[سؤال 124] 69
بسمه تعالی 6 / 3 / 1361
دفتر امام خمینی
محترماً به عرض می رساند: این جانب مدت 15 سال است که از تجریش به محل کار خود که در نزدیکی بهشت زهرا می باشد در تردّدم. فرائض دینی خود را (نماز و روزه) به طور کامل انجام داده ام. با علم به این که هیچ گاه مستقیماً به توضیح المسائل هیچ یک از مراجع مراجعه نکرده ام و مسائل دینی خود را از پدرم سؤال می کردم و ایشان طبق فتوای آیت الله بروجردی این جانب را دائم السفر می دانسته و با وجودی که در سال 42 رسالۀ حضرت امام را خریداری نموده ام ولی در مورد مسائل دینی از فتوای حضرت آیت الله بروجردی استفاده می نمودم اما از زمان انقلاب به بعد به رسالۀ امام مراجعه نموده ام؛ حال مسائل زیر برای این جانب پیش آمده که محتاج به توضیح مطابق با فتوای امام هستم.
1. آیا می توانم فرائض دینی (نماز و روزه) خود را مانند سابق به طور کامل انجام دهم؟
بسمه تعالی، بقای بر تقلید میت مانع ندارد ولی اگر به مجتهد حی عدول کرده، دو مرتبه نمی تواند به فتوای میت برگردد.
2. در حدود 4 ماه از سال احتمال این که بعد از غروب آفتاب به منزل برسم وجود دارد؛ در این مدت می توانم نماز مسافر در محیط کار به جا آورم؟
بسمه تعالی، مانع ندارد.
3. در صورت شرکت در نماز جماعت (در محل کار) آیا احتیاجی است که مجدداً در منزل نماز به جای آورم؟
بسمه تعالی، احتیاج به اعاده نیست.
4. در صورت مسافر بودن من فقط می توانم روزهای تعطیل قضای روزه ها را به جا آورم. با در نظر گرفتن ماه مبارک رمضان که در حال حاضر در تابستان است چنانچه مجبور باشم روزه قضا بگیرم، اگر به زمستان برخورد کند، اشکالی نخواهد داشت؟
بسمه تعالی، اشکال ندارد.
5. تکلیف نماز و روزه چند سال گذشته ام چه می شود؟
الف. پانزده سال گذشته؛
ب. از زمان مراجعه به توضیح المسائل.
بسمه تعالی، اگر خلاف وظیفه عمل کرده اید باید قضا نمایید.
[سؤال 125] 70
بسمه تعالی
محل کارم سعید آباد جاده شهریار می باشد و حدوداً از امامزاده قاسم فاصله اش چهل کیلومتر می باشد. در زمان آیت الله بروجردی از ایشان تقلید می کردم و بعد از فوت آن مرحوم از امام خمینی، الآن سؤالاتی دارم:
1. در زمان آقای بروجردی نماز را یقین دارم خوانده ام، ولی روزه را یقین ندارم، تکلیف نماز و روزه من چیست آیا می توانم رجوع کنم.
بسمه تعالی، اگر عدول نکرده اید می توانید بر تقلید میت باقی بمانید.
2. نماز را که وقت دارم بیایم به شهر آیا برای این که اول وقت نماز بخوانم باید نماز را شکسته بخوانم یا بیایم به شهر تمام بخوانم؟
بسمه تعالی، اشکال ندارد نماز را اول وقت در سفر شکسته بخوانید.
3. آیا موقعی که کار اداری است و لطمه ای به کار دولت نمی خورد می توان نماز خواند یا خیر؟
بسمه تعالی، اشکال ندارد.
4. مدت سه سال است نماز و روزه را در محل کار انجام وظیفه کرده ام، تکلیف آن ها چیست؟ در ضمن شغل من کارمند است.
بسمه تعالی، چنانچه بر خلاف وظیفه انجام گرفته باشد قضا دارد.
[سؤال 126] 71
بسمه تعالی
1. آیا مقلد می تواند در بعضی مسائل باقی بماند و در بعضی مسائل به فتوای مجتهد سابق عمل نماید؟
بسمه تعالی، اگر عدول به مجتهد حی نکرده می تواند باقی بماند.
2. در شهرهایی که افقشان با افق ایران متساوی نیست و تفاوت دارد مثل افغانستان، در اول ماه رمضان با اعلام رادیو ایران روزه گرفته و در آخر ماه هم با اعلام رادیو ایران روزه را افطار کرده خلاصه با حکم حاکم شرع از مملکت ایران رادیو اعلام کرده آیا در افغانستان روزه خود را می تواند افطار کند یا نه؟
بسمه تعالی، ثبوت هلال در بلاد غربی نسبت به بلاد شرقی اثر ندارد.
3. آیا شخصی می تواند زکاتی که در ذمه پدرش بوده در جبهه جنگ بدهد یا نه؟
بسمه تعالی، مانع ندارد.
[سؤال 127] —-> 4997
4. ما حکم من کان یقلّد مرجعاً ثمّ توفّی هذا المرجع هل یستمر علی تقلیده أم یقلّد من یعتقد أنّه الأعلم الآن؟
بسمه تعالی، یجوز البقاء ویجوز العدول.
[سؤال 128] 72
بسمه تعالی
محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، دامت برکاته، با کمال احترام تقاضا دارد در ذیل این ورقه، اظهار نظر فرمایید که آیا از جمیع الجهات فتوای علمای اسلام، و من جمله فتوای فوق،[1] پس از فوت فتوا دهنده باطل می شود و قابل اجرا و عمل می باشد یا خیر؟
بسمه تعالی، بقا بر فتوای مرقوم فوق صحیح است و با فوت فتوادهنده، فتوا باطل نمی شود.
[سؤال 129] —-> 2313
8. فرموده اید: سهم سادات هم، با اذن حاکم شرع باید به سادات داده شود، آیا کسی که در این مسأله از مرحوم آیت الله بروجردی تقلید نکرده بوده ولی در مسائل دیگر مقلد بوده ولو فرضاً یک مسأله تقلید کرده باشد اجازه می فرمایید در این مسأله از فتوای ایشان استفاده کند یا خیر؟ چون مکرر سهم سادات به سادات فقیر مثلاً داده به خیال این که در سهم سادات اجازه لازم نیست.
بسمه تعالی، مانع ندارد.
[سؤال 130] 73
بسمه تعالی
این جانب در محلی کار می کنم که فاصلۀ آن تا محل سکونتم حدود 36 کیلومتر می باشد یعنی روزانه مجبورم حدود 72 کیلومتر راه را طی نمایم. قبلاً این جانب مقلد آیت الله حکیم بودم البته برای مدتی بعد از درگذشت ایشان نیز مقلد ایشان باقی مانده بودم در سال 1357 مقلد امام گردیدم.
1. آیا من می توانم در مورد مسأله نماز و روزه که امام برای فردی تحت شرایط من فتوا داده اند که نماز شکسته و روزه را باید افطار کرد از آقای حکیم (مقلد قبلی) تقلید کرده و نماز را کامل و روزه بگیرم؟ توضیح این که تا به امروز هم چنین عمل کرده ام یعنی نماز را کامل و روزه را هم گرفته ام.
بسمه تعالی، اگر از تقلید آن مرحوم عدول کرده اید دو مرتبه نمی توانید به ایشان برگردید.
2. در صورت جواب منفی به سؤال بالا، آیا می شود صبح که سرکار می روم (رفت و آمد حدود 70 کیلومتر) مدتی به ظهر مانده آن قدر به محل اقامت نزدیک شوم که فاصله کمتر از 24 کیلومتر شود در آن جا نماز را کامل بخوانم و روزه را هم بگیرم یعنی افطار ننمایم پس از خواندن نماز باز به محل کار مراجعت نمایم و آخر وقت به محل سکونتم برگردم.
بسمه تعالی، رسیدن به 24 کیلومتری کافی نیست اگر قبل از ظهر به وطن خود برسید و افطار نکرده باشید می توانید روزه بگیرید ولی اگر محل سکونت وطن شما نباشد در هر صورت حکم مسافر دارید.
[سؤال 131] 74
بسمه تعالی 25 / 9 / 1358
محضر مبارک حضرت امام خمینی، مدّ ظله العالی، به شرف عرض مبارک می رساند: آن امام بقای بر تقلید میت را جایز می دانند یا خیر؟
بسمه تعالی، بقا جایز است؛ ولی اگر به مجتهد حیّ عدول کرده باشید، دومرتبه نمی توانید به تقلید میت برگردید.
[سؤال 132] 75
بسمه تعالی 22 / 9 / 1361
سلام و درود بر امام عزیزمان و سلام و درود بر رزمندگان سلحشورمان و سلام بر شما اداره کنندگان دفتر امام امت. الحمدلله از برکت انقلاب اسلامی اشتیاق به یادگرفتن دقیق احکام اسلام در طبقه جوان مملکت خیلی زیاد شده است و سؤال این نامه هم مربوط به کنجکاوی عده ای از جوانان بهجت آباد می باشد البته در این باره سؤالاتی شده و جواب هایی هم عده ای از بزرگان داده اند اما به خواستۀ این جوانان عزیز، هم برای برطرف شدن ابهام در مسائل و هم ارتباط کتبی با آن دفتر تصمیم گرفته شد این نامه به خدمتتان فرستاده شود اما سؤال: مسأله شماره 9: (اگر مجتهدی که انسان از او تقلید می کند از دنیا برود باید از مجتهد زنده تقلید کرد ولی کسی که در بعضی از مسائل به فتوای مجتهدی عمل کرده بعد از مردن آن مجتهد می تواند در همۀ مسائل از او تقلید کند). اما نقطه ابهام آیا کسی که در تمام مسائل از مجتهدی تقلید کرده می تواند بعد از مردن آن مجتهد به فتوای او باقی بماند یا نه؟ خواهشمندیم جواب مسأله را برای ما روشن نمایید.
بسمه تعالی، بقا بر تقلید میت اشکال ندارد.
[سؤال 133] —-> 816
3. اگر مجتهد مقلِّد از دنیا برود، تا زمانی که مقلَّد جدید مشخص شود، انسان چه کند؟
بسمه تعالی، می تواند باقی بماند یا احتیاط کند.
[سؤال 134] —-> 2020
2. در چه صورت نباید از مرجعی که فوت کرده تقلید کرد و در چه صورت از مرجع مرده باید تقلید نمود؟
بسمه تعالی، مسائل تقلید در رساله مذکور است.
[سؤال 135] 76
بسمه تعالی 19 / 1 / 1361
محضر مبارک رهبر انقلاب اسلامی أعزّ الله نصره، السلام علیکم ورحمة الله
آیا بقا بر تقلید میت اعلم جایز است؟ در صورت جواز، نسبت به مسائل مستجدّه که نمی توان نظر مقلَّد را نسبت به آن به دست آورد، چگونه باید عمل کرد؟
ادام الله ظلّکم الوارف علی رؤوس المسلمین
بسمه تعالی، اشکال ندارد و نسبت به مسائلی که فتوای میت معلوم نیست، باید از حیّ اعلم تقلید کند.
[سؤال 136] 77
بسمه تعالی
1. شخصی به فتوای مجتهد حی باقی بر تقلید میت است و می خواهد مطلقاً رجوع کند به مجتهد حی غیر از آن مجتهدی که به فتوای او باقی بوده است. آیا جایز است یا نه؟ بر فرض جواز یا عدم جواز، فرقی بین مسائلی که عمل نموده و غیر آن هست یا نه؟ آیا فرقی بین رجوع به مجتهدی که به فتوای او باقی مانده و مجتهد دیگر هست یا خیر؟
بسمه تعالی، اگر مجتهدی را که به فتوای او به تقلید میت باقی مانده، اعلم می داند یا احتمال می دهد که اعلم باشد و این احتمال را در مجتهد حی دیگر نمی دهد، نمی تواند به مجتهدی که به فتوای او می خواهد برگردد رجوع کند و اگر مجتهد مذکور را اعلم می داند یا احتمال اعلمیت می دهد و در مجتهد اول این احتمال نیست، باید رجوع کند به مجتهدی که تقلید او را نکرده است و اگر این دو نفر مساوی هستند یا اعلمیت هیچ یک محرز نیست و در هر یک احتمال است، در این صورت اگر مجتهدی که به فتوای او به تقلید میت باقی است بقا را جایز می داند نه واجب، می تواند از میت رجوع کند به مجتهد حی که تقلید او را نکرده است.
2. صلاة جمعه مسقط ظهر است یا خیر؟
بسمه تعالی، مسقط ظهر است؛ لکن احتیاط در خواندن ظهر است، اگر جمعه را به جا آورد.
3. وضو استحباب نفسی دارد یا نه؟
بسمه تعالی، استحباب نفسی ثابت نیست.