[سؤال 8147]‏‏ ‏ ‏ 4319‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏دفتر ارجمند نایب الامام امام خمینی ـ نصره الله‌ تعالی ـ ، استفتا دربارۀ خرابی‏‎ ‎‏مسجد و مسأله 909 از توضیح المسائل نایب الامام امام خمینی.‏

‏‏مسجد کوچک قدیمی دو طبقه به مساحت حدود 48 متر مربع واقع در خیابان‏‎ ‎‏شهید مهدوی پور (با آجر بناهای قدیم) منشعب از خیابان ایران در شرف خراب شدن‏‎ ‎‏بود. با یاری خالق توانا مؤمنین محل در دو سال پیش با کسب پروانه از شهرداری‏‎ ‎‏جمهوری اسلامی آن را تخریب و بازسازی کردند. به دستور قانون و نقشه شهرداری‏‎ ‎‏حدود 18 متر مربع از محراب مسجد جزء کوچه قرار گرفته و عرض کوچه اکنون به‏‎ ‎‏ده متر رسیده است و عبور وسایل نقلیه آسان تر صورت می گیرد و احتمال تصادف‏‎ ‎‏کمتر شده است.‏

‏‎‏پرسش ما این است: 1. آیا طبق حکم ثانوی برای مصالح عمومی می توان از این 18‏‎ ‎‏مترمربع چشم پوشید و آن را جزء شارع عام به شمار آورد؟ و اگر جواب منفی باشد‏‎ ‎‏بدیهی است که بی درنگ اطراف آن را نرده آهنی خواهیم کشید.‏

‏‏2. پس از نرده کشی آیا می توان در آن درخت کاری نمود؟ و کود شیمیایی یا کود‏‎ ‎‏حیوانی در آن ریخت؟ با آن که در کود هم احتمال نجاست می رود و اگر درخت کاری‏‎ ‎‏هم مجاز نباشد ناچاریم آن قطعه زمین را پس از نرده کشی موزاییک فرش نموده بدون‏‎ ‎‏استفاده رها سازیم. منتظر جواب و راهنمایی هستیم. ‏

‏‏بسمه تعالی، مسجد را نمی شود جزء شارع کرد و در صورت امکان باید به‏‎ ‎‏صورت مسجد برگردانده شود و از هر کاری که منافات با مسجد بودن آن‏‎ ‎‏دارد اجتناب شود.‏

‏‏[سؤال 8148]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 3356‏

‏‏2. قسمتی از زمین یا خانه یا دکان و آب انبار که عرصه با ساختمان آن وقف بوده،‏‎ ‎‏یا مسجد اگر به دستور شهرداری محل در کوچه افتاد، آیا عبور از آن جا شرعاً اشکال‏‎ ‎‏دارد یا بلااشکال است؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر قابل برگشت به حال اول نیست، اشکال ندارد؛ ولی از‏‎ ‎‏تنجیس قسمت مسجد باید اجتناب شود. ‏

‏‏[سؤال 8149]‏‏ ‏ ‏ 4320‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 15 / 12 / 1360‏

‏‏محضر مبارک حضرت مستطاب حجت الاسلام و المسلمین، رهبر انقلاب‏‎ ‎‏اسلامی ایران، امام خمینی، مدّ ظله العالی‏

‏‏به طوری که نقشۀ ارسالی ضمیمۀ نامه را ملاحظه می فرمایید، مسجد آقا صادق در‏‎ ‎‏وسط سه راه بوده است. در خیابان کشی نقشه طرح تفصیلی شهر خوی، با تصویب‏‎ ‎‏شورای شهر سابق در سال 1359، شهرداری آن را خراب نموده و چهار قسمت از‏ ‎‏خود مسجد به راه رفته و یک قسمت آن ـ در حدود سی متر ـ در گوشۀ سه راه‏‎ ‎‏باقیمانده است. اکنون به نظر حضرت عالی، آیا همین مقدار بقیه را تعمیر نماییم کافی‏‎ ‎‏است و یا این که لازم است دوباره از نو تمام زمین سابق، مسجد بنا شود؟ البته قبلاً‏‎ ‎‏حیاطی نداشته و ندارد، در این صورت برای این که خیابان تنگ و کج نماند، بایستی از‏‎ ‎‏خانه های روبه روی مسجد مقداری را دوباره خراب نموده، به خیابان اضافه نماییم.‏

‏‏بسمه تعالی، مقدار باقیمانده به حکم مسجد باقی است و تعمیر آن مانع‏‎ ‎‏ندارد.‏

‏‏[سؤال 8150]‏‏ ‏ ‏ 4321‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 25 / 7 / 1361‏

‏‏محضر مبارک رهبر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی، امام خمینی، دامت‏‎ ‎‏برکاته، پس از تقدیم عرض سلام، سلامتی و طول عمر امام بزرگوار را از درگاه‏‎ ‎‏خداوند متعال خواستار است. تقاضامند است به این سؤال شرعی پاسخ بفرمایید.‏

‏‏مسجدی که در زمان رژیم منفور پهلوی تخریب و قسمت اعظم آن، ضمیمۀ‏‎ ‎‏خیابان شده و باریکه ای بیشتر از آن نمانده است، آیا هنوز حکم مسجد را دارد و آیا‏‎ ‎‏اهالی محل با خودیاری می توانند این باریکه را به نمازخانه تبدیل کنند؟ و آیا حکم‏‎ ‎‏زمینی که هم اکنون جزو خیابان است چیست؟ والسلام‏

‏‏بسمه تعالی، مقدار باقیمانده، از مسجد بودن خارج نمی شود و ساختمان‏‎ ‎‏کردن، تابع مقرّرات دولت است.‏

‏‏[سؤال 8151]‏‏ ‏ ‏ 4322‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 15 / 12 / 1361‏

‏‏محضر مبارک رهبر بزرگ انقلاب و مرجع اعلی، حضرت آیت الله‌ العظمی امام‏‎ ‎‏خمینی، مدّ ظله العالی، با سلام و دعا، مستدعی است نظر مبارک را در مورد مسأله زیر‏‎ ‎‏اعلام فرمایید.‏

‎‏اگر مسجدی در مسیر خیابان قرار گیرد، به طوری که وجود این مسجد، منجر به‏‎ ‎‏انحراف مسیر و ایجاد مسیر دیگر خیابان و هزینۀ ده ها میلیون تومان باشد، آیا می توان‏‎ ‎‏این مسجد را به کل، به مسیر دیگر انتقال و مشابه آن را در نزدیکی همین محل احداث‏‎ ‎‏نمود؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر وجود مسجد مزبور، موجب اختلال در رفت و آمد و در‏‎ ‎‏معرض تلف نفوس مردم باشد، می توانید به ترتیبی که نوشته اید عمل‏‎ ‎‏نمایید.‏

‏‏[سؤال 8152]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 5126‏

‏‏2. بعضی از مساجد که در مسیر خیابان ها واقع شده است نظر مبارک عالی در مورد‏‎ ‎‏آن ها چه می باشد؟‏

‏‏بسمه تعالی، مساجدی که در مسیر جاده واقع شده است اگر به هیچ وجه‏‎ ‎‏احتمال عود ندارد حکم مسجد بر آن مترتب نمی شود.‏