سن تکلیف دختران

سوال: [15] سن تکلیف برای دختر چند سالگی است؟
جواب: طبق نظر مشهور فقهاء تمام کردن نه سال قمری است، ولی به نظر اینجانب اگر دختر در ماه رمضان قدرت بر روزه گرفتن نداشته باشد و یا برایش حرجی باشد و هنوز عادت ماهانه هم نشده باشد، تا سیزده سال قمری به تکلیف نمی¬رسد.
سوال: [16] به نظر حضرت عالی دختران در چه سنی به بلوغ می-رسند؟ و آیا نُه سال تمام موضوعیّت دارد یا مثل مرحوم صاحب جواهر (در جلد 26، صفحه 4) آن را اماره برای بلوغ طبیعی می-دانید، چنانچه از نظر مرحوم شیخ طوسی و قاضی ابن برّاح، محقق حلّی، علامه حلّی، شهید اول نیز این مسأله استفاده می-شود.
خلاصه این که آیا بلوغ یک مسأله تعبّدی و فقهی است، یا این که یک موضوع خارجی، آیا علائم و امارات بیان شده از طرف شارع مقدس از قبیل سن، احتلام، حیض و… موضوعیت ندارند؟
جواب: اگر دختران بعد از گذشت نُه سال عادت ماهانه نشوند، به نظر اینجانب طبق روایات صحیحه در سن سیزده سالگی به تکلیف میرسند و اگر قدرت بر نماز و روزه داشته باشند احتیاطاً بعد از نُه سالگی تکالیف‌شان را انجام دهند.
در فرض سؤال سن، احتلام و حیض علایم بلوغ شرعی‌اند.
سوال: [17] تعیین سن برای انجام فرایض دینی، با احکام امضائی و معاملاتی فرق دارند؟ آیا بین سن انجام فرائض دینی از قبیل نماز و روزه، با احکام امضائی و معاملاتی فرقی قائل هستید یا هر دو را در نُه سالگی می¬دانید؟
جواب: در فرایض بلوغ شرعی کافی است، ولی در معاملات و … بلوغ عقلی نیز لازم است.
سوال: [18] آیا بین بلوغ عقلی، بلوغ دینی و بلوغ جنسی فرق قائل هستید؟ یا نه. یا به تعبیر دیگر به نظر جناب عالی برای همه تکالیف سن واحدی (نُه سالگی در دختران) جعل و تشریع شده، یا این که هر تکلیفی سنی خاصّی را اقتضا می¬کند؟
جواب: بله فرق است، در بلوغ شرعی سن و سایر علائم کافیست، ولی در بلوغ عقلی تشخیص منفعت و ضرر لازم است.
سوال: [19]  روزه در چه سنی واجب می¬شود، آیا این امر در کلیه کشورها یکی است؟ چون کشورهای مثل پاکستان، افغانستان و … با عربستان و مانند آن فرق دارد، که دخترها تا سن نُه و ده سالگی بسیار ضعیف‌اند و توانایی روزه گرفتن را ندارند تکلیف آن‌ها چگونه است؟ اگر لطف کنید و در رابطه با این مسئله توضیحات ارائه نمایید، هدایت بخش خواهد بود.
جواب: پسرها بعد از تمام کردن پانزده سال قمری و دخترها در سن سیزده سالگی (در صورتی که قبل از سیزده سالگی عادت ماهانه نشوند) به تکلیف می¬رسند، که اگر قدرت دارند بعد از نُه سالگی نماز بخوانند و روزه بگیرند، بنابر احتیاط نمازش را بخوانند و روزه هم بگیرند والاّ در صورتی که هنوز عادت نمی¬شوند و توان روزه گرفتن ندارند سن تکلیف دختران تا سیزده سالگی تأخیر پیدا می¬کند.
سوال: [20] نظر مبارک راجع به سن بلوغ دختران چیست؟ لطفا بفرمایید آیا دختران با تمام شدن نُه سال قمری بالغ می¬شوند یا داشتن قدرت بر انجام واجب شرط است؟ اگر در ماه رمضانی نتواند روزه بگیرد و تا رمضان بعدی نتواند قضای آن را انجام دهد تکلیفش چیست؟ در فرض که نُه ساله مکلّف نشوند، تصرفات مالی و ازدواج دختران چه صورت خواهد داشت؟
جواب: در فرض سؤال اگر دختری بعد از اکمال نُه سال قدرت بر روزه گرفتن نداشته باشد، قضا بر او واجب نیست؛ اما در رابطه با تصرفات مالی هم باید تا سن سیزده سالگی یا دیدن حیض، احتیاط شود.
سوال: [21] درباره سن بلوغ دختران، بفرمایید:
الف) سن بلوغ دختر از نظر شرعی چند سالگی است؟
ب) آیا برای دختر از حیث بلوغ می¬توان بین عبادات، عقود و ایقاعات تفاوتی قائل شد؟ یا خیر.
ج) برای اجرای حدود و قصاص چطور؟
جواب:
الف) اگر دختری قبل از سیزده سالگی عادت ماهانه نشود، در سن سیزده سالگی در حد تکلیف شرعی می¬رسد، اگرچه احوط انجام دادن نماز و روزه بعد از نه سالگی است.
ب) در بلوغ دخترها تفاوت وجود دارد، ممکن است بعضی¬ها به رشد فکری نرسند که بتواند نفع و ضرر خود را در اوایل سن بلوغ تشخیص دهند؛ لذا بعض عقود و ایقاعات را نمیتوانند انجام دهند.
ج) در اجرای حدود و قصاص هم بلوغ شرعی و رشد عقلی معتبر است.