[سؤال 5594] 2735
بسمه تعالی 12 / 12 / 1361
محضر مقدس حضرت آیت الله العظمی الامام الخمینی دامت برکاته
شخصی در حال اضطرار حج میقات را به یک نفر از اهل سنت داده و از آن برادر سنی قول گرفته که مثل طریقۀ جعفری حج را انجام بدهد و آن برادر سنی قبول کرده و طواف نساء و نماز حج را خود این شخص شیعه انجام داده آیا درست هست یا نه؟
بسمه تعالی، نیابت مذکور صحیح نیست.
[سؤال 5595] 2736
بسمه تعالی 22 / 4 / 1361
حضور محترم حضرت سید و آقای خمینی
محترماً؛ به عرض می رساند: این جانب کمترین مردم این مملکت در سال پیش به مکه مشرف شدم و کاروان، منزلی گرفته بود که می گفتند یا 7 کیلومتر یا 5 کیلومتر تا خانۀ خدا بود و از اوقاف پنجاه ماشین گرفته بودند صبح ما را می آوردند در مراجعت، بنده گم می کردم ماشین را و کفش هایم را پیدا نمی کردم، آدرس منزل خوانا نبود تاکسی نمی آورد. حج تمتع را تا حدودی انجام دادم و طواف نساء را نمی دانستم که چه جور باید انجام داد و دیگر قدرت از منزل بیرون رفتن نداشتم دست به دامان آقایی شدم که ایشان انجام بدهد. شب گفت نمی شود، صبح گفت انجام می دهم و ظهر آمد گفت: انجام دادم، حالیه از شما تقاضامندم که اگر نادرست است، امر فرمایید یک نفر از حجاج شناسای خودتان این طواف نساء را برای بنده انجام دهد و یا در آن جا کس دیگر را معرفی بفرمایید بفرستم.
تقاضا دارم که این گره را از کار من بگشایید در انتظار امر شما می باشم و غیر شما هم نمی خواهم این گره را بگشاید. خانواده به شما سلام می رساند و تقاضای شفاعت دارد.
بسمه تعالی، اگر شخص نایب شیعی مذهب بود و گفت انجام دادم و شما در آن وقت و وقت های دیگر نمی توانستید انجام دهید کفایت می کند.
[سؤال 5596] 2737
بسمه تعالی
شخصی به نیت نیابت برای عمره تمتع محرم شده است، بعداً معلوم شد شرایط استطاعت در خودش موجود بوده است. آیا نیابت او صحیح است و وظیفه او چیست؟
بسمه تعالی، نیابت او صحیح نیست و باید برای خودش محرم شود و عمره و حج خودش را انجام دهد.
[سؤال 5597] 2738
بسمه تعالی 2 / 2 / 1362
حضور مرجع معظم، حضرت امام، رهبر عالی قدر اسلام
احتراماً؛ به عرض می رسانم: پسرزادۀ این جانب در سن 16 سالگی به درجۀ شهادت نائل آمده و شخص نامبرده مستطیع بوده. حالیه از طرف بنیاد شهید، این جانب را به مکۀ معظمه دعوت می نمایند، چون ولی شهید می باشم؛ چون که شهید، پدر ندارد و از دنیا رفته. در عین حال، من خودم مستطیع هستم و در قرعه کشی سال چهارم نوبت دارم. با توجه به سن بنده، که 82 سال می باشد، لطفاً بفرمایید: آیا می توانم امسال برای خودم حج به جا بیاورم و برای شهید، نایب بگیرم یا خیر؟ والسلام
بسمه تعالی، باید در فرض سؤال، حج امسال را برای خودت نیت نمایی و برای شهید می توانی نایب بگیری که برایش در امسال و اگر نشد، در سال های بعد، حج به جا آورند.
[سؤال 5598] —-> 2823
2. در تحریر الوسیله، شرط ششم از شروط نایب مرقوم شده است: «عدم اشتغال ذمّته بحجّ واجب علیه فی ذلک العام کما مرّ». سؤال این است که آیا این، شرط صحت نیابت است یا شرط صحت حج و برائت ذمۀ منوب عنه، به این معنا که در صورت عدم رعایت این شرط، نایب پس از انجام حج فقط مستحق گرفتن اجرة المثل است، ولی حجش صحیح بوده و بالنتیجه ذمۀ منوب عنه، بری ء شده است و یا آن که ذمۀ منوب عنه، بری ء نشده و لازم است که نایب دیگری مجدداً برای او حج انجام دهد؟
بسمه تعالی، در فرض سؤال، حج صحیح نیست و ذمه منوب عنه، بری ء نمی شود.
[سؤال 5599] —-> 4
2. کسی که در سال های گذشته به قصد نیابت از شخص مرده ثبت نام کرده و در سال جاری که باید به مکۀ معظمه مشرف شود خود نیز مستطیع است، باید حج نیابتی را به جا آورد یا حجی که بر خودش واجب گشته است؟
بسمه تعالی، اگر اجیر نبوده، باید حج خود را مقدم بدارد.
[سؤال 5600] 2739
بسمه تعالی
شخصی استطاعت مالی و بدنی دارد لکن سازمان حج به او اجازه رفتن به حج نمی دهد مگر به نیابت. آیا می تواند نیابت را قبول کند یا قبل از آن که برای خودش حج به جا آورد نمی تواند نایب شود؟
بسمه تعالی، چنانچه استطاعت سربی (از جهت راه) برای خودش ندارد و حج هم قبلاً بر او مستقر نشده می تواند نیابت را قبول کند و در صورت قبول نیابت باید عمل نیابی انجام دهد و صحیح است.
[سؤال 5601] —-> 2754
12. طلاب سوری و پاکستانی با عمره مفرده به مکه مشرف می شوند و در مکه برای حج میقاتی اجیر می شوند، ولی فرصت این که به میقات جحفه یا قرن المنازل بروند نیست، یا حکومت مانع است، آیا استیجار این گروه برای حج میقاتی در صورت مفروضه جایز و کافی از حجة الاسلام است یا نه؟
بسمه تعالی، در فرض مذکور مجزی نیست.
[سؤال 5602] 2740
بسمه تعالی
استنابه افرادی که به خاطر عذر وقوف بین الطلوعین را در مشعر ترک می کنند مانند خدمۀ کاروان ها که همراه زن ها شبانه به منی می روند جایز و مبرء ذمّه منوب عنه می باشد یا نه؟
طول عمر حضرت عالی را از خداوند خواستارم.
بسمه تعالی، اگر قبل از استنابه معذور بوده اند استنابه صحیح نیست و چنانچه استنابه قبلاً واقع شده باید وقوف اختیاری را درک کنند و دیگری را همراه زنها بفرستند یا برای درک وقوف بین الطلوعین به مشعر برگردند. بلی اگر طوری معذور شوند که نه کسی را بتوانند همراه آن ها بفرستند و نه بتوانند برگردند و اختیاری را درک کنند و عذر بعد از اجاره عارض شده باشد حج نیابی صحیح است.
[سؤال 5603] 2741
بسمه تعالی
استنابه زن ها که وقوف بین الطلوعین را در مشعر الحرام درک نمی کنند و شبانه به منی می روند چگونه است؟
بسمه تعالی، مانع ندارد هرچند منوب عنه مرد باشد.
[سؤال 5604] —-> 2205
3. عده ای هستند که حج به نیابت دیگری اجیراً یا تبرعاً انجام می دهند و چون صحیح العمل هستند وقتی خودشان که نماز طواف خواندند باز از باب احتیاط نایب می گیرند آیا این نیابت جایز است یا نه؟ بر فرض جواز باید نماز را به نیابت نایب انجام داد یا از طرف منوب عنه و اصلاً چنین کسی می تواند نیابت کند یا خیر؟
بسمه تعالی، کسی که نمی تواند اعمال حج و از جمله نماز طواف را صحیح انجام دهد صحیح نیست اجیر شود برای حج و نماز طواف را هر کسی باید خودش بخواند و احتیاط مانع ندارد و در نیابت باید به قصد منوب عنه باشد.
[سؤال 5605] —-> 2767
3. آیا نایب که به نیابت از کسی به حج می رود، می تواند در بعضی از کارها که می توان نایب گرفت نایب بگیرد؟
بسمه تعالی، مانع ندارد. و استنابۀ ذوی الاعذار صحیح نیست.
[سؤال 5606] —-> 2760
6. به کسی که قرائت نماز او صحیح نیست، ولی در مقام اصلاح هست و به کارمندی و خدمت به حجاج مشغول است، می شود نیابت حج واگذار کرد؟
بسمه تعالی، اگر در وقت عمل، قرائت خود را درست کند و صحیح بخواند، مانع ندارد.
[سؤال 5607] —-> 1890
26. کسی می خواهد نیابتاً به حج برود اگر درست انجام مناسک را نمی داند و قرائتش هم درست نیست. ولی با کمک و راهنمایی افراد دیگر و نیابت در نماز می تواند حج را به جا آورد، آیا می تواند نایب شود یا نه؟
بسمه تعالی، اجارۀ او صحیح نیست مگر آن که بتواند در وقت عمل خودش آن را به طور صحیح انجام دهد.
[سؤال 5608] 2742
بسمه تعالی
قم، دفتر استفتائات حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، متّع الله المسلمین بطول بقائه الشریف
بعد التحیة والسلام، محترماً به عرض می رساند: شخصی از طرف سازمان حج و زیارت به عنوان نظارت بر اوضاع کاروان، به مکه معظمه سفر می نماید، آیا این شخص می تواند از طرف میت نیابت قبول کند و منوب عنه بری ءالذمه می شود یا خیر؟ البته شخص نامبرده حج واجب خود را انجام داده و به علاوه تحصیل کرده نیز می باشد. لطفاً نظر و فتوای حضرت امام خمینی را در این مورد بیان فرمایید. موفقیت همه خدمتگزاران به دین مبین اسلام را از خداوند متعال خواستار است.
بسمه تعالی، مانع ندارد و موجب برائت ذمۀ میت می شود.
[سؤال 5609] —-> 2716
3. کسی که حج نیابتی را قبول می کند، اگر به عنوان روحانی کاروان باشد و مدیر کاروان مبلغی به او می پردازد و یا مخارج او (کرایۀ ایاب و ذهاب و پذیرایی در طول سفر) را تأمین می کند، می تواند به عنوان حج نیابتی، مثلاً مبلغ 25 هزار تومان دریافت کند؟ در صورتی که من در رسالۀ امام دیده ام باید شخص از اول به قصد حج نیابتی از طرف کسی ثبت نام کند اما من وجه آن را به یکی از روحانیان بابل داده ام، لطفاً در اسرع وقت جواب این مسائل را مرقوم و ارسال دارید.
بسمه تعالی، چنانچه با کارهایی که باید انجام دهد منافات نداشته، اشکال ندارد.
[سؤال 5610] 2743
بسمه تعالی
نایب، حج را مطابق با نظر مرجع تقلید خود بجا می آورد در حالی که منوب عنه مقلد مرجع دیگری است کافی است یا نه؟
خدایا خدایا تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار
بسمه تعالی، نایب نباید عمل را برخلاف نظر مرجع تقلید خودش انجام دهد ولی اگر منوب عنه زنده است یا کسی که برای میت اجیر گرفته مقلد مرجع دیگری است احوط آنست که مراعات فتوای او هم بشود.
[سؤال 5611] —-> 2725
2. آیا کسی که وجه خمس خود را با نمایندۀ مسلم الوکالۀ حضرت امام، مدّ ظله العالی دستگردان کرده و بر ذمه دارد که به تدریج بپردازد، می تواند فریضۀ حج را نیابتاً برای مرحوم والد خود به جا آورد؟
بسمه تعالی، اشکال ندارد.
[سؤال 5612] —-> 2725
3. نماز و روزۀ قضای پدر که بر فرزند بزرگ واجب است هنوز تماماً به جا آورده نشده. فرزند بزرگ می تواند قبل از اتمام آن ها، فریضۀ حج را ـ نیابتاً ـ برای والد خود انجام بدهد؟
بسمه تعالی، اشکال ندارد.
[سؤال 5613] —-> 2725
7. کسی که فریضۀ حج را ـ نیابتاً ـ برای کسی انجام می دهد آیا باید طبق فتاوای مرجع تقلید خود عمل نماید یا طبق فتاوای مرجعی که میت قبلاً تقلید می کرده است؟
بسمه تعالی، باید طبق فتوای مرجع خودش عمل کند.
[سؤال 5614] —-> 2812
2. در طواف نساء، نایب نماز آن را به چه نیتی انجام دهد؟ بنابر این که لازم باشد به قصد ما فی الذمه انجام دهد؛ اگر یک طواف از طرف خود و یکی از طرف منوب عنه انجام دهد، کفایت می کند یا این که حتماً باید به قصد ما فی الذمه انجام دهد؟
بسمه تعالی، احتیاط آن است که نیت ما فی الذمه کند.
[سؤال 5615] —-> 511
3. نایب، طواف نساء را به جهت منوب عنه انجام دهد یا به قصد ما فی الذمه؟
بسمه تعالی، احتیاط آن است که نیت ما فی الذمه کند؛ گرچه می تواند به نیت منوب عنه انجام دهد.
[سؤال 5616] 2744
بسمه تعالی
محضر مقدس حضرت آیت الله العظمی امام خمینی متّع الله المسلمین بدوام ظله الشریف، به شرف عرض مقدس می رساند چون مسائل زیر محل ابتلای حجاج است و در مناسک مفصلاً به آن اشاره نشده است مستدعی است جواب را مرقوم فرمایید؟
1. نایب طواف النساء را برای خود انجام دهد یا برای منوب عنه.
بسمه تعالی، برای منوب عنه به جا آورد و احوط قصد ما فی الذمه است.
2. در صورت ازدحام کثیر حجاج می توان از پشت مقام ابراهیم علیه السلام طواف کرد یا خیر؟
بسمه تعالی، در صورت امکان ولو در وقت خلوت باید در حد طواف کنند و اگر ممکن نیست طواف در خارج حد صحیح است با مراعات الاقرب فالاقرب.
3. در هدی می فرمایید ذابح شیعه باشد در این فرض قهراً جمع کثیری از حجاج جدا خواهند شد و بیّن خواهد بود آیا این بر خلاف تقیه نیست.
بسمه تعالی، ذابح باید شیعه باشد و خلاف تقیه نیست.
4. در شب عید اضحی می فرمایید خانم ها و پیرمردان و مریض ها و همراهانشان می توانند پس از نیمه شب از مشعر به منی کوچ کنند، آیا در شب هم می توانند رمی جمره عقبه را بنمایند یا خیر؟
بسمه تعالی، مانع ندارد.
5. آیا در شب، می توان ذبح کرد یا خیر؟ و در فرض عدم جواز اگر جاهل قاصر یا مقصر باشد و ذبح کند کفایت می کند یا خیر؟
بسمه تعالی، احوط آن است که ذبح را از روز عید تأخیر نیندازند و در هر صورت ذبح در شب هم کفایت می کند و در صورت عذر شب عید هم ذبح جایز است.
6. آیا حلق و تقصیر را در شب می توان انجام داد یا خیر؟
بسمه تعالی، در صورت عذر مانع ندارد شب عید انجام دهید.
7. در فرض تقیه که افاضه لازم است ولو با علم به خلاف آیا اعمال منی را هم تقیّتاً در همان ایام باید انجام دهد یا تقیه منتفی است و آنچه واقع است انجام دهد مثلاً روز دهم واقعی ذبح کند و حلق و تقصیر و رمی جمره عقبه کند و شب سوم را هم در منی بخوابد یا خیر؟
بسمه تعالی، در اعمال منی تقیّه نیست.
8. پاسدارانی که به حج می آیند برای حفظ انتظامات و رساندن حجاج گم شده به منازلشان آیا می توانند بین عمره تمتع و حج برای یادگرفتن مراکز و مواضع سکنای حجاج ایرانی و راه های منی و عرفات بدون احرام بیرون روند یا خیر؟ خصوصاً اگر بقا بر احرام برایشان مشکل باشد؟
بسمه تعالی، جایز نیست مگر در مورد حاجت محرماً به احرام حج.
9. آیا نماز جماعت با سنی ها را مجزی می دانید تقیتاً اگر اتصال معتبر نزد خودشان که سماع صوت است باشد ولی اتصال معتبر نزد شیعه نباشد کفایت می کند یا خیر؟ و اگر امام جماعت را بدانیم ناصبی است می توان به او اقتدا کرد و مجزی خواهد بود یا خیر؟
بسمه تعالی، در هر صورت عملی که از روی تقیّه انجام شود صحیح است.
10. مسافر در مسجد الحرام و مسجد النبی که از اماکن اربعه تخییر هستند مخیر است بین قصر و اتمام، آیا این حکم اختصاص به مسجد النبی و مسجد الحرام دارد یا شامل جمیع شهر مکه و مدینه منوره می شود و بر فرض اختصاص ملحقات به مسجدین شریفین همان حکم را دارد یا خیر؟
بسمه تعالی، اختصاص به مسجد دارد و احوط اکتفا به مقدار اصلی آن ها است نه ملحقات.
11. آیا می توان هدی را در غیر منی کشت مثلاً در مکه یا در وطنش یا خیر؟ و اکنون که قربان گاه ساخته شده در خارج از منی می توان آن جا ذبح کرد یا خیر؟ و در صورت جهل قصوراً یا تقصیراً ذبح کند مجزی است یا خیر؟
بسمه تعالی، باید در منی ذبح کنند و ذبح در مسلخ جدید صحیح است.
12. اگر طواف عمره باطل باشد و بعد از اعمال حج متوجه شود تکلیف چیست؟ و اگر طواف حج باطل باشد و بعد از طواف نساء متوجه شود آیا بعد از اعادۀ طواف حج و سعی، طواف نساء را هم بایستی اعاده کند یا خیر؟
بسمه تعالی، باید خصوص طواف و نماز باطل شده را به جا آورد و اتیان اعمال بعد از طواف لازم نیست.
13. احرام برای حج بایستی از شهر مکه معظمه باشد آیا محلات ملحقه به شهر مکه مکرمه همان حکم را دارند یا بایستی در شهر قدیم محرم شود؟
بسمه تعالی، از محلات مکه هم کفایت می کند.
[سؤال 5617] —-> 2773
10. در نیابت از غیر، آیا واجب است نایب خود را به منزلۀ منوب عنه فرض کند یا این که مجرد نیت از غیر کافی است؟
بسمه تعالی، لازم نیست.
[سؤال 5618] —-> 4191
5. اگر کسی به نیابت شخصی حج برود و اعمال عمرۀ تمتع را به جا آورد؛ اما به واسطۀ فوت یا مرض نتواند وقوف به عرفه یا مشعر بنماید ـ نه اختیاری و نه اضطراری ـ آیا نایب، بری ءالذمه می شود یا نه؟ و در صورت بری ءالذمه شدن، نسبت به منوب عنه، چه وظیفه ای است؟
بسمه تعالی، اگر بعد از احرام و داخل حرم شدن فوت کند، نایب و منوب عنه، هر دو بری ءالذمه می شوند؛ و اگر به واسطۀ مرض نتواند حج به جا آورد، باید به وظیفۀ محصور عمل کند و منوب عنه، بری ءالذمه نمی شود.
[سؤال 5619] —-> 2068
5. کسانی که نایب می شوند در اعمال حج، اگر به واسطه بی مبالاتی های اعراب مخصوصاً با آلودگی هایی که در اطراف مسجد الحرام برخورد می کنند منطبق و عقیده شان این باشد که مسجد آلوده است و چون چاره نیست من هم با همین آلودگی و نجاست 99 درصد اعمال را انجام می دهم وگرنه به عقیده خود پاک نمی دانم آیا چنین کسی می تواند نیابت کند و یا نیابت این افراد جایز نیست بر فرض عدم جواز نسبت به اعمال گذشته و اجرتی که گرفته است چیست؟
بسمه تعالی، از وسواس باید اجتناب نماید و احراز طهارت بر وفق موازین شرعیه کافی است و عمل محکوم به صحت و مجزی است لیکن اگر یقین دارد که عمل مشروط به طهارت را بدون طهارت انجام داده محکوم به بطلان است و استحقاق اجرت ندارد و در فرض یقین به عدم تمکن از عمل صحیح نمی تواند نایب شود.
[سؤال 5620] —-> 4999
2. در نیابت حج بلدی میزان، بلد موت است یا بلد سکنا؟
بسمه تعالی، اگر بلد سکنا و موت مختلف است و می خواهند برای حج بلدی استیجار کنند، درضمن اجاره باید تعیین کنند که از کدام بلد باشد.
[سؤال 5621] 2745
بسمه تعالی
محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی، سلام علیکم ورحمة الله، مستدعی است نظر خود را در مورد مسائل زیر بیان فرمایید:
1. آیا در حج نیابتی مردان، عدم انجام طواف و نماز نساء، حرام بودن زن را بر منوب عنه نگاه می دارد یا بر نایب؟
بسمه تعالی، بر نایب.
2. آیا انجام طواف و نماز نسائی که از حج تمتع باقیمانده، فقط در ماه های حج ممکن هست، یا در ماه های دیگر نیز می توان انجام داد؟ و چنانچه فقط در ماه های حج ممکن است، در سال های بعد با توجه به مراسم آن سال، چگونه می توان آن را انجام داد؟ و تا آن زمان تکلیف چیست؟
بسمه تعالی، وقت معینی ندارد.
[سؤال 5622]
3. شخصی به نیابت از پدرش که در قید حیات است، به حج رفته، طواف و نماز نساء را همان گونه که در مناسک آمده، با نیت «مافی الذمّه»، ولی در عین حال همراه با ذکر کلمۀ «واجب» به انجام رسانده و گفته است: «هفت شوط طواف نساء (یا دو رکعت نماز طواف نساء) مافی الذمّه از حجی که به نیابت پدرم انجام داده ام، به جای می آورم واجب قربةً الی الله»؛ به مفهوم دیگر این نیت را داشته که: «طواف و نماز نسائی را که از حج نیابتی پدرم بر گردن دارم، به جای می آورم واجب قربةً الی الله»، آیا نیت فوق صحیح بوده است یا خیر؟ و به طواف و نماز نساء این شخص اشکالی وارد می آورد یا خیر؟
بسمه تعالی، صحیح است و اشکال ندارد.
[سؤال 5623] —-> 251
6. زنی به حج مشرف شده که حج واجب خود را به جا آورد؛ در میقات، مسأله گو گفته: هر کس نایب برای پدر و مادر است نیت کند که عمرۀ تمتع را به نیت مادر یا پدر به جا می آورم؛ خانم مذکور با شنیدن این کلام نیت می کند که عمره را برای مادرم به جا می آورم و بعد، حج را برای خودم و به این نیت عمره را تمام کرده و قبل از وقوف به عرفات یا بعد از وقوفین فهمیده که باید عمره را هم برای خود نیت کند؛ تکلیف این زن چیست؟
بسمه تعالی، در فرض سؤال، عمره باطل است و اگر وقت برای اعادۀ عمره، ضیق شده باید به وظیفۀ حج افراد عمل کند و چنانچه به وظیفۀ حج افراد عمل نکرده باشد، در صورتی که حج بر او مستقر بوده، باید سال بعد برای خودش حج تمتع به جا آورد.
[سؤال 5624] —-> 2770
10. کسی که حج مستحبی انجام می دهد آیا می تواند بدون عذر و اختیاراً در بعض اعمال مثلاً طواف و یا رمی و غیره به دیگری نیابت بدهد؟
بسمه تعالی، جایز نیست و فرقی بین حج مستحبی و واجبی نیست.
[سؤال 5625] 2746
بسمه تعالی
حضور محترم دفتر حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، دامت برکاته
پس از تقدیم عرض سلام، مستدعی است جواب مسائل ذیل را مرقوم فرمایید:
1. شهیدی وصیت کرده است که خانمش به جای او حج واجب به جا بیاورد و چنانچه شرعاً نمی شود، شخص ثالثی انجام دهد؛ لطفاً مرقوم فرمایید: جایز است زن به جای مرد به مکه برود یا نه؟
بسمه تعالی، مانع ندارد.
2. اگر کسی وصیت کرده باشد که برای او حج واجب بروند و شخصی را معین کرده باشد، آیا می شود به جای رفتن کسی، در مکه برای او حج واجب را خرید یا نه؟
بسمه تعالی، اگر ثلث ترکه به وصیت وافی است، باید به هر نحو وصیت کرده عمل شود.
[سؤال 5626] —-> 2754
2. شخصی عمره مستحبی تمتع انجام داد سپس می خواهد اجیر شود برای حج میقاتی، آیا می تواند این کار را بکند یا نه؟
بسمه تعالی، مرتهن به حج است و نمی تواند برای دیگری نایب شود.
[سؤال 5627] —-> 2205
6. آیا می شود یک عمره مفرده برای چند نفر انجام داد یا باید به طریق اهدای ثواب باشد؟
بسمه تعالی، به هر دو طریق مانع ندارد.
[سؤال 5628] —-> 2069
3. اگر کسی تبرعاً به نیابت چند نفر برای عمره مفرده محرم شد و اعمال عمره را انجام داد این عمره برای تمام چند نفر واقع شده یا این که برای یک نفر آن ها واقع شده یا این که برای هیچ کدام واقع نشده؟ در صورتی که برای هیچ کدام واقع نشده باشد، این شخص هنوز محرم است یا خیر؟
بسمه تعالی، در عمره استحبابی نیابت از چند نفر مانع ندارد.
[سؤال 5629] —-> 2798
3. آیا عمرۀ مفردۀ مستحبی را می توان به نیابت چند نفر به جا آورد، یعنی ثواب این عمل را برای چند نفر در نظر گرفت یا باید فقط به نیت یک شخص معین باشد؟
بسمه تعالی، اشکال ندارد.