سوال: [592]  کسانی که داستان می¬نویسند مانند رمان و اساس کار شان ذهن و تخّیل و واقعیت است، آیا کار آن¬ها سودی برای دنیا و آخرت شان دارد؟ یا خیر؛ نویسنده¬های که واقعیت¬های جامعه را بیان می¬کنند و علاقه به آگاهی جامعه دارند چه حکمی دارد؟
جواب: این گونه نوشته‌ها (کتاب و داستان ـ رمان) فائده¬ای برای عالم آخرت انسان ندارد؛ مگر اینکه جنبه¬ی امر به معروف و نهی از منکر داشته باشند؛ آن هم در صورتی که قصد قربت و رجاء ثواب داشته باشد، برای نویسنده ثواب داده می¬شود.
سوال: [593]  اگر مثلاً رئیس اداره راهنمایی و رانندگی با مأمورین خود قرار بگذارد در قبال هر برگ قبض جریمه که از مردم می-گیرند، فلان درصد، همچنین اگر رئیس دارائی شهر به مأمورین خود بگوید در قبال اخذ فلان مبلغ مالیات فلان درصد به خود شما داده می¬شود، لذا مأمورین برای کسب درآمد بیشتر به جان مردم افتاده و درآمدهای زیادی را برای اداره مربوطه بدون حق، کسب کنند، آیا ضمان تعدّیات آنان به عهده آمرین است یا مأمورین؟
جواب: ضمان به عهده مأمورین میباشد.
سوال: [594]  کسانی که استحقاق مالی ندارند، ولی از راه نشاندن افراد وابسته به خود در گذرگاه¬ها وجوهی را کسب کنند، مالک می¬شوند یا ضامن هستند؟
جواب: ضامن اموال مردم میباشند و مالک نمیشوند.
سوال: [595]  کسانی که استحقاق مالی ندارند ولی از طریق استخدام افرادی چون پیر زنان و پیر مردان و افراد بی سرپرست و معلول، از راه تکدّی آنان، وجوهی حاصل نموده مخارج مستخدمین خود را تأمین و بقیه را برای خود برمی¬دارند، آیا از بابت بهره¬ای که خود می¬برد ضامن است یا نه؟
جواب: این نوع درآمد حلال نمیباشد و شخص ضامن اموال بدست آمده است.
سوال: [596]  کسانی که خود را برای عبور دادن افراد از مرزهای بین المللی آماده کرده و به طور قاچاق افراد را عبور می¬دهند آیا ضامن وجوهی هستند که از این بابت می¬گیرند؟
جواب: اگر با رضایت افراد آن وجوه را بگیرند، ضامن نیستند، اگر خلاف مقررات دولت اسلامی آن کار را انجام دهند در این صورت فقط گناهکارند.
سوال: [597]  نگهداری و حمل اشیایی از قبیل: مشروبات الکلی، عکس‌های سکسی، انواع مواد مخدر، انواع اسلحه¬های سرد و گرم و… که از نظر شرع یا قانون ممنوع بوده و دارندگان، علاوه بر ضبط آن به حبس یا پرداخت جزای نقدی محکوم می¬شوند، آیا سازندگان این اشیاء و دلال¬ها و واسطه گرانی که از این راه سرمایه کسب می¬کنند، ضامن وجوه حاصله خواهند بود؟
جواب: در آمدهای از این قبیل شرعاً حرام است و مالک آن نمیشوند.
سوال: [598]  بسیاری از مستخدمین ادارات دولتی در خارج از وقت اداری به شغل دوم اشتغال دارند، حال اگر شغل دوم موجب وارد آمدن خسارت ـ هرچند ناچیز ـ به شغل اول باشد، آیا با وجود این که حقوق شغل اول کفاف هزینه وی را ندهد، آیا در قبال کار فرمای اول ضامن هستند؟ یا خیر.
جواب: اگر خسارت محسوس نباشد شغل دوم اشکال ندارد و اگر عرفاً خسارت حساب شود نسبت به کار فرما اول ضامن است.
سوال: [599]  در اینجا (انگلستان ـ لندن) دوستان مسلمان شیعه هستند که دکان زدند و مشروب می¬فروشند لطفاً ما را راهنمایی فرمایید.
جواب: خرید و فروش مشروبات مست کننده شرعا جایز نیست و در آمد که از آن طریق بدست می‌آورد مالک نمی¬شود؛ آن¬ها (مؤمنین) باید امر به معروف و وادار به ترک چنین کاری نمایید؛ ان شاء الله موثر خواهد بود، چنانچه موثر نشود مسئولیت در قبال چنین افرادی ندارید.
سوال: [600]  چنانچه کسی اطلاع پیدا کند که صاحب کارش قماری هست؛ البته خودش سر سفره قمار ندیده است از تعریف دوستان نزدیک ایشان می¬شنود و از دروغ هم مثل آب خوردن استفاده می¬کند آیا معاش که از ایشان دریافت می¬کند حرام هست؟ آیا لازم هست که این کار را ترک کند؟ یا خیر.
جواب: دریافت معاش از آن شخص اشکال ندارد؟ ولی امر به معروف و نهی از منکر کند اگر تأثیر نکرد مسئولیتی ندارد.
سوال: [601]  آیا می¬تواند دختری مسلمان با یکی ازموئسسات خارجی، که بخاطر خدمت به مردم مسلمان و در سرزمین مسلمان فعالیت دارند، وظیفه انجام دهد؟ یاخیر؛ در صورتی که محرم شرعی نیز با خود داشته باشد، فرق می¬کند؟ یا خیر.
جواب: با حفظ حجاب اسلامی و رعایت مقررات و اصول اسلامی، اشکال ندارد؛ ولی بهتر است در چنین جاهایی کار نکند.
سوال: [602]  نظر به اینکه لازمه استخدام در تمام شرکتها مدرک تحصیلی بالا می¬باشد، لذا با داشتن تجربه و تخصص کافی در حرفه¬ای، چنانچه فاقد مدرک درخواستی باشم می¬توانم با خرید مدرک بصورت غیر متعارف مدرک را بدست آورده و در شرکت مورد نظر مشغول بکار شوم، چنانچه مشغول بکار شوم درآمد آن برای خانواده¬ام چه حکمی دارد؟
جواب: استفاده از مدرک غیر قانونی بدون اطلاع به صاحب شرکت جواز ندارد و در آمدش هم مورد اشکال است و با اطلاع صاحب شرکت اشکال ندارد.
سوال: [603]  بنده در یکی از کشور¬های غیر اسلامی سکونت دارم، چند وقتی است که مشغول تاکسیرانی هستم بعضی اوقات مسافرانی را جابجا می¬کنم که شراب خوار و مست هستند و گاهی زنان و دخترانی سوار تاکسی می¬شوند که نیمه برهنه هستند؛ از نظر شما چنین شغلی چه حکمی دارد؟
جواب: اشکال ندارد بشرطی که از جهات حرام دیگر، خود را حفظ کنید.
سوال: [604]  نظر حضرت عالی درباره مواد مخدر چیست؟
جواب: کشت مواد مخدر به خاطر مفاسد اجتماعی که دارد جواز ندارد، ولی فروش آن اگر برای اعتیاد مسلمان¬ها نباشد، اشکالی ندارد.
سوال: [605]  من باشنده لندن هستم، در اینجا دولت برای کسانیکه درآمد کافی ندارند کمک مالی می¬کند و مردم برای اینکه از این کمک مالی استفاده کنند درآمد خود را کم و یا نا چیز به دولت نشان می¬دهند مثلاً کسانی که خانه شخصی دارند، به اسم کسی دیگر ثبت نام و برای کرایه خانه از دولت کمک مالی دریافت می¬کنند، حکم مسئله چیست؟
جواب: اگر مفسده‌ای بر آن مترتب نشود، اشکال ندارد ولی اگر طوری است که چنانچه آن‌ها اطلاع پیدا کنند نسبت به مسلمان¬ها بدبین می¬شوند چنین کار جواز ندارد.