س 1: کسی که خانهاش در ورس است و دوسال است که در پنجاب کار میکند هر وقتی که از کابل به پنجاب میآید چهار ـ پنج روز درآن جا میماند در این مدّت نمازش را تمام بخواند یا قصر؟
ج: در فرض سؤال نماز تمام خوانده میشود حتّی اگر یک روز در آنجا بماند.
س 2: کسی که خانهاش در اردوگاه مشهد و کارش در شهر مشهد است بعد از باز گشت نماز و روزهاش چه حکمی دارد؟
ج: اگر در اردوگاه و نیز در مشهد ده روز نمیماند و کارش بیش از سه ماه طول بکشد نمازش تمام است و اگر قصد اقامه ده روز در اردوگاه و یا مشهد کند نماز در آن دو جا نیز تمام است.
س 3: کسی که اهل وعیالش را رها کرده و مدت سیزده سال است که مسافر است آیا او دایم السفر به شمار میآید؟
ج: کسی که اهل و عیال خود را ضایع گذاشته، سفرش، معصیت است. نماز ورزهاش قصر نمیشود طبق حدیث «مَنْ ضَیَّعَ عِیاٰلَهُ فَهُوَ مَلْعُوْنٌ».
س 4: طلابی که اقامت دارند اگر از مسافرت بر گردند و یک شب یا یک روز در حوزهی محل درس خود بمانند و دو باره مسافرت کنند، نماز و روزه آنها چه حکمی دارد؟
ج: اگر سه سال یا بیشتر در آن جا مانده باشند یا قصد ماندن دارند، وطن او محسوب میشود. باید روزه بگیرند و نماز را تمام بخوانند.
س 5: کسی که در دِهْ زندگی میکند و با شهر دو ـ سه ساعت فاصله دارد. وقتی از ده حرکت میکند قصد مسافرت هشت فرسخ دارد. در این صورت وقتی به شهر خود رسیدند آیا نمازش قصر و روزهاش افطار میشود؟ آیا در شهر خودش هم نیاز به قصد اقامت ده روز دارد؟
ج: پس از گذشتن از حد ترخص یعنی جایی که دیوار دِهْ دیده و آذان دِهْ شنیده نمیشود روزه افطار میشود. اگر از ابتدا قصد سفر به شهری را داشته باشد که بین آن شهر و دِهْ چهار فرسخ فاصله نیست در این صورت نیاز به قصد اقامت نیست، نمازش تمام و روزهاش صحیح است.
س 6: در اداره ای کار میکنم که چهل و پنج کیلو متر تا منزل من فاصله دارد غیر از روزهای تعطیل، مرخصی و مأموریت، این فاصله را طی میکنم. گاهی به اقتضای شغلم وظیفه سرزدن به شهرستان های دیگر استان را هم دارم اکنون:
1ـ6: آیا در ایام معمولی و کاری مسافر حساب میشوم؟
2ـ6: وقتی که به دیگر شهر های استان میروم وظیفه ام چیست؟
3ـ6: روزهایی که به خاطر تعطیلی یا مرخصی در خانه هستم وظیفه شرعی ام چیست؟
ج: 1ـ6 اگر این رفت و آمد، سه ماه یا بیشتر طول بکشد، دایم السفر به شمار میآیید و روزه و نمازتان در خانه و محل کار تمام است.
ج: 2ـ6 مأموریت تان در شهرهای دیگر استان اگر جزء کار معمولی تان باشد موجب قصر نماز و روزهتان نمیشود.
س 7: کارگر مهاجر افغانی هستم که محل کارم چهل و پنج کیلومتر با خانهام فاصله دارد نمازم چگونه خوانده میشود؟
ج: اگر به مدت سه ماه و بیشتر رفت و آمد میکنید در حکم دایم السفر هستید و نمازتان در خانه و محل کار تمام خوانده میشود.
اگر به مدت دو ماه رفت و آمد میکنید احتیاطاً هم قصر بخوانید، هم تمام.
اگر به مدت یک ماه رفت و آمد میکنید نمازتان در محل کار قصر و شکسته خوانده میشود.
س 8: اگر کسی شک کند که سفرش مباح است یا معصیت وظیفهاش چیست؟
ج: تا وقتی که معصیت بودن سفر ثابت نشود نماز قصر خوانده میشود.
س 9: در دهاتی هستیم که در هر سال دو ماه تابستان به جهت مالداری ایلاق میرویم و این ایلاق در مسافت یکفر سخی قشلاق قرار دارد در بعضی از اوقات از قشلاق تصمیم مسافرت میگیرم شب را در ایلاق سپری و صبح بطرف سفر حرکت میکنم قصدم تا جای است که اگر از قشلاق مسافت را حساب کنیم. چهار فرسخ میشود و اگر نه از ایلاق حساب کنیم مثلاً سه فرسخ میشود در بعضی از اوقات از ایلاق تصمیم سفر میگیرم باز هم قصدم همان مکان قبلی است آیا نمازم تمام است یاقصر؟ و در بعضی اوقات که ایلاق نمیباشم امّا گذرم از بالای همین منطقه است.
ج: اگر در ایلاق قصد اقامه کنید و از آنجا قصد مسافرت میکنید باید رفت و برگشت هشت فرسخ باشد تا اینکه نماز قصر شود و اگر از قشلاق قصد مسافرت چهار فرسخ کنید وبه ایلاق عبور کنید و تاجای بروید که از قشلاق چهار فرسخ میشود و قصد برگشتن داشته باشید، بدون قصد اقامه نماز را قصر بخوانید اگر چه به ایلاق عبور کنید.
س 10: اگر در مسافرت جوری اتفاق بیافتد که برای نماز ماشین استاده نشد و وقت نماز هم تنگ است آیا میتواند نماز را در حال حرکت در داخل ماشین بخواند آیا جهت قبله شرط نیست حالا به این شکل اگر نماز بخواند صحیح است چگونه سجده و رکوع کند؟
ج: اگر جهت قبله را تشخیص ندهد به هر سمت بخواند کافی است و قضاء واجب نیست و رکوع و سجده را به هر مقدار ممکن است انجام دهد.
س 11: سربازها حکم دائم السفر را دارند که باید همیشه نماز را تمام بخوانند و روزه را در سفر بگیرند؟ یا اینکه قصد اقامت نمایند؟
ج: سر بازها مثل بقیه مردم گاهی دائم السفرند و گاهی مسافرند و در صورت قصد اقامه ده روز نماز را تمام بخوانند.
س 12: من از تهران هستم محل کارم هشت فرسخ میباشد ساعت شش صبح میروم ظهر آنجا هستم شب ساعت هشت به خانه بر میگردم، حکم نماز و روزه من چیست؟
ج: اگر سه ما یا بیشتر این شغل تان ادامه پیدا کند در فرض سؤال کثیرالسفر هستید در سفر اول جمع کنید بین قصر و تمام بعد از آن تمام بخوانید.
س 13: کسی منزلش در قم و کارش درشهرک شکوهیه است که از قم تاشکوهیه حدود 15 کیلو متر است و مدّت سه چهار سال است که کارش ادامه دارد؛ اکنون به خاطر اینکه بتواند روزه نگیرد از قم به تهران میرود و از تهران به قم نمیآید بلکه به شکوهیه سر همان کارش میرود و مدّت 9 روز کار میکند و باز مسافرت میکند. آیا میتواند چنین کاری بکند و روزهاش را نگیرد یانه؟
ج: در فرض سؤال چون بیشتر از سه سال در آنجا کار کردهاند و آنجا به منزلة وطن ایشان شده و نمیتواند با این مسافرت روزه خود را افطار کند.
س 14: کسی مدّت چهار ماه تا چهار فرسخی میرود کار میکند منتهی اول قصد نداشته است که چهار ماه کارش را ادامه دهد مدّت دوماه را با تردید سر کار رفته یعنی نمیدانسته است که تاچه وقت کارش ادامه دارد تا دو ماه با همین شک و تردید کارش را ادامه داده امّا دوماه دیگر را باقصد سرهمین کار رفته است در این صورت آیا دائم السفر گفته میشود یانه؟
ج: در فرض سؤال اگرچه دوماه اوّل را بدون قصد به آن کار رفته است دوماه دیگر را که باقصد برود در صدق دائم السفر کفایت میکند.