[سؤال 5866]‏‏ ‏ ‏ 2824‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏شایع است که محل ذبح قربانی را در وادی محسّر (خارج از منی) قرار داده اند؛ آیا‏‎ ‎‏ذبح در این مسلخ جدید مجزی است یا نه؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، باید در منی ذبح کنند و ذبح در مسلخ جدید صحیح است. ‏

‏‏[سؤال 5867]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2770‏

‏‏8. به طوری که مشهور است تمام یکی از دو مسلخ و قسمت اعظم یکی دیگر از‏‎ ‎‏آن ها در وادی محسّر قرار دارد با عرض این که معمولاً اجازه داده نمی شود که حجاج‏‎ ‎‏در خود منی اقدام نمایند تکلیف آنان در این خصوص چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، با امکان ذبح در منی باید در منی قربانی کند و در هر صورت‏‎ ‎‏قربانی در مسلخ جدید مجزی است.‏

‏‏[سؤال 5868]‏‏ ‏ ‏ 2825‏

‏‏ ‏ ‏  ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر زعیم عالی قدر جهان اسلام حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی مدّ ظله‏‎ ‎‏العالی، به شرف عرض می رساند لطفاً نظر مبارک را درباره مسائل زیر بیان فرمایید.‏

‏‏1. محل ذبح قربانی را در وادی محسّر قرار داده اند و ذبح در جاهای دیگر مشقت‏ ‎‏می باشد آیا مجزی است یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، با امکان باید در منی ذبح کنند و در هر صورت ذبح در مسلخ‏‎ ‎‏جدید مجزی است.‏

‏‏2. زنان و پیرمردان که در رفتن از منی به مکه بعد از روز دوازدهم ذی حجه جهت کثرت جمعیت به‏‎ ‎‏مشقت می افتند آیا می توان آن ها را قبل از ظهر حرکت داد یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، با وجود عذر مانع ندارد.‏

‏‏3. در شب یازدهم و دوازدهم بعد از توقف کوتاه در منی برای طواف و سایر افعال واجب به مکه‏‎ ‎‏می توان رفت یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، بعد از نصف شب جایز است.‏

‏‏4. طیور منجمد که در بلاد مسلمین از دست مسلمان خریده می شود و در روی کارتون نوشته شده‏‎ ‎‏مذبوح به ذبح اسلامی آیا می توان خورد یا نه؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر احتمال داده می شود که وارد کننده مسلمان احراز تذکیه حیوان را کرده و آن را‏‎ ‎‏در دسترس مسلمین قرار داده محکوم به حلّیت است.‏

‏‏5. در صورت ازدحام و کثرت جمعیت آیا می توان بیشتر از بیست و شش ذراع و نیم طواف نمود یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت امکان باید در حد، طواف کنند و اگر ممکن نیست، طواف در خارج‏‎ ‎‏حد، مانع ندارد به صورت اقرب فالاقرب.‏

‏‏6. جمره عقبی را که از سه طرف سیمان کاری نموده اند فقط یک طرف باز است، آیا می توان از اطرافی‏‎ ‎‏که سیمان شده است، رمی جمره نمود یا نه؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر احراز نمی شود که رمی جمره شده است کفایت نمی کند.‏

‏‏7. در صورت عدم امکان رمی جمره در روز به واسطه ازدحام آیا جایز است به جای روز گذشته یا آینده‏‎ ‎‏شب رمی جمره نمود یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت عذر مانع ندارد.‏

‏‏8. زن ها و پیرمردان و کسانی که خوف مشقت دارند آیا جایز است شب دوازدهم رمی جمره نموده به‏‎ ‎‏مکه رفته و دیگر به منی برنگردند. ‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت عذر اشکال ندارد، ولی قبل از نصف شب نبایدبیرون بروند.‏

‏‏9. حجاجی که مدینه بعد هستند آیا از جدّه و یا یکی از میقات های نزدیک مثل حدیبیه برای عمره‏‎ ‎‏تمتع محرم شوند یا خیر؟ در صورتی که عزیمت به جحفه مشقت داشته باشد؟‏

‏‎‏بسمه تعالی، باید به یکی از مواقیت معروفه مثل جحفه بروند و اگر ممکن نیست با نذر از جدّه‏‎ ‎‏محرم شوند و بهتر است احتیاطاً در حده تجدید احرام کنند.‏

‏‏[سؤال 5869]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 1890‏

‏‏18. شنیده شده که محل ذبح را از منی آورده اند به وادی محسّر، اگر چنین شده‏‎ ‎‏باشد تکلیف حاجی از لحاظ قربانی چیست؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، اگر متمکن از ذبح در منی نیستند در همان محل قربانی کنند‏‎ ‎‏کفایت می کند.‏

‏‏[سؤال 5870]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2744‏

‏‏11. آیا می توان هدی را در غیر منی کشت مثلاً در مکه یا در وطنش یا خیر؟ و‏‎ ‎‏اکنون که قربان گاه ساخته شده در خارج از منی می توان آن جا ذبح کرد یا خیر؟ و در‏‎ ‎‏صورت جهل قصوراً یا تقصیراً ذبح کند مجزی است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید در منی ذبح کنند و ذبح در مسلخ جدید صحیح است.‏

‏‏[سؤال 5871]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2068‏

‏‏3. ذبح در مذبح جدید و رمی در قسمت فوقانی جمرات به نظر مبارک صحیح‏‎ ‎‏است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر ذبح در منی میسور نباشد در مکان فعلی با رعایت الاقرب‏‎ ‎‏فالاقرب صحیح و مجزی است و رمی از طبقۀ فوقانی اگر بلندی مفرط‏‎ ‎‏نباشد مجزی است.‏

‏‏[سؤال 5872]‏‏ ‏ ‏ 2826‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏محضر مقدس حضرت مستطاب حجت الاسلام والمسلمین مرجع عالی قدر آیت‏‎ ‎‏الله‌ العظمی امام خمینی دامت برکاته و مدّ ظله العالی ‏

‏‏1. ذبح قربانی را در مذبح جدید که خارج از منی است طبق علائمی که از طرف‏ ‎‏دولت سعودی تعیین شده کافی می دانید یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت عدم امکان ذبح در منی مجزی است.‏

‏‏2. رمی جمرات را در قسمت فوقانی که اخیراً احداث شده جایز می دانید یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر علوّ مفرط نباشد مجزی است.‏

‏‏3. در جمره عقبه رمی از جهاتی مشکل بلکه برای عده ای متعذر شده، الف ـ از لحاظ یک طرف رمی‏‎ ‎‏کردن، ب ـ از جهت بالا آمدن سنگ ریزه ج ـ تشخیص ندادن اصابت سنگ خود بین هزاران سنگ‏‎ ‎‏ریزه، مع الوصف در رمی جمره عقبه نظر مبارکتان چیست آیا انداختن سنگ ریزه به طرف جمره برای‏‎ ‎‏حفظ شعائر کافی است یا از اصابت به هدف لابد منه است.‏

‏‏بسمه تعالی، باید اطمینان به اصابت حاصل شود.‏

‏‏4. در مناسک مرقوم فرموده اید که سنگ ریزه حیازت شده شخص دیگری نباشد آیا حیازت شده ها را‏‎ ‎‏که به یکدیگر با رغبت و میل می دهند باز هم اشکال دارد یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد.‏

‏‏5. زیدی در مذبح بعد از قربانی فوراً تقصیر کرده که دچار تطهیر نجاست بدن و لباس احرام نگردد و‏‎ ‎‏بعد از رسیدن به چادر حلق کند از یک طرف صروره است و از طرفی در حلق قصد احلال نکرده‏‎ ‎‏تکلیفش چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، تقصیر در صورت جهل کفاره ندارد و حلق را اگر به قصد قربت و به حساب یکی‏‎ ‎‏از اعمال انجام داده است کافی است.‏

‏‏6. صروره به واسطه بلند بودن موی سر اول سر را ماشین کرده و بلا فاصله سر را تراشیده است به نظر‏‎ ‎‏مبارک جایز است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، جایز نیست و در صورت علم و عمد کفاره دارد.‏

‏‏7. آیا نظر مبارک در مطاف از طرف حجر اسماعیل همان شش ذراع و نیم است یا تغییر کرده؟‏

‏‏بسمه تعالی، تغییر نکرده است.‏

‏‏8. آیا در صورت ازدحام که نشود پشت مقام یا احد جانبین آن نماز طواف خواند تا حدود منبر، و نماز‏‎ ‎‏در قسمت راست یا چپ منبر خوانده شد باز هم اعادۀ نماز در مقام در صورت امکان همان روز یا‏‎ ‎‏روزهای دیگر لازم است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، تا وقت سعی ضیق نشده احوط اعاده است.‏

‏‏9. رعایت شرایط طواف و نماز از نظر طهارت و نجاست مخصوصاً در عرفات و مشعر و منی در‏ ‎‏غایت  صعوبت است بلکه عادتاً قطع پیدا می شود که متنجساً انجام داده می شود آیا چنین حجی‏‎ ‎‏مبرء  ذمه است؟ بر فرض ابراء آیا از باب عسر و حرج است یا اصلاً می فرمایید که متنجس‏‎ ‎‏منجس  نیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، رعایت شرایط لازم است و شک و وسواس را اعتنا نکند و متنجس با کثرت‏‎ ‎‏وسایط منجس نیست.‏

‏‏10. امام جماعت که مثل همه مردم آلوده و اگر بخواهد رعایت احتیاط از نظر طهارت بیشتر از‏‎ ‎‏مأمومین  کند به مشقت خواهد افتاد اجازه می فرمایید اقامه جماعت کند و با چنین وضعی وبال مردم بر‏‎ ‎‏عهده او نخواهد آمد و گاهی برای بیرون رفتن از زیر بار جماعت مردم را سوق به مسجد النبی و‏‎ ‎‏مسجد الحرام می دهد و این که تأکید شده با عامه نماز بخوانید این راهنمایی به نظر مبارک صحیح‏‎ ‎‏است  یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، رعایت شرایط نماز لازم است و راهنمایی مزبور اشکال ندارد.‏

‏‏11. کارمندانی که برای تنظیم امور کاروانی باید به عرفات بروند مثلاً دو روز قبل از حرکت به عرفات‏‎ ‎‏بدون احرام خارج می شوند و برمی گردند و می گویند نمی توانیم با لباس احرام کارهای خود را انجام‏‎ ‎‏بدهیم آیا می توانند بدون احرام حج از مکه خارج شوند یا خیر؟ بر فرض حرمت آیا موجب کفاره هم‏‎ ‎‏خواهد بود یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، خروج بدون احرام جایز نیست لکن کفاره ندارد.‏

‏‏12. زیدی در مسجد شجره قبل از احرام پیشانی اش زخم شد و دستمالی بست به دور سرش که‏‎ ‎‏قسمت عمده سر، باز بوده است آیا برای بستن بعض سر کفاره لازم است یا خیر؟ و چون گاهی باز کرده‏‎ ‎‏جهت تیمم و بعد بسته آیا تکرارش هم موجب تکرار کفاره می شود یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، پوشاندن بعض سر نیز کفاره دارد و در صورت تکرار، کفاره تکرار نمی شود گرچه‏‎ ‎‏احوط است.‏

‏‏13. در حلق ماشین نمره یک کافی است یا باید با تیغ تراشید و اگر صدق تراشیدن نمی کند پس باید‏‎ ‎‏ریش را با ماشین یک زدن اشکالی نداشته باشد کما این که بعضی معتقدند به نظر مبارک حقیقت‏‎ ‎‏چیست معلوم بدارید؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید با تیغ باشد و میزان در حلق لحیه چیز دیگر است و با هم فرق دارند.‏

‏‏14. نماز خواندن پشت مقام تا آخر دایره مسجد الحرام گاهی به واسطه کثرت جمعیت نه تنها مشکل‏‎ ‎‏است بلکه گاهی هم مورد طعن و اهانت است که غالباً به ایرانی ها حمله زبانی می شود و می گویند‏ ‎‏حرام است و طریق طواف را سد کرده اید آیا مع ذلک اگر کسی بخواهد نماز بخواند باطل نیست و نباید‏‎ ‎‏چنین نماز اعاده شود؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید نماز طواف در مکان مزبور باشد و صحیح است و با وجود مزاحمت‏‎ ‎‏می توانند با فاصله پشت مقام نماز کنند و صحیح است.‏

‏‏طول عمر حضرت عالی را از خداوند خواستارم. خدایا خدایا تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار‏

‏‏[سؤال 5873]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2818‏

‏‏4. محل ذبح قربانی را به وادی محسّر یا مکان دیگر ـ خارج از حدود منی ـ منتقل‏‎ ‎‏نموده اند. تکلیف حجاج چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت امکان ـ ولو با صبر کردن تا آخر ذی حجه ـ باید در‏‎ ‎‏منی ذبح کند و در هر صورت ذبح در محلی که دولت تعیین کرده، مجزی‏‎ ‎‏است.‏

‏‏[سؤال 5874]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2800‏

‏‏3. قربانی در همان محلی که برای این کار معلوم شده، آیا کفایت می کند با وجودی‏‎ ‎‏که محتمل است که از منی خارج باشد.‏

‏‏بسمه تعالی، با تمکن، باید در منی قربانی کنند. و قربانی در آن مکان نیز‏‎ ‎‏صحیح است. ‏

‏‏[سؤال 5875]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2840‏

‏‏2. اگر مذبح را از منی بیرون ببرند کما این که برده اند، آیا ذبح در همان جا کفایت‏‎ ‎‏می کند یا حکم دیگری دارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر ذبح در منی میسور نباشد، در مکان مقرّر فعلی مجزی‏‎ ‎‏است.‏

‏‏[سؤال 5876]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2792‏

‏‏2. همان طور که به سمع مبارک رسیده سعودی مسلخ را در وادی محسر قرار داده،‏ ‎‏آیا قربانی در آن جا مکفی است؟ برفرض عدم کفایت، بعضی که از روی ندانستن یا به‏‎ ‎‏خیال این که از قربانی در منی جلوگیری می کنند، در آن جا قربانی کرده اند، چه باید‏‎ ‎‏بکنند؟‏

‏‏بسمه تعالی، با امکان ذبح در منی، باید در منی ذبح کند. و در هر صورت‏‎ ‎‏ذبح در مسلخ جدید کافی است.‏

‏‏[سؤال 5877]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2819‏

‏‏2. گفته می شود مسلخ فعلی در وادی محسّر واقع شده آیا وادی محسّر جزء منی‏‎ ‎‏است یا خیر و در صورتی که خارج منی باشد قربانی در آن را اجازه می فرمایید یا‏‎ ‎‏خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، وادی محسّر از منی نیست و با امکان ذبح در منی باید در‏‎ ‎‏آن جا قربانی کنند هر چند قربانی در مسلخ جدید کفایت می کند.‏

‏‏[سؤال 5878]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 1486‏

‏‏9. فی منی ـ هذه الأیام ـ یمنع الحجّاج من ذبح الهدی إلاّ فی الأماکن المخصّصة‏‎ ‎‏للذبح، التی یشکّ فی کونها تابعة لمنی، فهل الذبح فیها مجزٍ ومبرءٌ للذمّة؟‏

‏‏بسم الله‌ تعالی، مجزئ ومبرئ للذمّة.‏

‏‏[سؤال 5879]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2820‏

‏‏3 . مذبح جدید کاملاً روشن نیست که خارج از منی باشد؛ ولی کسانی که‏‎ ‎‏می خواهند ـ احتیاطاً ـ در یکی از مذبح های قدیم ذبح کنند، با آن هوای گرم و عسری‏‎ ‎‏که هست، و‏‎ ‎‏گاهی هم به واسط‏‏ۀ‏‏ کمی گوسفند، ذبح به شب می افتد. اجازه می فرمایید‏‎ ‎‏در مذبح جدید واقع شود یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید در منی ذبح شود؛ و در هر صورت، ذبح در مذبح جدید‏‎ ‎‏کفایت می کند.‏

‏‎‏[سؤال 5880]‏‏ ‏ ‏ 2827‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏1. معروض می دارد: در منی، مسلخ فعلی کمی در وادی محسّر و قسمت عمدۀ آن‏‎ ‎‏در مشعر الحرام ساخته شده، با وضع اکثر حاجی های ایرانی که گروهی قریب صد نفر‏‎ ‎‏می خواهند با یک روحانی قربانی کنند و زحمت پیدا کردن گوسفند سالم و کمی آن و‏‎ ‎‏یا نبود آن در منی؛ آیا قربانی در مشعر و مسلخ فعلی مجزی و صحیح است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت امکان ولو تا آخر ذی حجّه، باید در منی قربانی‏‎ ‎‏کنند. هر چند قربانی در مسلخ جدید مجزی است. ‏

‏‏2. جمعی از کارمندان کاروان ها که قبلاً به مکه می روند برای آماده کردن وسایل منزل مکه و مدینه، و‏‎ ‎‏پس از بازگشت به جده و آمدن حجاج باید فوراً به مکه مراجعه نمایند برای آماده کردن غذای حجاج و‏‎ ‎‏امکان رفتن به جحفه و احرام از میقات برای آشپز و آبدار نیست، آیا با انجام اعمال عمره تمتع و‏‎ ‎‏بازگشت به جدّه و خروج از حرم به مادون میقات که جدّه باشد با فرض یقین به عدم فوت اعمال حج‏‎ ‎‏آیا فقط مرتکب عمل حرامی شده یا به عمل حج او صدمه وارد می گردد؟‏

‏‏بسمه تعالی، به اعمال حج ضرر نمی زند.‏

‏‏3. همان طور که به استحضار حضرت عالی رسیده، اخیراً به واسطۀ کثرت ازدحام، کمی جمرات را‏‎ ‎‏مرتفع نموده اند و برای تسهیل در رمی، دو طبقه ساخته شده؛ آیا در طبقۀ فوقانی، رمی نمودن جایز‏‎ ‎‏است یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد.‏

‏‏4. عمدۀ ازدحام در مقام حضرت ابراهیم، از کسانی است که نمازهای طواف مستحبی را حتماً‏‎ ‎‏می خواهند در نزدیکی مقام بخوانند. برای روشن شدن حکم، آیا در تمام مسجد الحرام می توان‏‎ ‎‏نمازهای طواف مستحب را خواند؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، در هر جای مسجد الحرام جایز است. ‏

‏‏5. نماز در مسجد الحرام و مسجد النبی که تمام است، منحصر به حدود زمان رسول اکرم است و یا تا‏‎ ‎‏زمان ائمه را شامل می گردد یا به لفظ اسم مسجد الحرام با توسعۀ فعلی هم نماز تمام است؟‏

‏‏بسمه تعالی، احوط، اقتصار بر مسجد اصلی است، گرچه در تمام مسجد فعلی هم همان حکم‏‎ ‎‏را دارد.‏

‏‎‏[سؤال 5881]‏‏ ‏ ‏ 2828‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 3 / 5 / 1361‏

‏‏محضر مبارک حضرت آیت الله‌ العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی، امید است‏‎ ‎‏سایۀ بلند پایۀ وجود اقدستان مستدام باد‏

‏‏به عرض می رساند: مسائل ذیل، از نظر اوضاع فعلی حج بسیار ضروری است.‏‎ ‎‏لطفاً جواب مرحمت فرمایید.‏

‏‏1. اخیراً مذبح کوچک باقیمانده در منی را نیز خراب کرده اند. دیگر به هیچ وجه،‏‎ ‎‏محلی برای ذبح در منی در موسم حج وجود ندارد؛ بنابراین امر ذبح، دایر است بین‏‎ ‎‏این که روز عید یا روز بعد، در مذبح فعلی ـ که واقع در وادی محسّر و احیاناً واقع در‏‎ ‎‏مشعر  الحرام است ـ انجام گیرد و یا آن که تأخیر بیندازند تا بعد از ایام تشریق، در خود‏‎ ‎‏منی ذبح کنند و یا آن که ذبح را ترک، و بدل آن، ده روز روزه بگیرند (ثلاثةٌ فی الحج‏‎ ‎‏وسبعةٌ إذا رجعوا). آیا حضرت عالی کدام یک از این سه امر را ترجیح می دهید؟‏

‏‏بسمه تعالی، در صورت امکان ذبح در منی باید تأخیر اندازد تا در منی ذبح‏‎ ‎‏کند؛ و در هر صورت، ذبح در محلی که برای آن مقرر کردند مجزی است.‏

‏‏2. با توجه به مسأله فوق، در صورتی که تأخیر ذبح تا روز سیزدهم را ترجیح می دهید، آیا حاجی‏‎ ‎‏می تواند همان روز عید، پس از رمی جمرۀ عقبه، حلق یا تقصیر نموده و از احرام، خارج شود یا آن که‏‎ ‎‏باید محرم بماند و حلق یا تقصیر را عقب بیندازد؟ و در هر دو صورت آیا می تواند قبل از ذبح، به مکه‏‎ ‎‏بیاید و طواف و سعی حج را انجام دهد یا خیر؟ و عین همین سؤال، در صورت مبدّل شدن تکلیف به‏‎ ‎‏روزه گرفتن پیش می آید.‏

‏‏بسمه تعالی، به احتیاط واجب باید حلق یاتقصیر، بعد از ذبح باشد و تا حلق یا تقصیر انجام‏‎ ‎‏نگرفته، از احرام خارج نمی شود؛ و بدون عذر نمی تواند طواف و نماز و سعی را بر مناسک منی‏‎ ‎‏مقدم بدارد.‏

‏‏3. آنچه از مناسک فارسی حضرت عالی بر می آید آن است که علم به مخالفت در ثبوت هلال با عامه،‏‎ ‎‏عادتاً حاصل نمی شود و در صورت شک و عدم ثبوت نزد شیعه، موافقت با عامه لازم است، تا‏‎ ‎‏حدودی که تقیه ایجاب می کند؛ و در بقیۀ اعمال باید بر طبق آنچه مسلّم نزد شیعه است عمل شود؛‏ ‎‏بدین صورت که اگر تقیه، در وقوف عرفات باشد، موافقت باید در خصوص همان وقوف باشد؛ و اگر‏‎ ‎‏تقیه، در وقوفین باشد، باید اعمال روز عید را که برخلاف تقیه نیست، باید یازدهم نزد عامه انجام داد و‏‎ ‎‏همچنین بیتوتۀ شب سیزدهم. بفرمایید: آیا حضرت عالی به همین فتوا باقی هستید یا نظر مبارک تغییر‏‎ ‎‏کرده؟ چون از بعضی مسموع شده که فرموده اید: عند الشک باید در جمیع مناسک، با عامه موافقت‏‎ ‎‏شود و مجزی است.‏

‏‏بسمه تعالی، فتوا همان است که در مناسک درج شده و تغییر نکرده است.‏

‏‏[سؤال 5882]‏‏ ‏ ‏ 2829‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 20 / 5 / 1361‏

‏‏از قائدی که از قادات افضل است و نایب بر حق حضرت قائم است. از فقیهی که‏‎ ‎‏والاتر از فقها و حامی فقرا است. از خلف مرد غدیر خم، از خمینی، خم کنندۀ قامت‏‎ ‎‏ستمگران. (خدایش خمیده ننماید و خاموش نگرداند تا حضرت مهدی را زیارت‏‎ ‎‏نماید) از خلیل مستضعفان جهان، از خلیفه ای که خود را طلبه ای بیش نمی داند، استفتا‏‎ ‎‏می نمایم. ‏

‏‏1. مسلمانانی که به حکم الله‌ به زیارت خانۀ خدا مشرف می شوند، حداقل یک‏‎ ‎‏گوسفند را می کشند و در بعض موارد بیش از یکی را سر می برند. با توجه به این که‏‎ ‎‏می دانیم اکثر گوشت قربانی ها در عربستان سعودی می گندد و یا به زیر خاک می رود؛‏‎ ‎‏آیا این کشتارها قربانی محسوب می شوند؟ مگرنه این است که گوشت قربانی باید به‏‎ ‎‏نیازمندان داده شود؟ آیا بهتر نیست که هر حاجی قربانی و یا قربانی های خود را در‏‎ ‎‏کشور خود قربانی کند تا به مستمندان برسد؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، قربانی باید در منی باشد. ‏

‏‏2. عده ای را عقیده بر آن است که چون خمس آل محمد صلی الله علیه و آله و سهم مبارک امام علیه السلام را می پردازند و از‏‎ ‎‏خیرات و مبرات نیز دریغ نمی نمایند؛ اگر مالیات حقیقی و واقعی خود را به دولت جمهوری اسلامی‏‎ ‎‏نپردازند و یا این که اصولاً مالیاتی را به دولت ندهند، مرتکب خطا و لغزش نشده اند آن بزرگوار چه‏‎ ‎‏می فرمایند؟‏

‏‏بسمه تعالی، مقررات جمهوری اسلامی، لازم المراعات است. ‏

‏‎‏[سؤال 5883]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2764‏

‏‏8. افرادی که در روز عید قربان در منی باید قربانی کنند و مستحق در آن جا نیست‏‎ ‎‏و بیشتر گوشت ها زیر خاک می رود؛ اجازه و امر می فرمایید تا در ایران، روز عید قربان‏‎ ‎‏از طرف حاجی که در منی می باشد قربانی کنند یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، جایز نیست.‏

‏‏[سؤال 5884]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2844‏

‏‏2. پیدا کردن گوسفند با شرایط، چون همه روحانی را وکیل می کنند، خیلی مشکل‏‎ ‎‏است، آیا می شود بعضی از شرایط را، چون پیدا نمی شود یا مشکلات زیاد دارد،‏‎ ‎‏نادیده گرفت؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، کفایت نمی کند.‏

‏‏[سؤال 5885]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2753‏

‏‏5. لازم است که قربانی روز عید در منی نر باشد یا اگر نر نباشد، مجزی است؟‏

‏‏بسمه تعالی، لازم نیست نر باشد وتفصیل، در مناسک ذکر شده است.‏

‏‏[سؤال 5886]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2760‏

‏‏5. در رابطه با قربانی، اگر شرایط یا بعض از آن میسر نگردد، صرف قربانی مجزی‏‎ ‎‏است؛ مانند بریدگی گوش و غیره؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر با تأخیر ذبح ـ ولو تا آخر ذی  حجّه ـ میسر شود، باید‏‎ ‎‏تأخیر بیندازد و واجد شرایط، قربانی کند.‏

‏‏[سؤال 5887]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2769‏

‏‏11. گوسفند قربانی که گوشش به قدر یک انگشت بریده باشد، آیا کفایت می کند یا‏‎ ‎‏خیر؟ و در صورت عدم اجزا، تکلیف حاجی چیست؛ خصوصاً در صورتی که بعداً‏‎ ‎‏ملتفت به مسأله شده؟‏

‏‎‏بسمه تعالی، در فرض سؤال در موردی کفایت می کند که بریده بودن گوش،‏‎ ‎‏به نحو شکاف باشد؛ واگر به طور قطع بوده صحیح نیست.‏

‏‏[سؤال 5888]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2770‏

‏‏12. آیا اجیر می تواند در بعض امور مثل قربانی دیگری را وکیل کند به خصوص‏‎ ‎‏اگر شرط مباشرت در انجام تمام کارها نشده باشد؟‏

‏‏بسمه تعالی، در قربانی مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 5889]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 251‏

‏‏5. برای ذبح گوسفند می گوید: تو را وکیل کردم که گوسفندی در قربانگاه برای من‏‎ ‎‏بخری و برای من قربانی کنی، یا می گوید: تو را نایب گرفتم که برای من گوسفندی تهیه‏‎ ‎‏کنی و قربانی کنی؛ آیا بین وکالت و نیابت فرقی هست یا نه؟ و بر فرض فرقی داشته‏‎ ‎‏باشد، جهات افتراق را بیان فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، در عمل به وظیفه و اسقاط تکلیف، فرقی بین نیابت و وکالت‏‎ ‎‏نیست.‏

‏‏[سؤال 5890]‏‏ ‏ ‏ 2830‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏دفتر محترم امام خمینی، سلام علیکم‏

‏‏با درود فراوان به امام خمینی عزیز و شهیدان به خون خفتۀ انقلاب اسلامی‏‎ ‎‏مسأله ای داشتم که خواهشمندم عنایت فرموده و جواب آن را ارسال نمایید.‏

‏‏سال گذشته به نیابت از طرف پدرم به مکۀ معظمه مشرف شدم. در روز عید قربان‏‎ ‎‏در منی هنگام قربانی نمودن، یک نفر سیاه پوست آمد و با اخذ مبلغی، قربانی را به‏‎ ‎‏عوض من ذبح نمود و من دستم را روی دست او گذاشتم. بعد یکی از رفقا گفتند که از‏‎ ‎‏نظر امام خمینی باید ذابح، شیعۀ اثنی عشری باشد. حال با توجه به این که من در آن‏‎ ‎‏هنگام مسأله را نمی دانستم و توجه نداشتم و سپس متوجه شدم مقلد امام خمینی‏ ‎‏هستم و با توجه به این که نمی دانم آن سیاه پوست عرب، شیعه بوده و یا سنی تکلیف‏‎ ‎‏چیست؟ ضمناً عده ای از خواهران نیز خرید و ذبح قربانی شان را به من واگذار نموده‏‎ ‎‏بودند که آن ها هم در بلاتکلیفی هستند. خواهشمندم جواب را زودتر بدهید.‏

‏‏بسمه تعالی، حج صحیح است و ذبح را به احتیاط واجب اعاده نمایند.‏

‏‏[سؤال 5891]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2844‏

‏‏3. جناب عالی می فرمایید ذابح باید شیعه باشد، در این کاروان پیدا کردن چند ذابح‏‎ ‎‏مشکل است و یکی ـ دو نفر هم نمی توانند کار را تمام کنند، آیا می شود از غیر شیعه‏‎ ‎‏کمک گرفت یا خیر؟ ‏

‏‏بسمه تعالی، ذابح باید شیعه باشد. ‏

‏‏[سؤال 5892]‏‏ ‏ ‏ 2831‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی‏

‏‏در صورتی که قربانی برای شیعه به دست سنّی انجام گیرد، و این شخص بعداً‏‎ ‎‏متوجه شود که فتوای حضرت آیت الله‌ خمینی این است که حتماً باید شیعه ذبح کند،‏‎ ‎‏چه صورت دارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، باید دو مرتبه قربانی کند در منی.‏

‏‏[سؤال 5893]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2744‏

‏‏3. در هدی می فرمایید ذابح شیعه باشد در این فرض قهراً جمع کثیری از حجاج‏‎ ‎‏جدا خواهند شد و بیّن خواهد بود آیا این بر خلاف تقیه نیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، ذابح باید شیعه باشد و خلاف تقیه نیست.‏

‏‏[سؤال 5894]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2744‏

‏‏5. آیا در شب، می توان ذبح کرد یا خیر؟ و در فرض عدم جواز اگر جاهل قاصر یا‏‎ ‎‏مقصر باشد ذبح کند کفایت می کند یا خیر؟‏

‏‏بسمه تعالی، احوط آن است که ذبح را از روز عید تأخیر نیندازند و در هر‏ ‎‏صورت ذبح در شب هم کفایت می کند و در صورت عذر شب عید هم ذبح‏‎ ‎‏جایز است.‏

‏‏[سؤال 5895]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2822‏

‏‏4. قربانی و حلق در شب جایز است یا خیر و در صورت عدم جواز در مورد کسی‏‎ ‎‏که جهل به حکم داشته و عمل کرده شرعاً مسئولیت او چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، احوط آنست که قربانی را از روز عید تأخیر نیندازد و در هر‏‎ ‎‏صورت قربانی در شب صحیح است و تأخیر حلق تا آخر ایام تشریق‏‎ ‎‏مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 5896]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2807‏

‏‏8. آیا حلق کردن و یا قربانی کردن در شب یازدهم در صورتی که موفق به انجام آن‏‎ ‎‏در روز دهم نشود چه صورتی دارد؟‏

‏‏بسمه تعالی، مانع ندارد.‏

‏‏[سؤال 5897]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 4340‏

‏‏3. شخصی که به حج مشرف شده بود مقداری پول به یکی از آشنایان خود داد که‏‎ ‎‏گوسفندی برای قربانی برایش خرید کند. او شخص دیگری را برای خرید معین کرد و‏‎ ‎‏پول به شخص معین تحویل گردید و شخص معین که وکیل بود مبلغی برای اجرت‏‎ ‎‏ذبح مطالبه کرد و گرفت ضمناً یک گوسفند ذبح شده ای هم در آن جا دیده شد بعداً‏‎ ‎‏مراجعه به فتوای آیت الله‌ خمینی شد این طور فرموده بودند که ذابح باید شیعه باشد‏‎ ‎‏جویای وکیل خریدار قربانی شدم پیدا نشد و آن طرف آشنا هم که آن را معرفی کرده‏‎ ‎‏بود گفت نمی شناسم یکی را معرفی کرد گفت من نبودم اول خلجانی در مغزش پیدا‏‎ ‎‏شد که شاید ذابح غیر  شیعه بوده بعداً به وسوسه افتاد که شاید به کلی ذبح ننموده است‏‎ ‎‏ضمناً عرضه می دارد که اصل حج هم احتیاطی بوده و اکنون آیا لازم است که گوسفند‏‎ ‎‏در منی قربانی شود یا در منطقه زائر حج و یا لازم نیست؟ و با توجه به این که خارج‏ ‎‏نمودن ارز از مملکت محدود است و هر فردی که مشرف می شود به قدر خودش ارز‏‎ ‎‏دریافت می نماید هرچه امر مبارک امام امت دام عمره است ذیلاً بیان فرمایید.‏

‏‏بسمه تعالی، اگر در اصل تحقق ذبح شک دارد باید ذبح کند و محل ذبح‏‎ ‎‏منی است.‏

‏‏[سؤال 5898]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2764‏

‏‏9. یک سوم گوشت قربانی را که باید به فقیر بدهند، آیا می توانند به آن سودانی ها‏‎ ‎‏بدهند و به هر حال تکلیف افرادی که گوسفند قربانی می کنند با گوشت آن ها چیست؟‏‎ ‎‏و باید چه کنند؟‏

‏‏بسمه تعالی، تقسیم واجب نیست، بلکه مستحب است.‏

‏‏[سؤال 5899]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2325‏

‏‏5. کسی که متوجه به تثلیث گوشت قربانی نبوده یا بوده ولی از فقیر شیعه وکالت‏‎ ‎‏نگرفته که برای او یک ثلث را قبول کند، یا قبول کرده حالیه چه مبلغ باید به فقیر‏‎ ‎‏بپردازد آیا قیمت ثلث گوشت منی را که خیلی کم ارزش است یا قیمت یک ثلث‏‎ ‎‏گوسفند را؟‏

‏‏بسمه تعالی، تثلیث واجب نیست و چیزی بر او نیست.‏

‏‏[سؤال 5900]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2799‏

‏‏2. یک سوم قربانی که سهم فقیر است، ولی حجاج در منی به فقرا دسترسی ندارند.‏‎ ‎‏تکلیف چیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، تثلیث قربانی واجب نیست.‏

‏‏[سؤال 5901]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2769‏

‏‏4. پختن و خوردن گوشت قربانی در این روزها تقریباً غیر ممکن است. آیا در این‏‎ ‎‏صورت هم خوردن واجب است و اگر نخورد، آیا کفاره واجب است یا فقط استغفار‏ ‎‏کفایت می کند یا آن هم واجب نیست؟‏

‏‏بسمه تعالی، خوردن گوشت قربانی واجب نیست.‏

‏‏[سؤال 5902]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2769‏

‏‏2. در قربانی آیا رسانیدن حصّ‏‏ۀ‏‏ فقرا به آن ها یا وکلای آن ها واجب است؛ اگرچه‏‎ ‎‏آن ها در منی باشند؟ و اگر واجب است که قیمت ثلث را‏‎ ‎‏برساند، قیمت ثلث حیوان‏‎ ‎‏زنده واجب است یا حیوان مذبوح ـ و آن هم قیمت گوشت در منی که ثلث حیوان،‏‎ ‎‏شاید پنج ریال هم قیمت نداشته باشد ـ یا قیمت گوشت بازار؟‏

‏‏بسمه تعالی، تقسیم قربانی و دادن ثلث به فقیر واجب نیست.‏

‏‏[سؤال 5903]‏‏ ‏ ‏ 2832‏

‏‏ ‏ ‏ بسمه تعالی ‏ ‏ 8 / 8 / 1361‏

‏‏محضر مقدس حضرت آیت الله‌ العظمی آقای خمینی، دامت برکاته‏

‏‏با کمال احترام؛ کسی در موقع اعمال حج نتوانسته اعمال طواف نساء را انجام دهد‏‎ ‎‏و انجام آن را به کسی محول نموده و ایشان طواف نساء انجام داده است، ولی با توجه‏‎ ‎‏به این که هر نفری مطابق ارز خود مخارج دارد، نتوانسته قربانی انجام دهد. امید است‏‎ ‎‏از محضر مقدس بفرمایید برای قربانی چه عمل انجام دهد؟ ‏

‏‏طول عمر حضرت عالی را از خداوند خواستارم. خدایا خدایا تا انقلاب مهدی‏‎ ‎‏خمینی را نگهدار‏

‏‏بسمه تعالی، اگر خودش متمکن از طواف نبوده، در فرض مرقوم از احرام‏‎ ‎‏خارج شده، ولی قربانی بر عهدۀ او است که سال بعد یا خودش یا نایبش‏‎ ‎‏باید انجام دهد.‏

‏‏[سؤال 5904]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2818‏

‏‏7. آیا کفاراتی که در حج تمتع واجب می شود را می توان بعد از مراجعت به وطن‏‎ ‎‏پرداخت نمایند؟‏

‏‎‏بسمه تعالی، احتیاط واجب آن است که در منی ذبح شود؛ واگر ترک نمود و‏‎ ‎‏در جای دیگر ذبح نمود، مجزی است.‏

‏‏[سؤال 5905]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2773‏

‏‏7. آیا ذبح کردن کفاره های احرام عمره در مکه و ذبح کردن کفاره های حج در منی‏‎ ‎‏به نحو وجوب است؟ آیا می شود که آن ها را در بلد خود ذبح نمود؟‏

‏‏بسمه تعالی، واجب است علی الاحوط؛ ولی اگر ترک کرد، می تواند در‏‎ ‎‏محل خود ذبح کند و صدقه بدهد.‏

‏‏[سؤال 5906]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2764‏

‏‏15. گوشت گوسفندی که حاجی به عنوان کفاره می دهد خودش می تواند از آن‏‎ ‎‏گوشت بخورد یا نه؟‏

‏‏بسمه تعالی، نمی تواند بخورد.‏

‏‏[سؤال 5907]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2769‏

‏‏3. شخصی که پول قربانی را ندارد، آیا مستطیع محسوب می شود یا خیر؟ و اگر‏‎ ‎‏پول دارد و می خواهد که عوض هدی، روزه بگیرد ـ با وجودی که هدی ممکن است ـ‏‎ ‎‏آیا این روزه کفایت می کند؟‏

‏‏بسمه تعالی، اگر سایر شرایط را دارد، مستطیع است و اگر پول هدی را‏‎ ‎‏ندارد، باید روزه بگیرد، به تفصیل مناسک.‏

‏‏[سؤال 5908]‏‏ ‏ ‏  ‏‏—->‏‏ ‏‏ 2755‏

‏‏2. شخصی نایب می شود برای بعضی اعمال حج نحو ذبح برای نایب آیا نایب‏‎ ‎‏دوم، نایب منوب عنه اول را نیت کند یا منوب عنه دوم را؟‏

‏‏بسمه تعالی، با فرض جواز نیابت قصد عمل نیابی که بر عهدۀ نایب اول‏‎ ‎‏است را بکند.‏