مسأله 845. اگر در قرارداد مساقات شرط شود تمام محصول برای مالک باشد، مساقات باطل است، ولی با وجود آن، محصول متعلّق به مالک میباشد و کسی که کار میکند (باغبان) نمیتواند مطالبۀ اجرت نماید؛[1]
امّا اگر باطل بودن مساقات به علّت دیگری باشد، هرچند تمام محصول برای مالک درختان یا گیاهان میباشد، ولی مالک باید مزد نگهداری و آبیاری و کارهای دیگر را به مقدار معمول (اجرت المثل) به باغبان بپردازد؛
البتّه، اگر باغبان در هنگام انعقاد قرارداد مساقات، توجّه داشته که سهم معیّن شده برای وی در عقد مساقات – در فرض صحیح بودن آن – احتمال دارد از اجرتالمثل عملش کمتر باشد، در این صورت وی مستحقّ همان مقدار تعیین شده در قرارداد[2] میباشد و پرداخت مقدار زیادی به وی واجب نیست.
امّا اگر باطل بودن مساقات به علّت دیگری باشد، هرچند تمام محصول برای مالک درختان یا گیاهان میباشد، ولی مالک باید مزد نگهداری و آبیاری و کارهای دیگر را به مقدار معمول (اجرت المثل) به باغبان بپردازد؛
البتّه، اگر باغبان در هنگام انعقاد قرارداد مساقات، توجّه داشته که سهم معیّن شده برای وی در عقد مساقات – در فرض صحیح بودن آن – احتمال دارد از اجرتالمثل عملش کمتر باشد، در این صورت وی مستحقّ همان مقدار تعیین شده در قرارداد[2] میباشد و پرداخت مقدار زیادی به وی واجب نیست.
[1]. زیرا در حقیقت، خود اقدام به عمل مجّانی برای مالک نموده است.
[2]. مقدار کمتر از اجرت المثل.