س : 1251 – باگذشت چند سال از زندگى مشترک زوجین، سفاهت بر شوهر عارض می شود یعنى خوب و بد را تشخیص داده نمی تواند.آیا وکیل مجتهدى در امور حسبیه در صورت درخواست زن، او را طلاق داده می تواند؟
ج : طلاق داده نمی تواند.
س : 1252 – زن و مردى چهار سال با عقد موقت با هم زندگى می کنند بعد از آن مرد ادعا می کند که عقد دایمی بوده و زن منکر دوام عقد است.بعد از این اختلاف چهار سال است که مرد از خانه بیرون رفته و باز نکشته است.این مسأله چه حکمی دارد؟
ج : در صورتى که زن شاهدى بر موقت بودن ازدواج نداشته باشد شوهر تسم می خورد بر دوام عتد.بعد از آن حاکم شرع حکم به دایمی بودن ازدواج می کند.
س : 1253 – اگر کسى بخواهد زن موقت خود را بعد از پایان مدت، یا بخشیدن مدت،به عقد دایمی خود درآورد عده براى زن لازم است؟
ج : عده لازم نیست.
س : 1254- برخی از خانواده ها براى ایجاد محرمیت عقد موقت می خوانند و هنوز مدت عقد موقت به پایان نرسیده است که عقد دایمی می خوانند، آیا این عقد دایمی صحیح است؟
ج : باید داماد باقى ماندة مدت را ببخشد، یا مدت عقد موقت به پایان برسد، بعد عقد دایمی بخوانند وگرنه عقد باطل است.
س : 1255 – اگر کسى با زن یا دخترى که شوهر ندارد و در عده هم نیست عمل نامشروعى (زنا) انجام دهد و زن حامله شود آیا می تواند با آن زن ازدواج کند آیا عده دارد؟
ج : می تواند ازدواج کند و عده هم ندارد.
س : 1256 – آیا ازدواج شیعه با سنی غیر متعصب جایز است؟
ج : بله، البته کراهت دارد اما اگر خوف انحرات داشته باشد جایز نیست.
س : 1257 – اگر زنى با مردى عمل نامشروعى را انجام دهد، پسران زن با خواهر زانى می توا ند ا زدواج کند؟
ج : بله، اشکالى ندارد.
س : 1258 – اگر کسى زن موقت خود را در مدت عقد، بدون این که باقى مانده مدت را ببخشد عقد دایم کند صحیح است؟
ج : عقد دوم باطل است باید مدت را ببخشد و مجددا عقد بخواند.
س : 1259 – اگر امر دایر باشد بین ادامه درس و آلوده شدن به گناه، به خاطر عدم ازدواج کدام مقدم می شود؟
ج : ازدواج مقدم است.
س : 1261- کسى براى فرزندان صغیرش وصى و سرپرست برادرش را انتخاب می کند و وصیت می کند که دخترانش بعد از بلوغ با پسران برادرش (وصى) ازدواج کنند اما یکى از دختران بعد از بلوغ بدون اجازه عمو با کس دیگرى ازدواج می کند آیا این ازدواج صحیح است؟
ج : ازدواج صحیح است.
س : 1262- پدرى با مشورت وگفتگو با پسرش از ایران به افغانستان می رود و دختر برادرش را براى پسرش عقد می کند اما اکنون پسر و مادرش ناسازگارى و مخالفت می کند و راضى به ازدواج نمی شود.وظیفه دختر چیست؟
ج : اگر پسر، پدرش را وکیل براى پیدا کردن و عقد کردن دخترى وکیل گرفته باشد.حالاکه قبول ندارد باید دختر یاد شده را طلاق بدهد.اما اگر پسر پدرش را وکیل نگرفته باشد وعقد فضولى خوانده شده باشد با ردکردن پسر عقد باطل می شود و دختر می تواند با دیگرى ازدواج کند و نیاز به طلاق ندارد.
س : 1263 – کسى بر اثر دلخورى از بعضى کارهاى همسرش از اوکفاره گیرى می کند.در حالى که این زن در خانة شوهرش است و حق همخوابگى با شوهر را دارد؟
ج : تا زمانى که زن در خانة شوهر زندگى می کند، شوهر باید همه حقوق او را مراعات کند.
س : 1264- دختر عمو و پسر عمویی با هم ازدواج کرده بودند بعد از چهار سال اختلافى پیش آمد.پدر دختر در غیاب شوهر دخترش طلاق نامه اى را ازکدام منبعى درست کرد و دخترش را به کس دیگرى داد.آیا این طلاق غیابى و ازدواج با شوهر د وم مشروعیت دارد؟
ج : در صورتى که شوهر از نفقه دادن و نیز طلاق دادن همسر خود، خود دارى کند حاکم شرع می تواند او را طلاق بدهد و در فرض سوال اگر طلاق به حکم حاکم شرع نبوده طلاق باطل است.
س : 1265- آیا زن می تواند شوهرش را مجبورکند که منى را در بیرون از رحم انزال کند؟
ج : زن نمی تواند شوهرش را مجبور به چنین کارى بکند.
س : 1266 – انزال منى درخارج از رحم دیه دارد؟
ج : دیه ندارد.
س : 1267- آیا استمتاع از دخترى که عقد شده است اما نه سالش کامل نشده است, غیر از مقاربت جایز است؟
ج : استمتاع غیر از مقاربت اشکالى ندارد.
س : 1268 – اگر زن اجازه وطى از دبرش ندهد ناشزه به حساب می آید؟
ج : ناشزه به حساب نمی آید.
س : 1270- اگر شوهر شک داشته باشد که نه سال همسرش کامل شده است یا نشده است؟ آیا می تواند مقاربت کند؟
ج : باید تحقیق شود تا علم به نه سالگی پیدا شود وگرنه مقاربت جایز نیست.
س : 1271 – استفاده از داروهاى ضد باردارى براى زنان جایز است؟
ج : بله، جایز است.
س : 1272 – آیا عقیم کردن زنان جایز است؟
ج : چون اضرار به نفس است احتیاط واجب در ترک آن است.
س : 1273- استفاده از روش ها و داروهاى مهلت دارکه حامله شدن را به تاخیر می اندازد جایز است؟
ج : بله، جایز است.
س : 1274 – آیا استمناء با دست یا بدن همسر جایز است؟
ج : استمناء با دست خود انسان حرام است اما با دست همسر یا بدن او اشکالى ندارد.
س : 1275 – مردى دو زن دارد.یکى از این دو زن دخترى داردکه به شوهر می دهد اگر پدر زن این مرد, زن دیگر خود را طلاق بدهد, دامادش می تواند با زن اوکه در وا قع مادر ا ندر (نامادرى) زن ا و می شود ازدواج کند؟
ج : بله، می تواند ازدواج کند.
س : 1276- مردى که با دختر باکره اى در یک جا کار می کنند آیا می توانند بدون اجازه پدر دختر, عقد محرمیت بخوانند تا آزادانه حرف بزنند و بازى و شوخی غیر از مقاربت بکنند؟
ج : بدون اجازه پدر دختر چنین عقدى اشکال دارد و باید از آن پرهیز و دورى شود.
س : 1277 – اگر در ازدواج موقت، مدت عقد زیاد باشد به طورى که مساوى با عمر یک انسان مثلا هفتاد یا هشتاد سال باشد آیا این عقد بدل به عقد دایمی می شود؟
ج : احوط این است که عقد دایمی خوانده شود اما اگر مثلا صد سال مدت گذاشته شود باید احتیاط مراعات شود مثلا توارث شرط شود.همچنین نفقه شرط شود.اگر طلاق داده شود باید بین هبة مدت، و طلاق جمع شود.
س : 1278 – شوهر ادعا می کند که زنش را به خاطر ناشزه بودنش کتک زده است و زن ادعا می کند که کاملا تمکین داشته و شوهر او را بدون جهت کتک زده است این مسأله چه حکمی دارد؟
ج : شوهر حتى در صورت ناشزه بودن زن، حق کتک زدن او را ندارد، مگر براى تادیب به اندازه اى که موجب قصاص و دیه نشود.در این مساله در صورت ثابت نشدن نشوز باید توبه و ازهمسرش طلب بخشش کند و اگر زدن موجب دیه شده باشد زن حق دارد دیة خود را از شوهر بگیرد.
س : 1279 – زن ادعا می کند که عقد نکاح دایمی بوده است و شوهرش باید نفقه یا طلاق او را بدهد البته براى اثبات این ادعا شاهدى ندارد.مرد ادعا می کند که عقد موقت بوده است و پس از پایان مدت, نیازبه طلاق نیست وهمچنین راضى به قسم خوردن زن براى اثبات دایمی بودن عقد نیست.وظیفه زن و شوهر چیست؟
ج : شوهر باید شاهد براى اثبات مدعایش بیاورد و اگر شوهر شاهد اقامه نکرد و زن قسم بخورد, عقد محکوم به دوام است و اگر زن قسم نخورد و آن را رد نمود به زوج، و او قسم خورد، عقد محکوم به انقطاع است.
س : 1280- زنى که به مدت سه ماه در خانة پدرش زندگى می کند، ادعا دارد که شوهرش او را از خانه بیرون کرده است.شوهر ادعا می کند که همسرش بدون رضایت او به خانه پدرش رفته است و هر دو (زن و شوهر) شاهدى براى اثبات ادعاى شان ندارند.آیا زوجه می تواند نفقه سه ماهه خود را از شوهر بگیرد؟
ج : اگر زن اعتراف دارد بر این که در این مدت در خانه پدرش بوده است اگر شاهدى بر خروج اجبارى ازخانه خودش و رفتن به خانه پدرش داشته باشد و شوهر مانع بازگشتنش شده باشد حق نفقه را دارد اما اگر شاهدى ندارد حق دارد شوهر را قسم بدهد و چون این مسئله نیاز به مرافعة شرعى دارد رجوع به حاکم شرع کنند.
س : 1281 – اگر مردى ادعا کند که با فلان زن ازدواج کرده است اما زن منکر ازدواج باشد.عاقدى که به ادعاى شوهر عقد را خوانده است در آغاز به خاطر ترس و…منکر خواندن عقد می شود اما سرانجام به خواندن عقد اعتراف می کند آیا این زن نیاز به طلاق دارد؟
ج : اگر با اقامه بینه و شاهد خواندن عقد ثابت شود، زوجیت هم ثابت می شود زیرا اعتراف عاقد بعد از انکارش معتبر نیست.در غیر این صورت زن در پیش حاکم شرع قسم می خورد , زوجیت منتفى اعلام می شود.
س : 1282 – زنى به مردى اجازه می دهد که عقد نکاح دایمی او را براى خودش بخواند اما مرد, عقد موقت می خواند بعد از مدتى زن با خبر می شود که عقد موقت بوده است وظیفه زن چیست؟
ج : اگر زن راضى شود به عقد موقت، عقد صحیح است زیرا عقد فضولى و اجازه زن کاشف از صحت است اما اگر زن عقد را ردکند باید فورا از مرد جدا شود.
س : 1283 – اگر شوهر فوت کند و زن اجرت کارخود در خانه شوهر را بخواهد با این که شوهر فرزندان صغیر دارد چه حکمی دارد؟
ج : در صورتى که اجرت زن معلوم باشد می تواند بگیرد و اگر اجرت زن معلوم نباشد، و دایر بین اقل و اکثر باشد، اقل به او داده می شود.
س : 1284- زنانى که در خانه شوهران شان کار می کنند می توانند بدون اجازه شوهران از اموال خانه نذر یا صدقه بدهند؟
ج : نمی توانند نذر و صدقه بدهند (از اموال شوهر).
س : 1285 – اگرزن شرط کند که در ثواب خیرات شوهر شریک باشد با این که در خانه زحمت می کشد.آیا بدون شرط در ثواب خیر خانه شریک نیست؟
ج : شریک است.
س : 1286 – اگر زن شرط کند که 15/9 ثواب مال زن باشد و شوهر قبول کند آیا زن بدون اجازه می تواند خیرات کند؟
ج : اگر شوهر قبول کند اشکالى ندارد.
س : 1287 – زنى ادعا می کند که فلان مرد را وکیل گرفته است براى این که عقد موقت مرا براى خودش بخواند اما مرد ادعا می کند که مرا وکیل براى خواندن عقد دایمی گرفته است و اکنون او زن دایمی من است قول کدام یکى مقدم می شود؟
ج : قول زوج مدعى دوام عقد مقدم است بنابراین اگر هر دو شاهدى براى اثبات مدعى شان نداشته باشند حاکم شرع مرد را قسم می دهد بر دایمی بودن عقد.در صورت قسم یادکردن شوهر، حکم به دایمی بودن عقد می شود و نمی توانند بدون طلاق از همدیگر جدا شوند.این مسأله در حضور حاکم شرع باید صورت گیرد.
س : 1288 – کسى همسرش را، شدیدا کتک می زند، همسرش به خاطر مساله دیگرى به خانه پدرش می رود و اکنون یک سال است که در خانة پدرش به سر می برد.پدر زنش پیغام داده است که یا زنت را به خانه ات ببر یا نفقه اش را بده و یا طلاقش را.اما شوهر زیر بار نمی رود و می گوید ناشزه است نه طلاقش می دهم و نه نفقه اش را.همان جا بماند (تا موهایش مانند دندان هایش سفید شود) با این حال وظیفه زن چیست؟
ج : اگر بدون این که شوهرش کتک بزند و بدون اجازه شوهر به خانة پدر رفته باشد ناشزه به حساب می آید اما اگر بر اثرکتک زدن شوهر و خوف جان خود رفته باشد ناشزه نیست.باید نماینده اى تعیین شود و با شوهرصحبت کند تا صلح شود و یا طلاق بدهد.
س : 1289 – طلا و هدایایی که شوهر یا بستگان شوهر براى زن می خرد، در صورت اختلاف زن و شوهر مال کیست؟
ج : طلا و هدایایی را که شوهر براى زنش خریده است اگر به زنش تملیک کرده باشد، احتیاطاً نباید آن را از زن پس بگیرد.در غیر این صورت شوهر می تواند پس بگیرد مگر این که زن ثابت کند که لباس و چیزهایی مانند آن جزء نفقه زن بوده و شوهر به زن تملیک کرده است.اما هدایایی راکه اقوام داماد خریده است مانند ظروف و…ظاهر اً مال شوهر است ولى احتیاطاً زن وشوهر باهم مصالحه کنند.
س : 1290- کسى که به خاطر مشکلات اقتصادى به ایران مهاجرت می کند اما همسرش به ایران نمی آید و بعد از آن چندین بار پیغام می دهد با یکى از محارمش به ایران بیاید و همه مصارف راه را شوهر پرداخت می کند اما باز هم زن از آمدن به ایران خوددارى می کند.شوهر به خاطر مادر پیرى که دارد نمی تواند او را بدون سرپرست در ایران بگذارد و خودش براى آوردن همسرش به افغانستان برود آیا نفقة همسر این مرد بر او واجب است؟
ج : اگر در هنگام عقد شرط شده باشد که شوهر، همسرش را از وطنش بیرون نبرد در این صورت نفقة زن بر شوهر واجب است اما اگر زندگی و سکونت همسر در وطن شرط نشده باشد و اختیار محل زندگى با شوهر باشد نفقة زن بر شوهر واجب نیست.
س : 1291 – به خاطر تنگدستى و فقر، مجبور بودم به ایران بیایم اما همسرم از آمدن با من به ایران خوددارى کرد وگفته ام اگر در افغانستان در نزد برادر و مادرت بمانى خرج زندگى ات را نمی توانم بدهم.با وجود مخالفت عملى با مصالح زندگى من آیا نفقه اش بر من واجب است؟
ج : نفقة او بر شما واجب نیست.
س : 1292 – کسانى که چندین سال است همسران خود را ترک کرده اند و از آن ها خبر ندارند وظیفه شان چیست؟
ج : نفقه آن ها بر شوهران شان واجب است.
س : 1293 – در صورتى که مرد گرفتار فقر باشد می تواند همسرش را مجبور به کارکند؟
ج : چون نفقة زن بر شوهر واجب است مرد حق ندارد زن را مجبور به کارکند.
س : 1294- اگر زن بدون اجازه شوهرش کارکند آیا دستمزدش مال خودش است یا مال شوهر؟
ج : دستمزد مال خود زن است اما زن نمی تواند مانع براى استمتاع شوهر ایجادکند.
س : 1295 – زنى با مردى در افغانستان ازدواج می کند.زن شرط می کند که مرد زن دیگرى نداشته باشد اما وقتى به ایران می آیند زن می بیندکه مرد همسر دیگرى نیز دارد.زن اعتراض می کند اما مرد او را بلاتکلیف رها می کند و مدت دو سال است که او را نفقه نمی دهد وحاضر به طلاق هم نیست وظیفه زن چیست؟
ج : زن می تواند شوهرش را در نزد حاکم شرع احضارکند تا حاکم مرد را مجبور به پرداخت نفقه یا دادن طلاق کند.
س : 1296 – مدت چهار سال است که در قم درس می خوانم اما همسرم در افغانستان بدون سرپرست مانده است آیا وظیفه ام رفتن به افغانستان براى سرپرستى همسرم است یا ادامه تحصیل؟ با توجه به نیاز شدید منطقة ما به روحانى.
ج : اگر همسر شما بدون نفقه مانده باشد باید نفقة او را تامین کنید حتى اگر به رفتن شما به افغانستان بینجامد اما اگر از ایران می توانید نفقه همسر خود را تامین کنید ماندن شما براى ادامه تحصیل و آشنایی با احکام شرعى ارجح است.
س : 1297 – کسى زن منکوحه اى دارد که هنوز زفاف صورت نگرفته است.پدر دختر چندین بار به شوهر دخترش سفارش کرده است که عروسى کند و دخترش را به خانه ببرد اما داماد حاضر به عروسى نشده است ایامی تواند مخارج این مدت را از داماد بگیرد؟.
ج : اگر تأخیر زفاف به اندازه متعارف به خاطر فراهم کردن مقدمات عروسى باشد پدر دختر نمی تواند مخارج (نفقه) این مدت را از داماد بگیرد اما اگر تأخیر غیر متعارف و طولانى باشد باید داماد پدر زنش را راضى کند.
س : 1298 – کسى مدت سیزده سال، زن و سه تا فرزندش را در افغانستان گذاشته و به ایران آمده است و زن دیگرى گرفته است وظیفه زن نخست چیست؟
ج : زن نخست می تواند نفقه سیزده سال گذشته را از شوهرش بگیرد.
س : 1299 – کسى بعد از ازدواج همسرش را ترک می کند وبه کشور دیگرى می رود این مدت پنج سال، طول می کشد.در این مدت همسرش به خانه پدرش می رود و هنکامی که شوهر برمی گردد پدر زنش مخارج (نفته) پنج سال گذشته دخترش را از دامادش می خواهد.آیا چنین حقى دارد؟
ج : اگر زن ناشزه نبوده باشد، پدر زنش حق نفقة پنج ساله را دارد.
س : 1300- زنى با مرد بیگانه اى کار نامشروعى را انجام می دهد.لذا شوهر او را از خانه بیرون می کند و به خانه پدرش می فرستد نه نفقه می دهد و نه طلاق، آیا پدر زنش می تواند مصارف خوراک، پوشاک, دارو و درمان دخترش را از دامادش بگیرد؟
ج : حکم این مساله این است که حاکم شرع حد شرعى را اجراء کند نه این که شوهر از طلاق و نفقه دادن خوددارى کند بنابراین زن حق دارد در صورت تمکین از شوهر، نفقة سالهاى گذشته را مطالبه کند.