[سؤال 5644] —-> 1890
19. ارکان حج که اگر به جا آورده نشود حج باطل خواهد بود به فتوای حضرت جناب عالی چند تا است؟
بسمه تعالی، غیر از وقوفین که ترک سهوی هر دو به تفصیلی که در مناسک ذکر شده است مخلّ به صحت حج است ترک سهوی سایر اعمال مبطل حج نیست و تفصیل آن در مناسک مذکور است.
[سؤال 5645] —-> 2744
13. احرام برای حج بایستی از شهر مکه معظمه باشد آیا محلات ملحقه به شهر مکه مکرمه همان حکم را دارند یا بایستی در شهر قدیم محرم شود؟
بسمه تعالی، از محلات مکه هم کفایت می کند.
[سؤال 5646] 2754
بسمه تعالی
1. کارمندان کاروان ها برای ترتیب کار حجاج ناچار هستند که چند مرتبه بعد از عمره تمتع و قبل از حج به منی و عرفات بروند، آیا به نظر مبارک راهی است که بدون احرام بروند و برگردند یا نه؟
بسمه تعالی، بنابر احتیاط بدون احرام حج از مکه خارج نشوند.
2. شخصی عمره مستحبی تمتع انجام داد سپس می خواهد اجیر شود برای حج میقاتی، آیا می تواند این کار را بکند یا نه؟
بسمه تعالی، مرتهن به حج است و نمی تواند برای دیگری نایب شود.
3. شخصی خصوص نماز طواف را فراموش کرد و بعد از تقصیر متوجه شد، آیا باید با لباس به جا آورد یا لازم نیست؟
بسمه تعالی، لازم نیست.
4. اگر طواف عمره و یا طواف حج را نسیاناً یا جهلاً به جا نیاورد، تدارک آن ها در هر وقت جایز است یا باید در اشهر حج باشد؟ و آیا بین وقت طواف عمره و حج از این نظر فرق است یا نه؟ و صورت جهل و نسیان تفاوت دارد یا نه؟
بسمه تعالی، تدارک در هر وقت ممکن است و فرقی نیست.
5. حاجی بنا دارد که طواف را از مبدأ آن که شارع فرموده به جا آورد ولی خیال کرده مبدأ آن مقابل درب کعبه یا حجر اسماعیل علیه السلام است و طواف را به این نحو تمام کرده و قبل از ضیق وقت حج یا بعد از ضیق وقت متوجه شد تکلیف در هر دو صورت چیست؟
بسمه تعالی، با تخلّل فعل کثیر احوط اتمام طواف و اعادۀ آن است.
6. ده متر مثلاً از سعی را به طور صحیح انجام داد بعد متوجه شد که رفیقش نیامده برگشت به اول مسعی و سعی را مجدداً با رفیقش شروع کرد آیا اشکال دارد یا نه و دستور چیست؟
بسمه تعالی، با فرض جهل مانع ندارد.
7. نایب در حج طبق وظیفه تقلیدی خود عمل کند یا تقلید منوب عنه خود؟
بسمه تعالی، اگر اجیر شده بر عمل صحیح، واجب است بر طبق تقلید خودش عمل کند و احوط آن است که برای عملی که باطل می داند اجتهاداً یا تقلیداً اجیر نشود.
8. طواف کننده مقداری از طواف را از جهت تردید در اشواط با تردید طواف کرده، آیا طواف او صحیح است یا نه؟
بسمه تعالی، با فرض بقای تردید در عدد اشواط طواف باطل است.
9. حاجی قبل از طواف نساء زنی را عقد کرده و دخول نموده جهلاً یا عمداً، تکلیف این فرد نسبت به کفاره و نسبت به این زن خصوصاً اگر زن هم طواف نساء در عهده داشته است چیست؟
بسمه تعالی، عقد باطل و در صورت علم کفاره و حرمت ابدیه حاصل است و کفاره آن یک بدنه است.
10. آیا رافع را محاذی میقات یا قبل از میقات می دانید یا هیچ کدام؟
بسمه تعالی، ثابت نیست.
11. حمل مغصوب در حال احرام خصوصاً در حال طواف چه صورت دارد آیا مخلّ به طواف است یا نه؟
بسمه تعالی، مخلّ نیست.
12. طلاب سوری و پاکستانی با عمره مفرده به مکه مشرف می شوند و در مکه برای حج میقاتی اجیر می شوند، ولی فرصت این که به میقات جحفه یا قرن المنازل بروند نیست، یا حکومت مانع است، آیا استیجار این گروه برای حج میقاتی در صورت مفروضه جایز و کافی از حجة الاسلام است یا نه؟
بسمه تعالی، در فرض مذکور مجزی نیست.
13. کسی که نماز طواف او غلط است و می خواهد به جماعت بخواند آیا اقتدا به نماز یومیه کافی است یا باید نماز امام هم نماز طواف واجب باشد.
بسمه تعالی، مشروعیت جماعت در نماز طواف محل اشکال است.
14. در چند دور طواف دست خود را روی حجر اسماعیل علیه السلام یا پای خود را روی شاذروان نهاده آیا طواف او اشکال دارد و فرقی بین عمد و جهل است یا نه، و اگر واقع شده تکلیف چیست؟
بسمه تعالی، دست روی دیوار حجر اسماعیل گذاشتن در حال طواف مانع ندارد و مجرد پا گذاشتن روی شاذروان بدون این که از روی آن راه برود نیز اشکال ندارد.
[سؤال 5647] 2755
بسمه تعالی
چه می فرمایید در این دو مسأله:
1. افراد کارمند در ماه ذی قعده برای آوردن اثاثیه می روند مکه، عند ورود می تواند محرم بشود به احرام عمرۀ مفرده، و بعد از انجام اعمال عمرۀ مفرده بیاید به جدّه و یا مدینه، اول ذی حجة با حجاج که وارد می شود مکه محرم شود به احرام عمرۀ تمتع. اگر این مسأله را تجویز نکنید و بفرمایید حتماً باید محرم شود به احرام عمرۀ تمتع با در نظر گرفتن این سخن که اگر بعد از اعمال عمرۀ تمتع محرم بشود به احرام حج، از مکه خارج شدن چون باید مدت 20 روز از حجاج پذیرایی کند، در حال احرام این پذیرایی حرج دارد، چه کند؟ در تحریر دارد: «إن لم یحرم وخرج عصی وصحّ حجة» در این صورت موقع وارد شدن مکه با حجاج بدون احرام جایز نیست از میقات عبور کند بنابراین چه باید بکند؟
بسمه تعالی، اگر عمرۀ مفرد به جا آورد می تواند از مکه خارج شود و بعد عمرۀ تمتع به جا آورد و حج او صحیح است و چنانچه عمرۀ تمتع به جا آورده بنابر احتیاط نمی تواند از مکه خارج شود مگر محرماً به احرام حج و اگر بدون احرام خارج شده معصیت کرده ولی ضرر به حج او نمی زند و اگر در مراجعت از میقات یا محاذی آن عبور می کند باید محرم شود و با اتیان اعمال عمره از احرام خارج شود و بنابر احتیاط قصد عمرۀ تمتع یا مفرده نکند بلکه نیّت ما فی الذمة نماید و در صورتی که با عمره اول کمتر از یک ماه فاصله شده عمره دوم را رجائاً به جا آورد.
2. شخصی نایب می شود برای بعضی اعمال حج نحو ذبح برای نایب آیا نایب دوم، نایب منوب عنه اول را نیت کند یا منوب عنه دوم را؟
بسمه تعالی، با فرض جواز نیابت قصد عمل نیابی که بر عهدۀ نایب اول است را بکند.
[سؤال 5648] —-> 2797
3. خدمۀ کاروان های حج، هر دفعه که از مکه خارج می شوند، مثلاً به جده می روند و برمی گردند، آیا لازم است برای ورود، مجدداً محرم بشوند؟ اگر لازم است از کجا باید محرم شوند؟
بسمه تعالی، در فرض مذکور برای دخول مکه احرام لازم نیست، ولی اگر عمرۀ تمتع به جا آورده، نباید از مکه خارج شود، مگر در صورت حاجت، محرماً به احرام حج.
[سؤال 5649] —-> 2767
2. مستخدمین کاروان که برای کرایۀ منزل زودتر به مکۀ معظمه می روند و بعد برمی گردند با حجاج می روند؛ از کجا باید محرم شوند؟ آیا بیرون آمدنشان از مکه اشکال ندارد؟
بسمه تعالی، باید از میقات محرم شوند. واگر عمرۀ تمتع به جا آورند، نمی توانند از مکه خارج شوند، مگر در صورت حاجت محرماً به احرام حج.
[سؤال 5650] —-> 2764
18. بعد از عمل عمره تمتع و قبل از انجام حج تمتع انسان می تواند از مکه خارج شود به جبل النور و غار ثور یا جده یا طائف برود و برگردد؟ و اگر جایز باشد در مراجعت باید عمل عمره مفرده انجام دهد یا نه؟
بسمه تعالی، به احتیاط واجب خارج نشود از مکه مگر در صورت حاجت محرماً به احرام حج.
[سؤال 5651] —-> 2744
8. پاسدارانی که به حج می آیند برای حفظ انتظامات و رساندن حجاج گمشده به منازلشان آیا می توانند بین عمره تمتع و حج برای یادگرفتن مراکز و مواضع سکنای حجاج ایرانی و راه های منی و عرفات بدون احرام بیرون روند یا خیر؟ خصوصاً اگر بقا بر احرام برایشان مشکل باشد؟
بسمه تعالی، جایز نیست مگر در مورد حاجت محرماً به احرام حج.
[سؤال 5652] —-> 2325
4. خروج از مکه به غار حرا خروج از حرم است یا نه؟ بر فرض آن که از حرم خارج باشد برای کسی که نمی دانسته و قبل از عرفات و منی مثلاً روزهای اول ورود به مکه آن جا رفته باشد تکلیفش چیست؟
بسمه تعالی، غار حرا را نمی دانم خارج حرم است یا نه و بر فرض خروج تکلیف این بوده است که خارج نشود و اگر ضرورت اقتضا می کرده باید محرم به حج تمتع بشود و محرم برود و در صورتی که عمل نکرده است به حج او ضرر نمی رسد.
[سؤال 5653] —-> 2773
9. آیا جایز است برای کسی که عمره تمتع را در مکه انجام داده و مُحل شده از شهر مکه خارج شود: 1. برای زیارت غار حرا؛ 2. رفتن به عرفات و غیره؟
بسمه تعالی، به احتیاط واجب نمی تواند از مکه خارج شود مگر در مورد ضرورت. و در این صورت باید به احرام حج محرم شود.
[سؤال 5654] —-> 2844
5. بعضی از کارمندان و کارکنان حج، بین عمرۀ تمتع و حج تمتع، از مکه برای کارهای حجاج به جده، عرفات و منی می روند، آیا اشکال دارد؟
بسمه تعالی، احتیاط واجب این است که بعد از عمرۀ تمتع از مکه خارج نشوند مگر در مورد ضرورت، و در این مورد محرم شوند به احرام حج و از مکه خارج شوند.
[سؤال 5655] —-> 2760
3. در فاصلۀ بین عمرۀ تمتع و حج تمتع، آیا راهنما می تواند برای تسهیل امور حجاج، به قصد رفت و برگشت به جده یا دیدن خیمه در عرفات و منی، از مکه خارج شود؟
بسمه تعالی، بدون احرام برای حج، نمی تواند از مکه خارج شود علی الأحوط.
[سؤال 5656] 2756
بسمه تعالی
محضر مبارک زعیم عالی قدر، رهبر کبیر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، متّع الله المسلمین بطول بقائه الشریف
محترماً؛ به عرض عالی می رساند: اکنون که شهر مکه توسعه یافته و در اطراف آن خانه های جدیدی مانند عزیزیه و امثال آن که پایین تر از خیابان شیشه است، ساخته اند، استدعا دارد نظر مبارک را در مورد دو سؤال زیر اعلام و به مهر مبارک مزین فرمایید.
1. اگر حجاج را در اماکن فوق الذکر اسکان دهند، از نظر این که بین عمره و حج نباید از مکه خارج گردند؛ آیا دچار اشکال نخواهند شد؟
بسمه تعالی، اگر اماکن مذکوره از منازل شهر مکه شمرده شود، اشکال ندارد.
[سؤال 5657]
2. کارمندان کاروان ها که حج واجب به عمل می آورند؛ آیا می توانند برای انجام کارهای خدماتی بعد از عمره به منی و عرفات یا جده بروند و برگردند یا خیر؟
بسمه تعالی، بعد از عمرۀ تمتع نمی توانند از مکه خارج شوند، علی الأحوط مگر در مورد ضرورت. و در این صورت باید برای حج محرم شوند و خارج شوند.
[سؤال 5658] —-> 2826
11. کارمندانی که برای تنظیم امور کاروانی باید به عرفات بروند مثلاً دو روز قبل از حرکت به عرفات بدون احرام خارج می شوند و برمی گردند و می گویند نمی توانیم با لباس احرام کارهای خود را انجام بدهیم آیا می توانند بدون احرام حج از مکه خارج شوند یا خیر؟ بر فرض حرمت آیا موجب کفاره هم خواهد بود یا نه؟
بسمه تعالی، خروج بدون احرام جایز نیست لکن کفاره ندارد.
[سؤال 5659] —-> 2827
2. جمعی از کارمندان کاروان ها که قبلاً به مکه می روند برای آماده کردن وسایل منزل مکه و مدینه، و پس از بازگشت به جده و آمدن حجاج باید فوراً به مکه مراجعه نمایند برای آماده کردن غذای حجاج و امکان رفتن به جحفه و احرام از میقات برای آشپز و آبدار نیست، آیا با انجام اعمال عمره تمتع و بازگشت به جدّه و خروج از حرم به مادون میقات که جدّه باشد با فرض یقین به عدم فوت اعمال حج آیا فقط مرتکب عمل حرامی شده یا به عمل حج او صدمه وارد می گردد؟
بسمه تعالی، به اعمال حج ضرر نمی زند.
[سؤال 5660] —-> 2842
3. افرادی که مثل حمله دار و معاون او در ایامی که در مکه هستند هر روز و یا دو روز یک مرتبه لازم است برای انجام کارهای اداری و غیره به جده بروند. آیا در مراجعت به مکه لازم است محرم بشوند و یا حکم حشاش و حطاب را دارند؟
بسمه تعالی، لازم نیست و استثنا حشاش و حطاب از کسانی است که از میقات یا محاذی آن تجاوز می کنند.
[سؤال 5661] —-> 2817
3. فردی برای عمرۀ تمتع واجب از میقات محرم شده؛ ولی قبل از این که بتواند اعمال عمره انجام دهد، مریض می شود. به طوری که جز گرفتن نایب چاره ای ندارد. آیا می تواند کسی را که عمرۀ تمتع خود را انجام داده، به عنوان نایب برای انجام اعمال عمره انتخاب نماید؟
بسمه تعالی، مورد نیابت نیست و چنانچه در اثر مرض نتواند تا وقتی وقت رفتن به عرفات ضیق شود اعمال عمره را انجام دهد، وظیفه او تبدیل به حج افراد می شود و بعد از انجام اعمال حج که با همان احرام انجام داده، باید یک عمرۀ مفرده هم اتیان نماید.
[سؤال 5662] —-> 2822
5. زنی که در عمره تمتع، شب نهم پاک نشده و حج خود را بدل به افراد نموده ولی قبل از ظهر نهم در عرفات از حیض پاک شده آیا با تبدیل نیت و بازگشت او وظیفه او افراد است و یا تمتع؟
بسمه تعالی، در صورت امکان اتیان به عمرۀ تمتع و درک اختیاری عرفه باید برگردد و اعمال عمرۀ تمتع را به جا آورد.