س 1: زنی که سینهاش با عمل جراحی برداشته شده و خانوادهاش در هنگام عقد این مسأله را برای داماد بیان نکرده است آیا شوهر حق فسخ دارد؟
ج: شوهر حق فسخ ندارد.
س 2: آیا ازدواج فرزندان از نظر شرعی بر پدر واجب است؟
ج: زن گرفتن برای پسر توسط پدر مستحب است.
س 3: ولّی دختران کبیره و رشیده ای که پدر و جد پدری ندارند چه کسانی هستند؟
ج: اختیار ازدواج با خودشان است کسی دیگر بر آنها ولایت ندارد.
س4: با توجه به اهمیت اجازه پدر یا جد پدری در ازدواج دختر با کره، اگر دختری به زور ربوده شود بعد از رفتن به خانه رباینده رضایت خود را اعلام کند، در این صورت پدر و جد پدری یا به خاطر شایسته نبودن داماد و یا به خاطر گرفتن پول بیشتر از داماد رضایت ندهند در این صورت وظیفه روحانی عاقد که برای خواندن عقد دعوت شده است چیست؟
ج: اگر پدر یا جد پدری،داماد را شایسته نمیدانند، کسی نمیتواند عقد نکاح را بخواند واگر خوانده باشد عقد باطل است و اگر پدر وجد پدری داماد را شایسته و صالح میداند و خود دختر هم بالغه و رشیده است. پدر و جد پدری به خاطر پول بیشتر اجازه نمیدهند و دختر هم بزرگسال است و از حد ازدواج میگذرد روحانی میتواند عقد نکاح را بخواند.
س 5: ازدواج دختر و پسر بدون اطلاع و آگاهی پدر ومادر چه حکمی دارد؟
ج: اگر پدر دختر بگوید عقد را قبول ندارد، عقد باطل و اگر سکوت کند و چیزی نگوید، عقد صحیح است.
س 6: اجازه ولی در ازدواج دختر با کره شرط است. اگر بکارت از راه زنا زایل شود باز اجازه ولی در ازدواج این دختر شرط است؟
ج: در این صورت اجازه خواستن از ولی احوط است.
س 7: ازدواج موقت با زنان فاحشه و روسپی که ادعا میکنند شوهر ندارند جایز است.
ج: بله امّا کراهت دارد.
س 8: ازدواج موقت با زنانی که اهل کتاب نیستند چه حکمی دارد؟
ج: جایز نیست.
س 9: آیا پسر شیعه جعفری با دختر سنی مذهب با رضایت والدین دختر میتواند ازدواج کند.
ج: بله!
س 10: کسی که به خاطر ضعف اقتصادی به ایران میرود و همسرش او را همراهی نمیکند چند بار پیغام میدهد که با یکی از محارمش به ایران بیاید و هزینه سفر او و همراهش را به عهده میگیرد، باز حاضر نمیشود که به ایران بیاید.آیا نفقه چنین زنی بر شوهرش واجب است؟
ج: اگر زن در هنگام عقد شرط کرده است که در وطنش زندگی کند نفقه بر شوهرش واجب است امّا اگر شرط نکرده باشد اختیار محل سکونت و زندگی با شوهر است اگر زن از شوهر اطاعت نکند نفقه بر شوهر واجب نیست.
س 11: آیا مرد وزن نامحرم میتوانند عقد اخوت بخوانند آیا فرزندان آنان با همدیگر محرم میشوند؟
ج: مشروعیت عقد اخوت محرز نیست بنابراین نمیتوانند عقد اخوت بخوانند. بنابراین فرزندان آنها محرم نیستند و میتوانند با همدیگر ازدواج کنند.
س 12: در منطقه آزاد کشمیر، صدها نفر سادات زندگی میکنند که بیشتر آنان سنی مذهب هستند. البته در سال های اخیر جهشی برای استبصار آغاز شده است مشکلی که به وجود آمده است که برخی افراد احترام سادات را حفظ نمیکنند و ازدواج دختر سید با غیر سید را جایز نمیدانند. اکنون این سؤالها مطرح است:
1 ـ 12 ـ آیا احترام سادات به خاطر این که سلاله پیامبر ٶ هستند لازم است؟
2 ـ 12: سادات به چه کسانی گفته میشوند؟
3 ـ 12: اهانت به سید غیر صالح چه حکمی دارد؟
4 ـ 12: آیا اعمال نیک و بد سادات دو برابر پاداش و کیفر دارد یا با دیگران مساوی است؟
5 ـ 12: در مناطقی که عقد دختر سید با غیر سیّد اهانت تلقی میشود این عقد چه حکمی دارد؟
6 ـ 12: در میان سادات این مسئله به قدری اهمیت پیدا کرده است که اگر دختر سید با غیر سید ازدواج کند اقوام و خویشاوندان دختر، عروس و داماد را میکشند. با توجه به این مسئله عقد سیّده به غیر سیّد صحیح است؟
7 ـ 12: برخی قبایل معروف که اجدادشان به دست سادات مسلمان شدهاند، وصیتنامهای از اجداد خود دارند که ازدواج با دختران سادات را منع کرده و در مقابل اگر سادات از دختران آنها خواستگاری کنند باید دختر به سادات بدهند. آیا عمل به این وصیتنامه لازم است؟
ج:1ـ12ـ احترام سادات مانند دیگر مؤمنان لازم است.
ج:2ـ12ـ هر کسی که از طرف پدر به جناب هاشم بن عبد مناف برسد، سید است.
ج:3ـ12ـ اهانت به مسلمان جایز نیست چه سید باشد چه غیر سید.
ج:4ـ12ـ در بعضی از روایات آمده است که اعمال خوب و بد سادات دو برابر ثواب و عقاب دارد.
ج:5ـ12ـ عقد سیده با غیر سید شیعه و مسلمان از نظر شرعی جایز است و اهانت به شمار نمیآید.
ج:6ـ12ـ عقد سیده با غیر سید همکفو جایز است. سیره علما و فقها این مسئله را تأیید میکند. وظیفه علما و روحانیان است که این حکم شرعی را ترویج کنند و انکار حکم شرعی عامداً و عالماً حرام است و در برخی موارد موجب ارتداد میشود.
ج:7ـ12ـ چون محتوای وصیتنامه خلاف شرع است، عمل به وصیتنامه لازم نیست.
س 13: کسانی که تا شرح لمعه درس خواندهاند و مسایل صرف و نحو و اخبار و انشاء را تا حدودی میفهمند، آیا میتوانند عقد نکاح و صیغه طلاق را بخوانند؟
ج: اگر معنای اخبار و انشاء و معانی الفاظ و مسایل مربوط به عقد و طلاق را بدانند اشکالی ندارد.
س 14: در عقد ازدواج موقت عدم آمیزش شرط بوده است. اما شوهر به این شرط عمل نکرده و آمیزش از روی اکراه تحقق یافته است. آیا این کار جایز است و زوجه مستحق چه مهریهای است؟
ج: مخالفت با شرط عدم مقاربت بنا بر احتیاط جایز نیست. اگر با شرط مخالفت شد حکم زنا را ندارد. زن مستحق مهر المثل (مهریه دختران) است.
س 15: آیا مطابقت بین لفظ ایجاب و قبول در عقد نکاح شرط است مثلاً موجب زوجّتُ بگوید، قابل باید قبلت التزویج بگوید؟
ج: مطابقت شرط نیست. اگر قابل تنها قبلتُ بگوید کفایت میکند.
س 16: در عقود، آیا ایجاب افراد لال و گنگ کفایت میکند یا باید وکیل بگیرد؟
ج: میتواند اشاره کند و میتواند وکیل بگیرد، هر کدام کفایت میکند.
س 17: وقتی که عاقد میگوید آیا وکیلم…؟ موکل موافقت خود را اعلام میکند. آیا لازم است که وکیل بگوید: «وکالت را قبول کردم»؟
ج: تلفظ و قبول وکالت لازم نیست. اگر با اشاره قبول وکالت را بفهماند کفایت میکند.
س 18: در عقد دختر باکره اضافه کردن «بإذن ابیها» (با اجازه پدرش) لازم است؟
ج: لازم نیست. اجازه پدر کفایت میکند.
س 19: کسی که یک نام شناسنامهای دارد و یک نام مشهور که مردم با آن نام او را میشناسد در هنگام عقد کدام نام را به وکیل بگوید؟
ج: بهتر است که نام مشهور ذکر شود اگر چه نام شناسنامهای زن در صورتی که از آن زن مورد نظر اراده شود نیز کفایت میکند.
س 20: آیا وکالت گرفتن از دختر و پسر برای خواندن عقد نکاح صحیح است؟
ج: بله! در عقد باکره رضایت پدر هم شرط است.
س 21: محضرداری که از طرف من و همسرم وکیل شده بود، عقد ازدواج ما را آهسته خواند به طوری که من نشنیدم. آیا این عقد صحیح است؟
ج: صحیح است. میتوانید از باب احتیاط دوباره بخوانید.
س 22: اجرت برای خواندن عقد دایمی و موقت چه حکمی دارد؟
ج: اجرت گرفتن اشکالی ندارد.
س 23: کسی که اصلاً ادبیات عرب را بلد نباشد. فرق بین اخبار و انشاء نگذارد میتواند در خواندن عقد نکاح از طرف شوهر وکیل شود؟
ج: نمیتواند وکیل شود.
س 24: در هنگام خواندن عقد نکاح وکیل دختر، نام دختر را ـ اشتباهاً ـ عوض ذکر میکند. آیا این عقد صحیح است؟
ج: اگر دختر و پسر راضی باشند اشکالی ندارد.
س 25: در برخی از روستاهای… آمیزش (دخول) بدون عقد نکاح اتفاق میافتد. بعد از آنکه آخوند و روحانی به روستا رفت عقد نکاح میخوانند آیا این ازدواج صحیح است، آیا آمیزش زنا محسوب میشود، بچههای آنان چه حکمی دارند؟
ج: آمیزش پیش از خواندن عقد نکاح زنا محسوب میشود.