیغه طلاق را نخوا ند.
س : 1244 – کسى در افغانمستان دخترى را براى پسرش که در ایران است خواستکارى و عقد می کند پدر داماد خصوصیات ظاهرى و اخلاقى پسرش را به دختر می گوید وعکسى از او را به دختر نشان می دهد و دختر شرط می کند که همراه با پدرش به ایران و در نزد داماد بیاید اما خانوادة داماد، عروس را بدون اجازه پدرش به ایران می آورند و معلوم می شود که عکسى را که به عروس نشان داده اند مال داماد نبوده است و داماد بر خلاف گفته پدرش معیوب است آیا چنین عقدى مؤثر است؟
ج : اگر عکس یاد شده از داماد بوده باشد و عیوب داماد از عیب هایى نباشدکه موجب فسخ نکاح می شود عقد صحیح است اما اگر عکس یاد شده مال داماد نبوده باشد و یا عیوب داماد از عیب هاى موجب فسخ عقد باشد، اگر زن بخواهد عقد را فسخ کند عقد منفسخ می شود.عیوب موجب فسخ عبارت است از: دیوانگى، خصى یا مقطوع الذکر بودن و عدم توانایی مرد بر انجام عمل جنسى.رجوع به کتاب توضیح المسائل شود.
س : 1245- اگر کسى پدر دختر صغیره را مجبور و مکره کند که اجازه عقد دخترش را براى مردى که همسر دارد بدهد آیا این عقد صحیح است؟ در صورتى که خود دختر راضى باشد.
ج : رضایت دختر در جواز و عدم جواز نقشى ندارد این عقد باطل است.چون پدر دختر رضایت قلبى نداشته و اجازه عقد نداده است.
س : 1246- دخترى با اجبار و اکراه پدرش، اجازه و رضایت به اجراى عقد نکاح می دهد و مدت دو سال ازعقد می گذرد باز دختر راضى به عقد نیست آیا عقد صحیح واقع شده است؟
ج : عقد اجبارى و اکراهى صحیح نیست.
س : 1247- دختر هیجده ساله اى را پدرش با اجبار براى پسر هیجده ساله اى عروسى می کند پس از چهار روزکه عروس در خانة داماد می ماند، پدر داماد به عاقد می گوید من ازطرف پسر و عروسم وکیل هستم و شما عقد نکاح آنان را بخوانید، عاقد هم عقد را می خواند اما دختر نا سازگارى می کند و هنوز عمل جنسى توسط داماد و عروس انجام نگرفته است با توجه به این که عقد بدون اجازه عروس خوانده شده است آیا این عقد صحیح است؟
ج : این مسأله دو صورت دارد: 1- اگر دختر با رضایت خود به خانه شوهر رفته باشد و عقد بدون وکالت، فضولى واقع شده است.رفتن عروس به خانه شوهر در حکم اجازه عقد است و عقد صحیح است.2- اگر دختر پیش از رفتن به خانه داماد عقد را ردکرده باشد و او را با اجبار به خانة داماد برده باشند عقد باطل است.
س : 1248- آیا زن و مردى می توانند دست شوهر خواهر و خواهر زن خود را ببوسند؟
ج : چون نامحرم هستند بوسیدن دست آنان حرام است.
س : 1249- در برخى از مناطق مرسوم است که پس از بازگشت مردى از مسافرت, نزدیکان ا و مانند زن عمو، زن ماما (دایى)، دختر عمو، دختر عمه، دختر خاله و…دست او را می بوسند آیا چنین کارى جایز است؟
ج : بوسیدن دست او توسط نزدیکان یاد شده او جایز نیست زیرا نا محرمند.
س : 1250- مردى با زنى ازدواج موقت می کند و پیش از انقضاى مدت، مرد او را به عقد دایمی خود در می آورد آیا این عقد صحیح است؟
ج : اول باید مدت باقى مانده بخشیده شود بعد از آن عقد دایمی خوانده شود.