[سؤال 7698] 4025
بسمه تعالی
اغلب افراد مستأجر برای مقابله با اجاره بهای کلان سعی می کنند که مقداری از پس انداز خود را به عنوان ودیعه و رهن در نزد مالک قرار دهند تا در اثر این ودیعه هم صاحب خانه با پول آن ها کار کند و هم از این بابت از کرایه منزل آن ها کاسته شود و با پولی که صاحب خانه می گیرد مثلاً به ازای هر هزار تومان حدود بیست تومان از کرایه او کاسته می شود و طرفین به معامله راضی می شوند لطفاً بفرمایید این قبیل معامله و اجاره چه حکمی دارد؟
بسمه تعالی، اگر در ضمن اجاره شرط شود که مبلغی به صاحب خانه قرض یا ودیعه داده شود اشکال ندارد هر چند وجه اجاره از این جهت کم شود ولی اگر شرط اجاره به کمتر در ضمن قرض باشد ربا و باطل است.
[سؤال 7699] —-> 6786
2. مبلغ چهل هزار تومان بابت رهن خانه به صاحب خانه داده ام تا با آن کار کند و کرایه خانه را نگیرد ولی آن طور که از رساله جناب عالی استفاده می شود رهن جور دیگری است، به این صورت که باید پول پیش صاحب خانه گرو بماند و اگر مستأجر کرایه را نداد صاحب خانه از آن پول بابت اجاره خانه بردارد حال با توجّه به مطالب فوق الذکر آیا این کار حلال است یا نه؟
بسمه تعالی، این معامله ربا است و شما اجرت خانه را به او ضامنید.
[سؤال 7700] 4026
بسمه تعالی 27 / 3 / 1361
با سلام به امام خمینی و آرزوی جهانی شدن اسلام؛ چند سؤال زیر را مطرح می کنم:
1. همان طور که خود مستحضر هستید در جامعۀ ما واقعیتی وجود دارد که زندگی اغلب افراد این امت را تحت شعاع قرار داده است و آن، مسأله مسکن است و این که گاهی تا 70 درصد از درآمد ماهیانۀ افراد به عنوان اجاره بهای محل سکونت از دستشان می رود. لذا با توجه به این که امکان خرید خانه برای اغلب افراد به عنوان آرزویی تا پایان عمر محسوب می شود و گاهی هم آن را به گور می برند، لذا افراد مستأجر برای مقابله با این اجارۀ کلان سعی می کنند که مقداری از پس انداز خود را به عنوان ودیعه در نزد مالک قرار دهند تا در اثر این ودیعه، هم صاحب خانه با پول آن ها کاری بکند و هم از این بابت از کرایۀ منزل آن ها کاسته شود تا فشار بی حد کرایه، آن ها را عاجز ننماید.
این یک نوع معاملۀ مرسوم است در جامعه که اغلب مستأجرها و مالک ها در این مملکت انجام می دهند و با پولی که صاحب خانه می گیرد، مثلاً به ازای هر هزار تومان حدود 20 تومان از کرایۀ او کاسته می شود و طرفین به معامله راضی هستند. ولی با توجه به فتوای امام، اگر بابت پولی که می گیرد، صاحب خانه از کرایه کسر کند این ربا محسوب می شود و حرام است.
بسمه تعالی، کسر مبلغی از وجه اجاره اگر به حساب پول موجود نزد صاحب خانه باشد، این نحو معامله و اجاره باطل است.
[سؤال 7701]
2. حال باید دید که به چه نوع باید این دو طرف، معامله را مطرح کنند تا اشکال شرعی آن از بین برود. بالاخره مستأجری که مثلاً 50 هزار تومان پول دارد و می خواهد منزلی اجاره کند و فرض کنید صاحب خانه ای هم برای تکمیل ساختمانش به این پول نیازمند است تا آن را در اختیار مستأجرین قرار دهد. یا مثلاً صاحب خانه به عنوان ضمانت تخلیۀ منزلش مقداری پول از مستأجر مطالبه می کند و مستأجر مایل است با این پولی که می دهد اگر چه ضمانت تخلیۀ او نزد صاحب خانه است، ولی مقداری نیز از کرایۀ منزل او کاسته شود.
قابل تذکر است که این روش مرسوم در جامعه که به «رهن» از آن یاد می کنند، خود باعث تقویت بنیۀ مالی افراد کثیری که مستأجر هستند می شود تا در درازمدت آن ها را قادر به خرید منزل می کند؛ ولی من با مراجعه به مسأله رهن در رسالۀ امام نتوانستم هیچ نوع وجه تشابهی بین این معاملۀ مرسوم به عنوان «رهن» و آنچه در مسأله گفته شده است پیدا کنم؛ لذا از امام بزرگوار استدعا دارد این مسأله ـ که مشکل اغلب مردم این مملکت است و از جمله من ـ راه حلی شرعی که هم منافع مستأجرین مستضعف را در بر بگیرد و هم مالکین؛ که فرض کنید برای تأمین مخارج زندگی خود دو تا از اتاق های خود را اجاره می دهند و به طور کلی مالکین و مستأجرین باتوجه به واقعیت جامعه و عرف معمول.
بسمه تعالی، مالک پول با قرض دادن به صاحب خانه فقط همان مبلغ را که قرض داده استحقاق دارد و در منزل هر مدت زمان که سکونت نموده اجرة المثل را ضامن است بلی اگر در ضمن اجاره شرط شود که مبلغی به صاحب خانه داده شود صحیح است.
3. باتوجه به این که پیدا کردن 60 نفر فقیر واجد شرایط کار ساده ای نیست، برای پرداخت کفارۀ روزۀ عمد خورده شده، آیا می توان مبلغ آن را به کمیتۀ امداد امام خمینی که سرپرستی خانواده های بی بضاعت را به عهده دارند و یا هر ارگان دولتی دیگر که در امور ذی ربط فعالیت دارند یا سازمان بهزیستی و هلال احمر، پرداخت نمود؛ زیرا در جمهوری اسلامی باید همۀ امور در یک کانال و به طور متمرکز انجام شود تا تمام بودجه های اسلامی با تمرکز، قدرت کارآیی بیشتری پیدا کند.
بسمه تعالی، کفاره باید به صورت طعام به فقرا داده شود و وکیل گرفتن در این امر مانع ندارد.
[سؤال 7702] —-> 1012
2. شخصی مبلغ 50 هزارتومان به صاحب خانه ای داده که دو اتاق را رهن کند و دیگر اجاره ندهد. چه صورت دارد؟
بسمه تعالی، محکوم به حکم ربا است و اگر در اتاق تصرف کند، اجرة المثل را ضامن است.
[سؤال 7703] 4027
بسمه تعالی 26 / 11 / 1361
حضور محترم رهبر عالی قدر و مرجع عظیم الشأن، حضرت امام خمینی
1. من خانه ای در کرج دارم و منتقل امیدیه شده ام به مدت دو سال. می خواهم این خانه را اجاره بدهم و چون مقداری قرض دارم، آیا مجاز هستم مبلغی پول جلو بگیرم و مقداری هم کرایه؟ آیا حالت ربا پیدا نمی کند؟ و راه صحیح و شرعی کدام است؟
بسمه تعالی، اگر به حساب پولی که قبلاً می گیرید از مال الاجاره کم نمی کنید، اشکال ندارد وگرنه ربا و حرام است.
2. آیا پارچه ای که به مدت یک سال از آن استفاده نشده و خمس آن داده شد، سال دوم هم باز دوباره باید خمس آن پرداخت شود؟
بسمه تعالی، مالی که خمس آن داده شده، دو مرتبه خمس ندارد.
3. آیا می توان از الآن برای دختر 3 ساله پول و یا سکه به عنوان جهیزیه پس انداز کرد؟ آیا به این پس انداز خمس تعلق می گیرد؟ و اگر یک سال خمس بدهیم کافی است یا باید هر سال خمس بدهیم؟
بسمه تعالی، اگر در وسط سال به او بخشیده خمس ندارد و گذشت که مالی که خمس آن داده شده، دوباره خمس ندارد.
4. من از سن 18 سالگی که خودم مشغول کار شدم شروع کردم به پس انداز جهت ازدواج و خرید یک منزل جهت زندگی. هم اکنون به لطف خدا هم خانه دارم و هم دارای زن و فرزند و مبلغ دویست هزار تومان به بانک مقروض هستم و هیچ پول نقد هم ندارم. هر دفعه که راجع به خمس سؤال کردم گفته اند خمس به من تعلق نمی گیرد و فقط اضافه آذوقه و چیزهای دیگر را هر سال حساب می کنم و خمس آن را پرداخت می کنم آیا تا به حال این روش درست بوده، و اگر اشکال دارد راه درست چیست؟
بسمه تعالی، آنچه از سود پس انداز نمودید و سال بر آن گذشته خمس دارد اگر چه صرف در مؤونه زندگی کرده باشید.
5. مقداری پول خمس نزد این جانب است به چه صورت می توان مستقیم به دفتر امام فرستاد.
بسمه تعالی، می توانید به شماره هزار مؤسسه تعاونی اسلامی قم حواله نمایید.
والسلام علیکم ورحمة الله وبرکاته
[سؤال 7704] —-> 2247
3. آیا پرداخت ودیعه اصولاً از دیدگاه شرع مقدس و نظر آن حضرت صحیح است یا خیر؟ و باید عرض کنم که چون اجاره ها بیشتر است و حقیر نمی تواند از محل حقوق دریافتی، اجاره پرداخت نماید و از این گذشته از پولی که دارم، نمی توانم استفاده ای نمایم و نمی توانم با این قیمت فعلی خانه ای بخرم، آیا می توانم به طور ودیعه این پول را به موجر بدهم و او هم مبلغی از اجاره کم کند؟
بسمه تعالی، کم کردن مال الاجاره اگر به حساب پولی باشد که به موجر سپرده اید، حکم ربا را دارد.
[سؤال 7705] 4028
بسمه تعالی 10 / 9 / 1361
محضر مبارک رهبر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران، حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، ادام الله ظله العالی، سلام علیکم، محترماً تقاضا دارم پاسخ مسائل ذیل را مرقوم فرمایید که مزید تشکر و امتنان خواهد بود:
1. موجر مبلغی به عنوان سپردۀ ثابت از مستأجر می گیرد تا پس از تخلیۀ مورد اجاره به مستأجر پس بدهد؛ گرفتن پول و استفاده از آن چه صورت دارد؟
بسمه تعالی، مانع ندارد و استفاده از پول باید با رضایت صاحب پول باشد؛ ولی اگر از جهت این پول مال الاجاره مورد اجاره را کم قرار دهند حکم ربا پیدا می شود.
2. آیا هیأت مدیرۀ صندوق قرض الحسنه می تواند موجودی صندوق را به مضاربه یا مشارکت یا مزارعه یا مساقات بگذارد؟
بسمه تعالی، اشکال ندارد؛ مگر آن که از طرف شرکا محدودیت باشد.
3. آیا پرداخت وام یا ضمانت آن را می توان مشروط به باز کردن حساب پس انداز در صندوق اعلام کرد؟
بسمه تعالی، مانع ندارد.
4. آیا برای گرفتن اقرار از عیال متهم می توان آن را به شدت مضروب کرد و چنانچه مضروبه به حال اغما بیفتد و ضارب آن را از بالا به پایین بیندازد که منجر به فوت او گردد، حکم ضارب چیست؟
بسمه تعالی، جایز نیست و قاتل محسوب است و رسیدگی موکول به دادگاه های اسلامی است.
5. آلتی که با آن حد و تعزیر اجرا می شود چه شیئی باید باشد؟
بسمه تعالی، با سوط ـ یعنی تازیانه ـ باید باشد که نحوۀ متعارف آن از چرم است.
6. گیرندگان وام دارای یک معرف و یک ضامن می باشند؛ در صورت عدم پرداخت، دین بر عهدۀ معرف است یا ضامن؟
بسمه تعالی، معرف ضامن نیست.
7. در چه شرایطی مقلِّد می تواند از مقلَّد خود به مقلَّد دیگر رجوع کند؟
بسمه تعالی، در صورت احتمال یا احراز اعلمیت مجتهد دوم، عدول لازم است علی الاحوط و همچنین در صورت سلب بعض شرایط تقلید عدول لازم است.
[سؤال 7706] 4029
بسمه تعالی 24 / 10 / 1361
سؤال از دفتر امام امت
شخصی خانه ای را به مبلغ ماهیانه پنج هزار و پانصدتومان اجاره می نماید و مبلغ یک صد هزار تومان به عنوان ودیعه به مالک می دهد که هنگام تخلیه عیناً پس بگیرد؛ ولی ماهانه مبلغ چهار هزار و پانصد تومان اجاره می پردازد و ماهی یک هزار تومان بابت پولی که ودیعه گذارده کسر می نماید. چون دادن و گرفتن ربا هر دو حرام است، لطفاً ذیل همین نامه از نظر فقه اسلامی روشن نمایید که آیا کسر مبلغ یک هزار تومان صحیح بوده یا خیر؟ اگر ربا محسوب می گردد مستأجر مکلف به پرداخت آن می باشد یا خیر؟
بسمه تعالی، در فرض مرقوم، اجاره صحیح است؛ ولی باید تمام مال الاجاره را بدون کسر کردن مبلغی بپردازد. بلی اگر اجاره به مبلغ کمتر شده باشد و در ضمن اجاره شرط شود که پولی به صاحب خانه به عنوان ودیعه یا قرض یا غیر آن داده شود اشکال ندارد.
[سؤال 7707] 4030
بسمه تعالی 9 / 4 / 1361
مسئول محترم دفتر استفتائات حضرت امام خمینی
احتراماً؛ به استحضار می رساند: این جانب خواستارم به سؤال ذیل پاسخ فرمایید که مورد نیاز می باشد.
در جامعۀ امروزی که اکثر صاحب خانه ها قبلاً مبلغ زیادی پول می خواهند تا فرضاً دو اتاق در اختیار مستأجر قرار دهند و مستأجر هم آن پول را می پردازد، لکن یک کرایه ای هم از طرف صاحب منزل گرفته می شود و مطابق پولی که پرداخته است از کرایه کم می کند. لذا همه در حال حاضر به این مسأله به طور مذکور عمل می کنند. نتیجتاً بفرمایید که وقتی آن مبلغ پول؛ مثلاً در ازای دو اتاق 1500 تومان کرایه است و ده هزار تومان پول نقد. حال صاحب منزل می گوید اگر شما فلان مبلغ بدهید، بنده اتاق ها را مثلاً 1300 تومان در اختیار شما قرار می دهم. می خواستیم ببینیم این موضوع چه صورت دارد؟ و کم شدن از پول نقد جهت کرایه چگونه است؟ خواهشمندیم سریع اقدام کنید. قبلاً از زحمات شما کمال تشکر را دارم؛ به امید زیارت کربلا.
بسمه تعالی، هر نحو معامله که برای فرار از ربا باشد، محکوم به حکم ربا و باطل است و کم کردن وجه اجاره به حساب پول قرض، ربا است مگر آن که شرط قرض در ضمن اجاره باشد که در این صورت اشکال ندارد.
[سؤال 7708] 4031
بسمه تعالی
دفتر محترم امام خمینی
پس از سلام و آرزوی توفیق خدمت، مسائل و سؤالاتی را که برایم به وجود آمده در زیر، مطرح می نمایم؛ ضمن این که مسائلی را که شنیده ام و به هر ترتیب برایم هست مطرح می کنم. یادآور شوم که این جانب جوانی هستم 29 ساله، کارمند، دارای زن و یک دختر سه ساله.
1. پول پیش که صاحب خانه از مستأجر می گیرد چه حکمی دارد؟ لازم به یادآوری است که کمیتۀ امداد امام با اجاره نامه برای این منظور به این جانب وام داده است.
بسمه تعالی، اگر بابت وجه اجاره باشد و قرار بگذارند که پیش پرداخت شود اشکال ندارد.
2. برادر همسر من کافر است و صراحتاً اعلام کرده؛ ولی همسرم نمی تواند از او ببُرّد و همچنان با برادرش گرم است، تکلیفم چیست؟
بسمه تعالی، در حد صلۀ رحم مانع ندارد، و کافر محکوم به نجاست است، و تصرفات زن در منزل شوهر و بیرون رفتن زن از خانه منوط به اجازۀ شوهر است.
3. این جانب در زمان طاغوت و شاید ده سال قبل یک آلبوم کوچک تمبر جمع آوری کرده بودم (از طریق خریدن و غیره) و همچنان که می دانید قیمت تمبر افزایش یافته، آیا می توانم آن ها را به نرخی که می خرند بفروشم؟ اگر نه، آیا همچنان نگهداری اش اشکال دارد؟
بسمه تعالی، فروش آن به قیمت عادلۀ روز و همچنین نگهداری آن اشکال ندارد؛ مگر آن که مفسده ای بر آن مترتّب باشد.
4. همسرم در دورۀ طاغوت در محیط دانشگاه یک زنجیر طلا پیدا کرده بود و به دیوارها اعلام کرده بود ولی کسی پیدا نشد، اکنون با آن زنجیر چه باید بکند؟ آیا می تواند برای خودش بردارد؟
بسمه تعالی، چنانچه از پیدا شدن صاحبش مأیوس باشد، می تواند برای خودش بردارد؛ با این نیت که هر گاه صاحبش پیدا شد به او برگرداند و می تواند از طرف صاحبش به فقرا صدقه بدهد.
5. اگر در بین نماز و یا آخر نماز و یا بعد از نماز یادمان آمد که در رکعتی سه سجده کرده ایم چه حکمی دارد؟
بسمه تعالی، زیادی سجده اگر از روی سهو و فراموشی بوده در فرض مرقوم، نماز صحیح است و چیزی بر او نیست؛ اگر چه بهتر است دو سجدۀ سهو برای زیادی سجده به جا آورد.
6. حدود دو سال قبل برای اجارۀ منزلی که پول پیش می خواستند طلاجات همسرم را فروختیم که کادو بود و حدود شش هزار و پانصد تومان شد و پول روی آن گذاشتیم تا نُه هزار تومان و دادیم به صاحب خانه، بعد از یک سال و چند ماهی که از آن جا بلند شدیم پول را در بانک گذاشتیم و حدود دو ماه بعد منزل دیگری پیدا کردیم و صاحب خانه بیست و پنج هزار تومان پول می خواست، با وام گرفتن ده هزار تومان از کمیتۀ امداد امام خمینی (که هنوز قسط آن را می دهم) بیست و پنج هزار تومان جور شد و به صاحب خانه دادم و اکنون هم که یک سال می گذرد پول دست صاحب خانه است؛ وضع خمس این پول چگونه و چقدر است؟
بسمه تعالی، مقداری که از فروش طلای همسر تهیه شده خمس ندارد و مبلغی که با وام تهیه شده اگر قسط وام از درآمد کسب پرداخت شده هر وقت پول از دست صاحب خانه برگشته خمس دارد.
7. تا قبل از انقلاب اسلامی به علت محیط نامساعد، به مسائل اسلامی آگاهی نداشتم و لذا از نماز و روزه هم خبری نبود و به برکت انقلاب، پس از انقلاب نماز و روزه را به جا می آورم؛ البته سال اول انقلاب چند روزی و سال دوم هم پنج روز روزه نگرفتم و از کفاره خبر نداشتم و به لطف خدا پارسال و امسال روزه ام کامل بوده؛ حالا با توجه به عدم آگاهی از نظر کفاره چه باید بکنم؟ آیا قضای آن ها را به جا بیاورم کافی است؟ روزه های قبل از انقلاب که مقدارش زیاد است چه؟ ناگفته نماند که بودجه برای کفاره (سیرکردن 60 نفر) را ندارم.
بسمه تعالی، نماز و روزۀ فوت شده قضا دارد و افطار روزه اگر عمدی بوده علاوه بر قضا، کفاره هم دارد و کفاره را اگر فعلاً تمکن ندارید می توانید صبر کنید هر وقت تمکن حاصل شد به تدریج بپردازید.
8. همان گونه که بیان شد که وضع قبل از انقلاب چه بوده (سال 1356 ازدواج کردم) لذا تا کنون متأسفانه خمس نداده ام؛ البته بیشتر وسایل را کادو آورده اند و بعضی را که خریده ام مصرف می کنیم، وضع خمس زندگی ام چگونه است و چطور حساب کنم و بپردازم؟
بسمه تعالی، کادو و هدایا خمس ندارد. برای بررسی حساب به یکی از وکلای مسلّم الوکالۀ این جانب مراجعه نمایید.
اکنون چند سؤال که در ذهن دارم و مایلم بدانم می پرسم:
9. نزدیکی کردن با همسر از دبر چه حکمی دارد و چنانچه انجام شده باشد حکمش چیست؟
بسمه تعالی، کراهت شدیده دارد و احوط ترک است؛ مخصوصاً اگر زن راضی نباشد.
10. اگر کسی با وجود داشتن همسر، در دورۀ طاغوت با زن دیگری بوده باشد حکمش چیست؟
بسمه تعالی، معصیت کبیره است، باید بین خود و خدا توبه نماید و چنانچه نزد حاکم شرع ثابت شود، بر حسب اختلاف نحوۀ رابطه، حد یا تعزیر دارد.
11. اگر زن نسبت به بعضی از مسائل مثل نماز جمعه، دعای کمیل و … بی توجه و در بعضی موارد مخالف باشد باید با او چه کرد؟
بسمه تعالی، با مراعات شرایط مقرّره او را ارشاد و راهنمایی نمایید.
[سؤال 7709] 4032
بسمه تعالی
محضر رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران
لطفاً پاسخ سؤالات ذیل را مرقوم فرمایید:
1. به جهت انتقال احتمالی به تهران می خواستم خانۀ خود را اجاره دهم و در تهران یک باب منزل مسکونی اجاره نمایم، لکن مالک خانه می گوید بایستی 000 / 200 تومان وجه نقد بپردازی و ماهانه 2500 تومان اجاره بها؛ حال با توجه به رسم معمول در بنگاه های معاملات ملکی، مبلغ نقد فوق را در قبال ماهانه 4000 تومان دریافت می دارند، حال این عمل یک عمل نزول خواری است یا خیر؟ و آیا شرعاً می توانم خانۀ خود را با دریافت وجه نقد و ماهانه اجاره دهم و این عمل حرام است؟و اگر راهی دارد، راه شرعی آن را اعلام فرمایید.
بسمه تعالی، اگر در مقابل پولی که به صاحب خانه قرض می دهید اجاره منزل کم می شود، ربا و حرام است.
2. آیا اگر خانۀ خود را که منحصر به فرد است و خانۀ دیگری ندارم، بفروشم و وجه نقد آن را به بانک بسپارم به عنوان پس انداز و مقدار وجه پس انداز را دریافت کنم، آیا این عمل درست است؟ و با توجه به نداشتن واحد شخصی مسکونی در این حالت آیا وجه حاصل از فروش منزل مسکونی را می توانم تصرف کنم یا به آن خمس تعلق می گیرد؟
بسمه تعالی، اگر خانه از درآمد کسب و حقوق، بدون دادن خمس تهیه شده، پول فروش آن خمس دارد.
[سؤال 7710] —-> 2689
4. اگر انسان به این طریق که پولی به صاحب خانه بدهد و کرایه ای پرداخت نکند منزلی را رهن نماید اشکال دارد یا خیر؟
بسمه تعالی، حکم ربا دارد و نمی تواند در خانه تصرف کند.
[سؤال 7711] 4033
بسمه تعالی
رایج است که افرادی خانه ای را اجاره می کنند و در ازای مبلغی پول که به عنوان رهن به موجر می دهند، اجارۀ کمتری پرداخت می نمایند؛ آیا چنین اجاره ای صحیح است؟ و تصرفاتی از قبیل نماز و روزه در آن خانه چه حکمی دارد؟
بسمه تعالی، اصل اجاره گرچه مبلغ آن کمتر از نرخ عادلۀ مقرر شده باشد صحیح است و تصرفات مستأجر در عین مستأجره بی اشکال است؛ ولی اصل قرارداد اجاره به نحو مزبور که به منظور کم کردن مبلغ اجاره بها در برابر ربح وجه پرداختی به موجر به عنوان وام یا رهن انجام می گیرد حرام است.
[سؤال 7712] —-> 2295
2. پنج سال پیش، ما خانه ای در مقابل دادن 60 هزارتومان رهن کردیم. شرایط آن این بود که هر وقت، صاحب خانه، خانه را خواست، به او بدهیم و پول خود را دریافت کنیم و اجاره نیز بپردازیم. اکنون صاحب خانه، خانه اش را می خواهد و ما با این 60 هزارتومان نه می توانیم خانه بخریم و نه قدرت پرداختن اجاره داریم؛ و شما می دانید که 60 هزارتومان حالا با 5 سال پیش تفاوت دارد؛ یعنی قیمت هر چیز، نسبت به 5 سال پیش، حداقل دو برابر تا ده برابر افزایش یافته است. حال اگر ما به جای 60 هزار تومان، 100هزارتومان مطالبه کنیم، آیا اضافۀ پول حلال است یا نه؟ و اگر صاحب خانه مبلغی اضافی بر 60 هزارتومان به ما بدهد و ظاهراً بگوید: من راضی هستم، این مبلغ اضافی حلال است یا نه؟
بسمه تعالی، گرفتن مبلغ اضافی جایز نیست.