سوال: [160] آیا جایز است «أشهد أنّ علیّاً ولی اللّه» را بعد از شهادتین در تشهد نماز گفت؟
جواب: شهادت به امامت حضرت امیر المؤمنین علی(ع) [شهادت ثالثه] در تشهد نماز جائز نیست، اگر کسی قائل بر جواز باشد این قول درست نبوده و مردود است.
سوال: [161] آیا جایز است که از طریق بلندگوهای مساجد و تکایا مراسم دعاخوانی، روضه خوانی¬، سخنرانی¬، منقبت خوانی و امثال آن که در مراسمهای مذهبی مرسوم است، پخش شود؟ در صورتیکه حتی باعث اذیت و آزار همسایه و اطرافیان مسجد و تکیه شود و یا کسی بخواهد به آن گوش ندهد ومشغول امور دیگر زندگی باشد، درحالیکه این بلندگوها باعث اخلال گردد، آیا پخش چنین مراسمی جایز است؟
جواب: پخش اذان و دعا و سخنرانی برای اعلام مردم و همسایههای مسجد است و صدای بلندگو باید درحدّی باشد که موجب اذیّت و آزار همسایهها نگردد.
سوال: [162] پخش اذان به بیرون از مسجد هنگام نماز صبح، ظهر و مغرب و دیگر برنامهها از بلندگوی مساجد که ممکن است باعث مزاحمت برای عده¬ای از همسایگان باشد چه حکمی دارد؟
جواب: در فرض سوال اگر پخش اذان موجب اذیّت و آزار مردم باشد و عذر همسایه¬ها عقلانی باشد مانند کسانی که مریض دارند، مریضهای قلبی، اعصاب و… در این صورت پخش صدا بیرون از مسجد جایز نیست؛ امّا اگر صرفاً بخاطر این باشد که کسی را از خواب بیدار نکند، این عذر معقول نیست، باید صدای اذان پخش شود.
فلسفه عربی خواندن نماز
سوال: [163] خواندن نماز به زبان عربی فقط رمز وحدت مسلمین است؛ یا دلیل دیگری دارد؟ چرا خواندن ترجمه نماز با آنکه یاد گرفتنش راحت است، کفایت نمی¬کند؟
جواب: فلسفه احکام را جز از طریق تصریح معصوم نمی¬دانیم؛ شاید یکی از فلسفه¬های خواندن نماز به عربی وحدت بین مسلمین باشد.
چون دلیل برجواز خواندن ترجمه نماز نداریم؛ لذا خواندن ترجمه نماز جایز نیست.
علت بلند و آهسته خواندن نماز
سوال: [164] در توضیح المسائل آمده که باید حمد و سوره را در نماز صبح، شام و خفتن بلند خواند لطفاً بفرمایید چرا باید بلند خوانده شود؟
جواب: بلند خواندن حمد و سوره در نماز صبح، مغرب و عشا و آهسته خواندن حمد و سوره در نماز¬های ظهر و عصر یک امر تعبّدی است، از معصوم(ع) چنین وارد شده است.
همچنان که در شریعت بسیاری از مسائل تعبّدی¬اند¬، تا خود شارع فلسفه و حکمت آن را بیان نکند، عقل انسان از درک آن قاصر است؛ لذا لازم نیست فلسفه احکام را بدانیم، آنچه وظیفه است عمل به دستورات شرع است.
اگر چه در بعضی روایات، مانند روایات کتاب علل الشرائع فلسفه آن چنین بیان شده است که:
خداوند به پیامبراسلام(ص) امر فرمود تا نماز مغرب، عشاء و صبح را بلند بخواند این در موقعی بود که خداوند حضرت را به آسمانها سیر داد و فرشتگان به آن حضرت اقتدا کردند¬، تا فضل و برتری آن حضرت را بر ملائک و انسانها نشان دهد.
سجده و آنچه که سجده برآن صحیح است
سوال: [165] نماز خواندن در مسجد بدون مهر چه حکمی دارد؟
جواب: سجده باید بر خاک یا بر سنگ یا بر چوب یا سایر چیزهایی باشد که سجده بر آنها جایز است و در مسئله (1122-1129) رساله عملیه بیان شده است، در فرض سوال اگر کف مسجد بغیر از آن چیزهایی که سجده بر آنها صحیح است پوشیده باشد و انسان در غیر شرایط تقیّه بر آن سجده کند نمازش باطل است.
سوال: [166] رجل فی حال السجود وضع ظهر قدمه الیمنى على باطن الیسرى، بعبارة أخرى رأس أصابع الیمنى لم تمس الأرض، هل صلاة هذا الشخص باطلة أم لا؟
جواب: صلاة هذا الشخص باطلة.
سوال: [167] از کودکی عادت کرده¬ام که در نماز خواندن مهر نگذارم آیا نماز من درست است؟
جواب: اگر بر چیزهای که سجده بر آنها جائز نیست سجده کرده باشید نمازهای خود را قضا کنید.
سوال: [168] چرا ما شیعیان در نماز مهر می¬گذاریم؟
جواب: ادلّه شرعیّه دلالت دارد که سجده بر زمین و یا اجزای زمین باشد و خاک از اجزای زمین است و مخصوصاً سجده بر تربت امام حسین (ع) ثواب بیشتری دارد.
افزودن چیزی بر اذکار نماز
سوال: [169] حکم شهادت ثالثه و رابعه در نماز و یا اذان و اقامه چیست؟ آیا موجب بطلان نماز، اذان و اقامه می¬گردد؟ یا خیر.
جواب: شهادت به ولایت امیر المومنین و سایر ائمه(ع) به قصد رجاء در اذان و اقامه اشکال ندارد؛ ولی از خواندن آن در تشهد نماز و … خودداری کند.
سوال: [170] حکم اضافه کردن «و عجل فرجهم» در صلوات نماز چیست؟ اگر همیشه گفته شود به طوری که تصور شود واجب است حکم فرق می¬کند؟ یا خیر.
جواب: سزاوار است که از ذکر آن در حال نماز پرهیز شود.
سوال: [171] نظر حضرتعالی در مورد شهادت به عصمت حضرت زهرا(س) در اذان و اقامه به عنوان تبرّک و تیمّن، نه به قصد جزئیت و واجب، چیست؟
جواب: از ذکر آن حضرت در اذان و اقامه خودداری شود.
سوال: [172] گفتن ذکر «الحمد للّه و سبحان اللّه رب السّموات و الارض و سبحان اللّه من جمیع الاوهام» در سجده و رکوع نماز واجب، جایز است؟ یا خیر.
جواب: از گفتن ذکر فوق در رکوع و سجود خودداری شود و به ذکر وارده در رکوع و سجده اکتفاء گردد.
سوال: [173] آیا شهادت ثالثه (أشهد أنّ علیاً ولیّ اللّه) به قصد رجاء در تشهد نماز جایز است؟
جواب: شهادت ثالثه در تشهّد نماز به قصد ورود جواز ندارد و احوط ترک شهادت ثالثه است.
سوال: [174] در تشهد نماز واجب ومستحب، گفتن ذکر (اشهد انّ علیّا ولی اللّه) یا (أشهد أن علیّا و أولاده المعصومین حجج اللّه) چه حکمی دارد؟ اگر کسی عمداً این کلمات را در تشهد بخواند حکم نمازش چسیت؟
جواب: گفتن جمله «أشهد أن علیّا ولیّ اللّه» وامثال آن؛ در تشهد نماز حرام است، اگر عمداً به قصد جزئیت گفته باشد نمازش باطل شده؛ چون جملات نماز توقیفی است و باید تابع شارع باشیم.
اذکار و ادعیه
سؤال: [175] در یکی از شهرها، عده¬ای پس از ذکر صلوات، به صورت دسته جمعی و با صدای بلند «یا علی» می¬گویند، البته این کار به قصد استحباب یا ورود در شرع انجام نمی¬شود، بلکه به قصد ذکر است.
در چنین شرایطی که همه¬ی همّت دشمن بر این شده تا نام مبارک علی(ع) را از میان بردارند، گفتن ذکر «یاعلی» پس از ذکر «اللهم صل علی محمد و آله محمد و عجل فرجهم» چه حکمی دارد¬؟
جواب: گفتن ذکر «یاعلی(ع)» چنانچه به قصد رجاء و ثواب باشد و موجب سؤء استفاده دشمنان و معاندین نگردد، در غیر از صلوات تشهد مانعی ندارد؛ اما در تشهد نماز جائز نیست.
سوال: [176] آیا ختم انعام ـ که با تلاوت سوره انعام و عمل به آن باعث حل مشکلات گردد ـ سندیت دارد؟ اگر هنگام تلاوت سوره چیزی به آن از دعا و روضه افزوده شود و توسلی انجام گردد چه حکمی پیدا می¬کند؟
جواب: تمام سورههای قرآن دارای اثر است و اضافه کردن دعا و روضه مزید بر ثواب و توسل است، اما باید توجه داشت که از تفسیر به رأی و نسبت¬های غیر مستند به قرآن و آیات شریفه جداً پرهیز شود.
سوال: [177] هل حدیث الکساء معتبّر وصحیح لدیکم سنداً ومتناً؟
جواب: نعم هو صحیحٌ و معتبر.
سوال: [178] ما هو رأیکم فی الأحادیث التی تقول فی تحریف القرآن؟
جواب: القول بتحریف القرآن غیر صحیح و أمّا القائل به لایحسب کافراً.
سوال: [179]
1ـ گذاشتن نوار قرآن کریم در هنگام کار یا در اطاق خالی و یا در سفر اشکال دارد؟ یا خیر.
2ـ خواندن قرآن کریم به زبان فارسی برای کسیکه عربی بلد نیست چه حکمی دارد؟
جواب:
ج1) اشکال ندارد.
ج2) ترجمه قرآن کریم خواندنش ثواب دارد، اگرچه قرائت خود قرآن بهتر است.
