مسأله 1194. اگر فرد در هنگام وفات، برادر و خواهر نداشته باشد، سهم ارث آنان به اولادشان مىرسد، یعنى نخست هر یک از برادر و خواهر میّت که دارای فرزند میباشند زنده فرض میشوند و سهم الارث هر فرد از آنان محاسبه شده و بین فرزندان وی تقسیم میشود.
شایان ذکر است، سهم هر یک از برادر و خواهر مادرى بهطور مساوى بین فرزندانشان قسمـت میشود، هرچند بعضی از آنان دختــر و بعضــی پســر باشــند؛
امّا اگر فرزندان برادر و خواهر پدر و مادری یا پدری بعضی پسر و برخی دختر باشند، بنابر نظر مشهور فقهای عظام – رضوان اللّه تعالی علیهم – هر پسرى دو برابر دختر ارث میبرد، ولى احتمال دارد که ارث بین آنان هم بهطور مساوی قسمت شود. بنابراین، مراعات مقتضای احتیاط در این مورد ترک نشده و بنابر احتیاط واجب با هم مصالحه نمایند.[1]
شایان ذکر است، سهم هر یک از برادر و خواهر مادرى بهطور مساوى بین فرزندانشان قسمـت میشود، هرچند بعضی از آنان دختــر و بعضــی پســر باشــند؛
امّا اگر فرزندان برادر و خواهر پدر و مادری یا پدری بعضی پسر و برخی دختر باشند، بنابر نظر مشهور فقهای عظام – رضوان اللّه تعالی علیهم – هر پسرى دو برابر دختر ارث میبرد، ولى احتمال دارد که ارث بین آنان هم بهطور مساوی قسمت شود. بنابراین، مراعات مقتضای احتیاط در این مورد ترک نشده و بنابر احتیاط واجب با هم مصالحه نمایند.[1]
[1]. مثلاً اگرورثۀ متوفّیٰ دو برادرزادۀ پدر و مادری باشند که هر دوی آنان فرزندان یک برادر متوفّیٰ هستند، در صورتـی که یکی از آنان پســـر و دیگری دخترباشـــد، بنابر احتمال اوّل، سهـــم الارث پسر دو سوم و سهم الارث دختــر یک سوم است و بنابر احتمال دوّم، سهم الارث هر یک از دو فرزند یک دوم میباشد. بنابراین، مقدار یقینی سهم الارث پسر یک دوم و دختر یک سوم است و تفاوت دو مقدار مذکور یعنی یک ششم مورد احتیاط و مصالحه است.