مسأله 1415. اگر اشیایی مانند چاقو یا نیزه یا گلوله به «درون سینه یا شکم» وارد گردد، دیۀ آن یک سوم دیۀ کامل است، این نوع جراحت را «جائِفه» مینامند؛
البتّه، چنانچه از طرف دیگر خارج گردد، یک دهم دیۀ کامل به آن افزوده میشود.[1]
مسأله 1416. اگر اشیایی مانند چاقو یا نیزه یا گلوله در «دست یا پا» نفوذ کند، ولی از طرف دیگر خارج نشود، دیۀ آن یک دهم دیۀ کامل است و چنانچه از طرف دیگر خارج شود، علاوه بر آن «أرش» ثابت است.[1]
مسأله 1417. اگر جراحت جائفه – که توضیح آن در مسألۀ «1415» بیان شد – موجب از بین رفتن «طحال یا یکی از کلیهها» گردد، علاوه بر دیهای که برای آن ذکر شد، جهت کلیه و طحال «أرش» ثابت می شود.
همین طور، اگر جراحتى در ظاهر وجود نداشته باشد و تنها از طریق ضربه یا مانند آن طحال یا یکی از کلیهها دچار نقص شده و از کار بیافتد، «أرش» ثابت است.[2]
البتّه، چنانچه از طرف دیگر خارج گردد، یک دهم دیۀ کامل به آن افزوده میشود.[1]
مسأله 1416. اگر اشیایی مانند چاقو یا نیزه یا گلوله در «دست یا پا» نفوذ کند، ولی از طرف دیگر خارج نشود، دیۀ آن یک دهم دیۀ کامل است و چنانچه از طرف دیگر خارج شود، علاوه بر آن «أرش» ثابت است.[1]
مسأله 1417. اگر جراحت جائفه – که توضیح آن در مسألۀ «1415» بیان شد – موجب از بین رفتن «طحال یا یکی از کلیهها» گردد، علاوه بر دیهای که برای آن ذکر شد، جهت کلیه و طحال «أرش» ثابت می شود.
همین طور، اگر جراحتى در ظاهر وجود نداشته باشد و تنها از طریق ضربه یا مانند آن طحال یا یکی از کلیهها دچار نقص شده و از کار بیافتد، «أرش» ثابت است.[2]
[1]. شایان ذکر است، در این مسأله و مسألۀ بعد چنانچه شخص صدمه دیده «مؤنّث» باشد، برای محاسبۀ دیۀ آن به مسألۀ «1390» رجوع شود.
[2]. معنای «أرش» و کیفیّت محاسبۀ آن در مسألۀ «1422» ذکر میشود؛ البتّه، در فرض مسأله مصالحه بین طرفین با پرداخت دیۀ کامل به عنوان «أرش» کافی است.
[3]. به مسائل «1424 و 1425» مراجعه شود.