مسأله 1027. وصیت کننده باید داراى شرایط ذیل باشد:
1. بالغ باشد (مگر در برخی موارد)؛
2. عاقل باشد؛
3. سفیه نباشد؛
4. وصیّت را با قصد و اختیار انجام دهد؛
5. قاتل خودش نباشد.[1]
توضیح این موارد، در مسائل بعد ذکر می‌گردد.

[1]. از شرایط وصیّت کننده بنده نبودن و حرّیّت – با توضیحی که در کتاب­های فقهی ذکر شده – می‌باشد، ولی از بیان احکام آن به جهت اینکه امروزه محلّ ابتلا نیست، صرف نظر می­شود.

1. بالغ باشد

مسأله 1028. وصیّت بچۀ نابالغ صحیح نیست؛ البتّه، اگر پسر بچّه ده ساله[1] براى خویشاوندان نسبی خود یا صرف در خیرات عامّه وصیّت کرده باشد وصیّتش صحیح است، ولی صحیح بودن وصیّت وی براى غیر خویشاوندان نسبیش محلّ اشکال است و مراعات مقتضای احتیاط در این مورد ترک نشود.
مسأله 1029. اگر پسر بچّۀ هفت ساله[2] نسبت به امری وصیّت نماید که ارزش مالی اندکی داشته باشد، صحّت وصیّت وی مورد اشکال است، مراعات مقتضای احتیاط در مورد آن ترک نشود.

[1]. پسر بچّه ­ای که ده سال قمریش کامل شده است.
[2]. پسر بچّه ­ای که هفت سال قمریش تمام شده است.

  1. عاقل باشد

مساله 1030. کسی که در حال دیوانگی یا بیهوشی یا مستی وصیت کند وصیتش صحیح نیست و اگر در هنگام وصیت عاقل باشد، سپس دیوانه یا مست یا بیهوش گردد، وصیت او باطل نمی شود.

3. سفیه نباشد

مسأله 1031. وصیت شخص سفیه در اموالش صحیح نمی‌باشد، ولى در غیر اموال مانند وصیّت به دفن شدن در مکان معلوم که مستلزم صرف مال نباشد یا وصیّت به دفن در روز جمعه، صحیح است.

4. وصیّت را با قصد و اختیار انجام دهد

مسأله 1032. اگر کسی را به انجام وصیّت مجبور کرده باشند (اکراه) یا وصیّت را بدون قصد جدّی و مثلاً به عنوان شوخی یا فقط به صورت صوری انجام دهد، وصیّت شرعی محسوب نمی‌شود و صحیح نیست.

5. قاتل خودش نباشد

مسأله 1033. کسى که از روى عمد و به قصد خود کشى،[1] مثلاً آسیبی به خود رسانده یا سمّى خورده، که موجب مرگ است، چنانچه نسبت به اموالش وصیّت کند و قبل از بهبودى، به همان سبب بمیرد، وصیّت وی صحیح نیست؛
امّا وصیّت او در غیر شؤون مالی وی، مانند تعیین قیّم برای کودکانش، صحیح می­باشد.
مسأله 1034. اگر خودکشی فرد از روى خطا و سهو انجام شده باشد، یا کار او به قصد مرگ و خود کشى نبوده، بلکه براى هدف دیگرى بوده، ولی اتّفاقاً موجب فوت وی شده، وصیّت وی در امور مالی و غیر مالی صحیح می­باشد.
این حکم، در جایی که فرد در حال جهاد در راه خداوند متعال کشته شود نیز جاری است و وصیّت وی صحیح می­باشد.
مسأله 1035. فردى که خودکشى کرده، چنانچه عافیت یابد سپس وصیّت کند و بمیرد وصیّتش صحیح است. همچنین، اگر ابتدا وصیّت نماید، سپس ضررى به جان خویش وارد کند که موجب مرگش گردد وصیّتش صحیح است، هرچند هنگام وصیّت قصد داشته باشد بعد از وصیّت کردن، خودکشى نماید.

[1]. خود‌کشی حرام و از گناهان کبیره محسوب می­شود.