خمس منفعت کسب
[سؤال 3872] 1917
بسمه تعالی
دفتر استفتائات امام خمینی دامت برکاته
پس از عرض سلام خواهشمند است فتوای امام را راجع به چند سؤال زیر مرقوم فرمایید:
1. بنده یک کارمند حقوق بگیر هستم برای محاسبه خمس خود می توانم از روش نگهداری سرمایه خود استفاده نمایم؟ بدین معنی که کل اجناس زندگی خود و وجوه نقد را محاسبه نموده و چنانچه در سال بعد در مجموع افزایش داشت خمس اضافی را پرداخت نمایم و الا خیر؟ در حالت دوم اگر بیست هزار تومان زیان کرده باشم ولی ده هزار تومان پول نقد داشته باشم به این ده هزار تومان خمس تعلق می گیرد یا خیر؟
بسمه تعالی، از حقوق دریافتی هر مقدار که آخر سال باقی بماند، خمس دارد و مؤونه زندگی اگر تنزل قیمت کند یا در اثر استهلاک از بین برود از درآمد کسر نمی شود.
2. اتومبیلی را دو سال پیش از پول خمس نداده خریده ایم و حال می فروشیم، آیا باید بلافاصله قبل از این که سال برسد خمس خرید آن داده شود یا می توان تا رسیدن سال صبر کرد؟ و چنانچه سودی برده باشیم و بلافاصله اتومبیل دیگری بخریم و هنوز سال نرسیده بفروشیم آیا باید بلافاصله خمس تفاوت قیمت خرید دو اتومبیل را قبل از رسیدن سال پرداخت نمود؟
بسمه تعالی، در فرض سؤال پول فروش آن بلافاصله خمس دارد.
3. اگر عین پول خمس داده شده و خمس نداده مخلوط شود باید خمس همه را داد یا خیر؟
بسمه تعالی، تنها پول غیر مخمس خمس دارد.
[سؤال 3873] 1918
بسمه تعالی
حضور محترم نایب الامام خمینی بت شکن، ابراهیم زمان سلام می رسانم، پس از عرض سلام سلامتی شما را از ایزد منّان خواستارم.
این جانب چند مسأله ای در زندگی ام پیش آمد که برایم مبهم است، اینک من از شما می خواهم ای رهبر بزرگ این چند مسأله را اگر چنانچه می شود برای من روشن گردان. مسائل از این قرار است؛ من مستخدم آموزش و پرورش هستم و درآمد من و شوهرم در برج به مقدار 5000 تومان می رسد، به مقدار 10000 تومان پس انداز کردیم و با همان پول یک خانه نیمه تمام ساختیم و به مقدار 10000 تومان مقروض هستیم، هم اکنون در این خانه زندگی می کنیم از شما می خواهیم برای ما بگویید که این پولی را که ما جمع آوری کرده ایم خمس دارد یا نه؟ در ضمن حقوق خودم به دو هزار و پانصد می رسد. می خواهم بدانم وضع خمس حقوق من چه وضعی دارد؟ از کسانی که من سؤال کردم گفته اند زنی که شوهر دارد حقوقش خمس دارد. حالا شما مرا راهنمایی کنید. دیگر عرضی ندارم به جز دوری و دیدارهای شما رهبر عزیز ان شاء الله فرصتی پیدا گردد که شما را از نزدیک زیارت کنم.
بسمه تعالی، اگر از حقوقتان پس انداز کنید و سال بر آن بگذرد خمس دارد.
[سؤال 3874] —-> 1900
3. شخصی که مواد منزل مسکونی خود را نه به معامله شخصی خریده نه به معامله کلی، بلکه به صاحبان مواد گفته مواد را آوردند و بنّا هم عمارت را ساخت و بعد با پول سال های گذشته که غیر مخمس بوده عوض مواد و اجرت بنّا و کارگرها را داد و مدتی گذشت و عمارت ترقی کرد، آیا خمس با ترقی قیمت را باید بدهد یا بدون ترقی؟ و آیا معامله معاطاتی چون به اعطا واقع می شود حکم شخصی را دارد یا نه؟
بسمه تعالی، در فرض سؤال به قیمت فعلی باید خمس بدهد و در معاطات باید مبیع شخصی باشد، بلی اگر تحقّق معاطات به تسلیم ثمن باشد می تواند مبیع کلی باشد.
[سؤال 3875] —-> 3418
3. پنج سال است دیپلم گرفته ام و بیکارم. در بین این پنج سال تقریباً به مدت یک سال به صورت متفرقه و کارگر، کار کرده ام و مقداری پول جمع کرده ام. از آن پول، هم خودم خرج می کنم و هم به خانواده ام (پدر و مادرم و بچه ها) کمک می کنم. با توجه به این که هنوز هم بیکار هستم، آیا به این پول، خمس یا زکات تعلق می گیرد؟
بسمه تعالی، اگر سال بر آن گذشته، خمس دارد.
[سؤال 3876] —-> 2865
3. آیا کسی که پولی در بانک به عنوان پس انداز گذاشته است، آیا در سرِ سال مازاد بر مؤونه خمس حساب شده و باید خمس آن را داد؟
بسمه تعالی، خمس دارد.
[سؤال 3877] —-> 5575
4. از نظر اسلام چند درصد حقوق را می توان برای خود در خانواده خرج کرد و چقدر را انفاق و چقدر را خمس و چقدر را می توان پس انداز کرد؟ آیا اصلاً می توان پس انداز کرد؟
بسمه تعالی، صرف حقوق مانع ندارد و اگر آخر سال چیزی باقی ماند، باید خمس آن داده شود.
[سؤال 3878] 1919
بسمه تعالی
آیا اصل پول هایی را که افراد در بانک های اسلامی می گذارند تا بانک به وسیلۀ آن ها مضاربه، مزارعه و مساقات نماید، مشمول خمس می شود یا خالص عایدی ناشی از آن ها، آن هم پس از کسر مخارج سالانه؟
بسمه تعالی، پول پس انداز یا سرمایه اگر از درآمد کسب و حقوق است خمس دارد.
[سؤال 3879] 1920
بسمه تعالی 9 / 2 / 1361
با سلام به امامت امت و درود به شهدای انقلاب اسلامی و آرزوی موفقیت برای شما خدمت گزاران مسلمین
آیا جوانی ـ اعم از دختر یا پسر ـ که هم اکنون (سنین نوجوانی و جوانی؛ 18 ـ 25 سالگی) مشغول تحصیل می باشد، اگر پولی را در بانک بگذارد به طوری که مدت آن از یک سال بگذرد، خمس بر آن تعلق می گیرد؟ با توجه به این که این پول را از معاش خود جهت ازدواج در آینده در بانک می گذارد.
بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب خودش ذخیره کرده و سال بر آن گذشته، خمس دارد.
[سؤال 3880] 1921
بسمه تعالی
خدمت آیت الله العظمی، الامام، مدّ ظله العالی
مقدار مالی خمسی که قبل از سر سال بنا بود به عنوان بودجۀ ازدواج مصرف شود و معامله و قرارداد آن تمام شده، فقط دادن پول صورت نمی گیرد، تا یک روز از سال می گذرد و پول مذکور در روز اول سال ـ بعد از سر سال خمس ـ به طرف داده می شود، آیا خمس آن واجب است یا نه؟
طول عمر حضرت عالی را از خداوند خواستارم. خدایا خدایا تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار
بسمه تعالی، درآمد کسبی که سال بر آن گذشته، خمس دارد.
[سؤال 3881] 1922
بسمه تعالی
استفتا از محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی خمینی، مدّ ظله العالی
1. اگر کسی برای پدرش کار می کند و پدر حقوق معینی برایش منظور می دارد و پسر هرگاه احتیاج داشته باشد، به عنوان خرجی مقداری می گیرد، آیا سر سال باید هر چه فقط نزد پدر اضافه دارد، خمسش را بدهد؟ و در این صورت اگر پدر بگوید خمسش را داده ام کافی است اگر چه احتمال بدهد راست نمی گوید، یا باید رسید مطالبه نماید و یا تکلیف دیگری دارد؟ بیان فرمایید.
بسمه تعالی، آنچه ملک او است و نزد پدر، اضافه بر خرجش مانده باید تخمیس نماید و گفتن پدر کافی نیست.
[سؤال 3882]
2. آیا آنچه به عنوان خرجی می گیرد، اگر سر سال از خرجش زیاد بیاید باید خمسش را بدهد، اگر چه قابل توجه هم نباشد؟
بسمه تعالی، خمس آن را باید بدهد.
3. اگر پدر یا مادر از رفتن به نماز جمعه (در عصر غیبت) و یا نماز جماعت یومیه ممانعت کنند، تکلیف فرزند چیست؟
بسمه تعالی، اگر موجب اذیت آن ها نشود شرکت جایز است.
4. گوش دادن به چه نوع موسیقی حلال است و این صداهایی که از رادیو پخش می شود ـ اگر چه طرب انگیز یا صدای زن نامحرم هم باشد ـ حلال است؟ یا وظیفۀ ما گوش ندادن است؟
بسمه تعالی، موسیقی مطرب حرام و صداهای مشکوک مانع ندارد.
5. خرید و فروش و معاشرت با یهود و نصاری (ارامنه) و زرتشتیان و بهاییان و یا مسلمانانی که به دستورات اسلامی (مانند خمس، روزه، نماز، نجاسات و مطهرات، حجاب و…) اهمیت نمی دهند چه صورت دارد؟
بسمه تعالی، با غیر فرقۀ ضالّه مضلّه بهاییت، خرید و فروش مانع ندارد.
6. ربا و بهره ای که بانک ها به عنوان کارمزد می گیرند حلال است؟
بسمه تعالی، بهرۀ پول به هر اسم، ربا و حرام است.
7. احتکار و گران فروشی چه صورت دارد، در صورتی که جنس احتکار شده، مورد احتیاج عموم هم باشد؟ و آیا این عمل، فقط در مورد مردم گناه محسوب می شود یا اگر دولت هم احتکار و یا گران فروشی کند، حرام و معصیت است؟
بسمه تعالی، احتکار، با شرایط مذکوره در رساله حرام است و گران فروشی بر خلاف مقررات دولت اسلامی جایز نیست.
[سؤال 3883] 1923
بسمه تعالی 10 / 1 / 1362
قم، حضور محترم دفتر استفتائات امام خمینی
این جانب کارمند روزمزد با حقوق کم برای تأمین زندگی، هنوز هم در منزل پدرم هستم. مقدار پس اندازی برای زندگی دارم، آیا خمس باید بپردازم؟
بسمه تعالی، اگر از حقوق و درآمد کسب، پس انداز کرده اید خمس دارد.
[سؤال 3884] —-> 3785
2. همسر بنده قبلاً در وزارت آموزش و پرورش کار می نموده و از محل حقوق دریافتی خود، مقداری پول جمع نموده بود که خمس آن را نپرداخته است. در هنگام ازدواج، از محل این پول برای خود جهیزیه تهیه نموده است؛ آیا برای پولی که از محل پول های مذکور از بابت جهیزیه پرداخت شده، می بایستی خمس پرداخت گردد یا خیر؟
بسمه تعالی، نسبت به مقداری که سال بر پول آن گذشته است خمس واجب است.
[سؤال 3885] 1924
بسمه تعالی 7 / 2 / 1361
دفتر امام خمینی، سلام علیکم
اما بعد، حدود هشت سال قبل به مدت دو سال و نیم در ایران کار کردم و مقداری پس انداز نمودم، ولی خمس آن را نپرداختم. و بعد جهت ادامۀ تحصیل به خارج رفتم و به ناچار مقداری از آن را خرج نمودم. در بازگشت نیز با مقداری از آن پس انداز و مبلغی دیگر که قرض کرده بودم، مقداری اثاثیۀ منزل برای خود خریدم و برگشتم. هنوز هم آن قرض ها را نپرداخته ام. البته مبلغ قرض خیلی بیشتر از پس انداز قبلی است. از یک سال که استخدام شده ام، برای خود سال قرار دادم. سر سال مبلغی را که در این یک سال پس انداز کرده ام، به علاوه مبلغی که از قبل برای من مانده است را حساب کردم و خمس آن را برای امام ارسال می دارم، ولی نمی دانم که تکلیف مبلغی را که در این مدت خرج کرده ام و یا مبلغی را که قرض دارم از نظر شرعی چه می شود. تقاضا دارم نظر خود را در این مورد اعلام فرمایید. موفقیت شما و سلامتی امام را از درگاه ایزد یکتا مسألت می نمایم. خداحافظ شما باشد.
بسمه تعالی، هر مقدار از حقوق و درآمد کسب که پس انداز کرده اید، خمس دارد. و اگر مقدار آن معلوم نیست، خمس مقداری که یقین دارید را بدهید و قرض خمس ندارد.
[سؤال 3886] 1925
بسمه تعالی
با عرض سلام خدمت کسانی که تمام زندگی خود را در راه خدا گذاشته و به این امت مظلوم کمک می کنند. مشکلی برای ما پیش آمده است و نمی دانیم چه کار کنیم؛ لطفاً پاسخ دهید. من یک کارگر هستم و در اصل شغلم روزنامه فروشی می باشد. پولی که درمی آورم کمتر خرج می کردیم و مقدار خیلی کمی جمع شد که البته خرجی خانه بود؛ به بانک گذاشتیم. در مدت یک سال و نیم، پول در بانک به مقدار صد هزار تومان رسید. پس از مدتی روی این پول وام گرفتیم. خانه ای خریداری کردیم و حال می دانیم این پول که در بانک به عنوان وام مسکن بود، خمس دارد. این خمس چقدر می باشد؟ با توجه به این که ماهیانه قسط به بانک می دهیم؛ لذا قادر به پرداخت خمس نیستیم. با عرض تشکر، به امید پیروزی اسلام و مسلمین
بسمه تعالی، اگر پول از درآمد کسب بوده و پس انداز شده و سال بر آن گذشته، خمس دارد.
[سؤال 3887] 1926
بسمه تعالی
با سلام، مسائل ذیل را از رساله خوانده ام، ولی درست متوجه نشده ام که بالاخره چه کار باید بکنم و تکلیفم چیست؟ لطفاً به صورتی ساده و قابل فهم برای من توضیح دهید.
1. آیا به پولی که در صندوق قرض الحسنه قرار دارد، خمس تعلق می گیرد؟
بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب است، خمس دارد.
2. اگر انسان مقداری پول به حساب جنگ زدگان و یا این که کمک به جبهه های جنگ گذاشته باشد، آیا این پول را می تواند به حساب خمس بگذارد؟
بسمه تعالی، آنچه تا حال بابت سهمین داده قبول است و بعد از این تحصیل اجازه نمایید.
3. اگر تا به حال خمس نداده باشم تمام اجناس و یا چیزهایی که با آن پول خریداری شده حرام است؟ و آیا خمس فقط به پول تعلق می گیرد؟
بسمه تعالی، می توانید برای تصفیه حساب به یکی از وکلای مسلّم الوکاله این جانب مراجعه شود.
4. لطفاً، مسأله بهره بانکی را نیز توضیح دهید که آیا حلال است یا حرام؟ و در چه صورت حلال و یا حرام است؟
بسمه تعالی، بهرۀ پول ربا و حرام است.
[سؤال 3888] 1927
بسمه تعالی
آیا به وجهی که برای زیارت مستحب به حساب مربوطه واریز می شود، اگر در سال های بعد مشرف شود، خمس تعلق می گیرد؟
بسمه تعالی، در فرض مذکور، خمس دارد.
[سؤال 3889] 1928
بسمه تعالی 25 / 11 / 1361
دفتر محترم استفتائات امام خمینی، مدّ ظله العالی، سلام علیکم
با عرض معذرت از این که مصدع اوقات شریفتان می شوم، دو سؤال در مورد خمس دارم که امیدوارم با پاسخ به آن ها این جانب را خوشحال بفرمایید:
1. من تا به حال خانه و زندگی نداشته و حدوداً چهار ماهی است تشکیل خانواده داده ام؛ تا قبل از انقلاب دانشجو و تحت تکفل پدرم بوده ام و گاهی اوقات خود نیز در تابستان ها کاری کرده ام و پولش را به پدرم می دادم و مقداری هم برای خودم نگاه می داشتم؛ بعد از انقلاب نیز تا اواخر سال گذشته بدون دریافت حقوقی در جهاد کار می کردم و همان جا نیز خوراک می خوردم و با فروختن یک موتور که داشته ام (البته از پول پدرم خریده ام و مقداری هم از کار خودم) و مقداری تمبر که در دوران تحصیل جمع کرده بودم، ازدواج کرده ام و تا به حال نیز چون خانوادۀ مستقلی نداشته ام، خمس مال به هیچ وجه نداده ام و الآن که کار دارم، در این مسأله که باید با گذشته ها چه کرد مانده ام؛ امیدوارم که مرا راهنمایی بفرمایید.
بسمه تعالی، هر مقدار از حقوق که پس انداز کرده اید و سال بر آن گذشته، خمس دارد.
2. یک ماشین خریده ام که البته در زندگی لازم دارم؛ پول آن را به این صورت تهیه کرده ام که مقداری وام از محل کارم گرفته ام و مقداری هم از پدرم قرض گرفته ام و مقداری هم از پول چشم روشنی که مردم برایم آورده اند، والآن حدوداً قیمت آن را بدهکارم؛ آیا به این ماشین خمس تعلق می گیرد یا خیر؟
بسمه تعالی، ماشین مرقوم، خمس ندارد.
[سؤال 3890] 1929
بسمه تعالی پنجم رمضان 1402 ق
محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران، امام خمینی روحی فداه
1. اگر شخصی قبلاً از مجتهدی تقلید می کرده که در «مسأله خمس»، در بعضی از اشیا، خمس را واجب نمی دانسته؛ ولی فعلاً از مجتهدی تقلید می کند که خمس را در آن چیز واجب می داند، آیا باید این شخص، خمس آن را بدهد یا نه؟
بسمه تعالی، اگر عین مال موجود است، باید خمس آن را طبق تقلید فعلی بپردازد.
2. سربازهایی که در پاسگاه ها به سر می برند و در هر روز احتمال می دهند که به آن ها مأموریت داده شود که به بیشتر از چهارفرسخ بروند، آیا باید روزه بگیرند یا نه؟
بسمه تعالی، بدون قصد اقامت ده روز در یک محل، حکم مسافر دارند.
[سؤال 3891] —-> 1319
2. آیا کسی که یک مقدار پول دارد و در آینده قصد ازدواج دارد؛ آیا با این پول می تواند لوازم خانگی مورد احتیاج خود را بخرد یا این که باید خمس آن را بدهد و بعد با پول خمس داده شده بخرد؟ لطفاً روشن نمایید.
بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب است و سال بر آن گذشته باید اول خمس آن را بپردازد.
[سؤال 3892] 1930
بسمه تعالی 8 / 3 / 1361
محضر مبارک امام خمینی مدّ ظله العالی
پس از سلام به رهبر انقلاب اسلامی و امام امت و درود به روان پاک شهیدان به خون خفته ایران که برای دفاع از انقلاب اسلامی با کفر جهانی مبارزه کردند.
محترماً؛ به عرض می رساند:
1. یکی از محصولات پر بهره، مرکبات می باشد و بعضی از افراد هر ساله در حدود مبلغ یک صد و حتی هزار و حتی یک میلیون تومان هم پول می گیرند؛ ولی در رساله برای مرکبات زکات تعیین نشده است. در این باره نظر مبارک امام امت چیست؟ زکات تعلق می گیرد یا خیر؟
بسمه تعالی، مرکبات زکات ندارد؛ ولی در زاید بر مؤونه سال خمس دارد.
2. کسی که سال شرعی ندارد و پدرش هم خمس نداده، اکنون که می خواهد خمس میراث و اموال خود را بپردازد، بفرمایید قیمت میراث از چه زمانی باید حساب شود، زمان حیات پدر یا زمان فوت پدر و انتقال ارث، یا زمان تعیین سال شرعی؟
بسمه تعالی، میزان در حساب و پرداخت خمس قیمت فعلی است.
[سؤال 3893] 1931
بسمه تعالی 18 / 8 / 1361
از: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی گناباد
احتراماً؛ به عرض می رساند که ذاکر از بیست مهرماه سال 60 وارد سپاه شده و تا به حال حقوقم را پس انداز می کرده ام، به طوری که حتی لباسی را برای خودم نخریده ام، تا در موقع لزوم ـ ازدواج ـ از آن استفاده کنم و از این حقوق، ده هزار تومان به عنوان قرض الحسنه به برادرم پرداخت کرده ام، تا در موقع مقتضی آن را پس بگیرم. با این مسائل انتظار جواب و کسب تکلیف از این دفتر را دارم.
بسمه تعالی، هر مقدار از حقوق که پس انداز کرده اید و سال بر آن گذشته، خمس دارد، هرچند بعد از سال آن را قرض داده باشید. بلی اگر بین سال قرض داده باشید، هر وقت وصول شد باید خمس بدهید.
[سؤال 3894] 1932
بسمه تعالی 2 / 10 / 1358
محضر مبارک حضرت آیت الله امام خمینی، دامت برکاته
این جانب 15 ساله از آن جناب تقلید می کنم. چند سؤال در مسائل دین و غیره دارم که عبارتند از:
1. در توضیح المسائل آن جناب دربارۀ خمس و زکات پول چیزی گفته نشده و فقط در مورد نقره و طلا توضیح داده شده است. خواهشمند است در مورد نصاب مقدار پول برای پرداخت خمس یا زکات مرا راهنمایی فرمایید.
بسمه تعالی، زکات ندارد و اگر از درآمد کسب است و سر سال باقیمانده، خمس دارد.
2. در مسأله شمارۀ 1005 در توضیح المسائل فرموده اید که «اگر یک بار تسبیحات اربعه گفته شود، کافی است» ولی در مسأله شمارۀ 1241 فرموده اید که «اگر سهواً تسبیحات اربعه گفته نشود و یا کمتر و بیشتر از سه مرتبه گفته شود احتیاط مستحب است که دو سجدۀ سهو نماید». لطفاً در این مورد هم مرا راهنمایی کنید.
بسمه تعالی، ترک احتیاط مستحب مانع ندارد و منافاتی نیست.
3. اگر انسان در زمان گفتن سلام، مثلاً دو مرتبه بگوید: «السلام علینا و علی عباد الله الصالحین» چه می شود؟ آیا سجدۀ سهو یا چیز دیگری دارد؟
بسمه تعالی، تکرار سلام مذکور، سجدۀ سهو یا چیز دیگری نمی آورد.
4. اگر انسان پشت سر امام جماعت غیبت کند و برای مثال ادای او را درآورد، اقتدا کردن به او اشکال دارد؟
بسمه تعالی، غیبت و هتک مؤمن جایز نیست و در صورتی که امام جماعت عادل باشد، اقتدای به او صحیح است.
5. آیا از نظر حضرت آیت الله، ارامنه که پیرو دین عیسوی هستند نجس هستند یا خیر؟
بسمه تعالی، غیر مسلمان محکوم به نجاست است.
6. اگر انسان برای چشم داشت به بهشت، خداوند را عبادت و اطاعت کند اشکال شرعی دارد؟
بسمه تعالی، اشکال ندارد.
7. شما در قسمتی از توضیح المسائل فرموده اید: «هر جای نماز سهواً یا عمداً اشتباه شود نماز باطل است». ولی در مسأله شمارۀ 1239 فرموده اید: «اگر چیزی غلط خوانده شود و دوباره صحیح گفته شود سجدۀ سهو ندارد». لطفاً در این مورد مرا راهنمایی کنید.
بسمه تعالی، آنچه از مسأله 1239 نقل کرده اید صحیح است و جای قسمت اول را بنویسید تا توضیح داده شود و زیاد کردن یا ترک ارکان نماز، موجب بطلان نماز است؛ چه عمدی باشد و چه سهوی.
[سؤال 3895] —-> 3895
2. درآمد حاصله بعد از گذشت سال، خمس دارد یا خیر؟
بسمه تعالی، صاحبان سهام باید خمس بدهند.
[سؤال 3896] —-> 6927
3. پس از صرف و کسری هزینه، چنانچه باقیمانده ای باشد از ربح، خمس به آن تعلق می گیرد یا خیر؟ با توجه به این که به ملکیت خصوصی فرد یا افرادی درنمی آید.
بسمه تعالی، با فرض این که افراد، مالک سهام هستند خمس تعلق می گیرد.
[سؤال 3897] 1933
بسمه تعالی 17 / 12 / 1361
حضور مبارک آیت الله العظمی نایب الامام، روح الله خمینی، دامت برکاته
به عرض انور عالی می رساند این بندۀ ضعیف، سنواتی در مشهد مقدس سکنا داشته و به شغل و کسبی مشغول بوده است. در سال 1353 به واسطۀ توسعۀ فلکۀ آستان قدس رضوی علیه السلام محلی که در آن کسب می کردم خراب و جزء فلکه شد. چون سرمایه نداشتم که محل دیگری تهیه کنم و از طرفی مریض شدم ناچار برای رفع کسالت با عائله ام به تهران آمده و حدود هشت ـ نه سال است که به هر طریق بوده، گذرانیده ام. در سال قبل، از طرف حجت الاسلام واعظ طبسی دستور داده شد مبلغی حدود بیست و چهار هزار تومان به بنده پرداخت نمودند که این مبلغ حتی کافی برای تهیۀ محل کسبی نیست. بعضی از مردم خیّر و دوستان کمک دائمی نموده، چون برای کسب آمادگی ندارم و کسالت پادرد و کمردرد دارم، مشغول به تألیف کتابی شده که فهرست آن را به پیوست تقدیم کرده ام که آمادۀ چاپ شده و خرج چاپ آن حدود متجاوز از پنجاه هزار تومان برآورد شده که از این مبلغ، حدود چهل هزار تومان آن موجود شده، اینک که این مبلغ در اختیار بنده است، بفرمایید خمس و سهم تعلق می گیرد؟
ضمناً عائلۀ حقیر فعلاً چهار نفرند؛ خود و عیال سیده و دو فرزند پسر که مشغول تحصیلند و از نظر درآمد ظاهر، ثلث خرج خود را نمی توانم تهیه نمایم؛ فقط به کمک های غیبی اداره شده. منتظر دستور شرعی نایب الامام و مرجع عالی مقام
بسمه تعالی، پول موجود اگر از درآمد کسب است و سال بر آن گذشته خمس دارد.
[سؤال 3898] 1934
بسمه تعالی 17 / 12 / 1361
خدمت برادران گرامی مستقر در دفتر امام، سلام علیکم
بنده در یکی از شرکت های سازمان گسترش نوسازی مستخدم و خدمتگزار می باشم و درآمدم از این شرکت، مالیات و بازنشستگی دررفته، حدود 000 / 40 ریال می باشد و یا کمی بیشتر و از جای دیگر هم درآمدی ندارم؛ از این مبلغ، 000 / 10 ریال بابت کرایۀ منزل می دهم، به علاوۀ پول آب و برق آن.
بنده در طول مدت 9 سال که در تهران مشغول کار شده ام و به فکر این که یک خانۀ کوچک برای خودم تهیه کنم و از زیر منّت صاحب خانه خلاص شوم، مبلغ 000 / 370 / 1 ریال پول و یک دستگاه موتورسیکلت به ارزش 700 / 120 ریال از طریق شرکت نامبرده برای ایاب و ذهاب شخصی خود فراهم کرده ام و با توجه به این که در شرکت ما، شرکت تعاونی مسکن تأسیس شده است، مسئولین وزارت مسکن گفته اند: اگر بخواهیم خانه ای به شما بدهیم، باید 80% پول آن را خود افراد بدهند؛ مثلاً خانه ای که 000 / 500 تومان قیمت آن باشد نزدیک به 000 / 400 تومان آن را باید من بدهم.
حالا با این شرح که عرض شد، شما ما را راهنمایی کنید؛ آیا خمس و یا هر نوع حق خدا و رسول خدا و فقرا در ذمۀ من هست و یا نه؟
بسمه تعالی، پولی که از درآمد کسب و حقوق پس انداز شود و سال بر آن بگذرد خمس دارد.
[سؤال 3899] 1935
بسمه تعالی 10 / 10 / 1361
محضر رهبر عالی قدر، حضرت آیت الله امام خمینی، پس از عرض سلام
از خداوند متعال آرزوی سلامتی و طول عمر آن امام بزرگوار را خواستارم.
محترماً؛ خدمت امام بزرگوار عرض می کنم که بنده از روزی که مکلف شده ام تا کنون خمس نداده ام و حدود 4 سال است که ازدواج کرده ام و حدود چهار هزار تومان حقوق می گیرم و کارمند دولت هستم و مبلغ هفتاد هزار تومان هم در بانک مسکن جهت گرفتن وام مسکن برای خریدن و یا ساختن خانه، پس انداز دارم و در حال حاضر مستأجر هستم و پولی را که در بانک گذاشته ام برای گرفتن وام مسکن است، البته این پول را با قناعت پس انداز کرده ام برای خرید خانه؛ لذا از محضر امام بزرگوار می خواهم که بفرمایند که خمس این پول چقدر می شود؟ و چگونه باید بپردازم؟ و به چه حسابی واریز بنمایم؟
بسمه تعالی، اگر پس انداز شما از حقوق و درآمد کسب است خمس دارد؛ یعنی آن را باید یا به مرجع تقلید یا وکیل مسلّم الوکاله او بدهید و می توانید به حساب شمارۀ هزار مؤسسه تعاون اسلامی قم حواله کنید و چنانچه با دادن خمس نمی توانید منزل تهیه کنید، مجازید خمس را بعد از تهیۀ منزل بدهید.
[سؤال 3900] 1936
بسمه تعالی 8 / 9 / 1361
پس از عرض سلام، با آرزوی توفیق برای شما عزیزان، عرضی داشتم که به این وسیله، برای شما بازگو می کنم و امیدوارم مرا راهنمایی کنید و پاسخ گو باشید:
بنده جوانی هستم که بیماری مادرزادی نرمی استخوان دارم و به این دلیل، قادر به حرکت کلاً نمی باشم. محل درآمد مشخصی ندارم و با کمک برادرها و خواهرم، با مادرم زندگی می کنم. حدود یک سال است که پولی را که داشته ام سکۀ طلا خریده ام تا اگر طلا گران شد، آن را بفروشم و به این طریق، کاری کرده باشم. حال به من گفته اند که این عمل ـ طبق شرع اسلام ـ درست نیست و اصلاً داشتن طلا برای مرد خوب نیست و اسلام آن را نهی می کند. البته خود بنده ـ چه در رساله ها و چه کتب اسلامی، هرچه مطالعه و بررسی کرده ام ـ چیزی که این موضوع را ثابت کند ندیده ام. اگر این طور است، پس کار طلافروشان چه معنایی دارد؟! خواهش می کنم مرا راهنمایی کنید تا در صورت منع این کار از نظر اسلام، دیگر آن را ادامه ندهم.
بسمه تعالی، اشکال ندارد؛ ولی اگر یک سال، طلای سکّه دار باقی بماند و به حد نصاب باشد، علاوه بر خمس درآمد، زکات هم واجب است. به شرط آن که پس از ادای خمس واجب، نصاب باقی باشد.
[سؤال 3901] 1937
بسمه تعالی
خدمت شریف امام خمینی سلام عرض می کنم. پس از سلام، سلامتی امام و خانواده اش را از درگاه خداوند متعال خواستارم.
ما الآن 9 سال است تهران هستیم. و سه نفر هستیم؛ زن، مرد، بچه؛ توی 9 سال، 000 / 80 تومان پول جمع کردم، الآن قدرت ندارم خانه بخرم، آیا این پول که من جمع کردم به این پول خمس و زکات می رسد یا نه؟
بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب و حقوق خود جمع کرده اید خمس دارد.
[سؤال 3902] 1938
بسمه تعالی
محضر مبارک ولایت فقیه، حضرت امام خمینی
مردی هستم 43 ساله، دارای دو دختر و یک پسر که با مادرم 6 نفر می شویم. از سیزده سالگی با روزی 5 ریال کار و با پس انداز 3600 تومان مغازۀ خواروبار فروشی باز نمودم. خواهرانم را شوهر دادم و با فروش طلا و جواهرات زنم و بچه ها که اغلب به رسم کادو به نامبرده داده شده بود و حبوبات و برنج های مغازه ام، مبلغ سیصدهزار تومان پول در بانک رهنی گذاشتم تا با وام آن، خانه ای بخرم. ضمناً زمینی دارم در اطراف شهر که حدوداً مبلغ سیصد و پنجاه الی چهارصد هزار تومان می خرند. حالیه با این که دخترم نامزد نموده و هیچ وسیله ای برای او نخریدم و ضمناً جز خانه ای که در آن مسکن گزیده ام و خرید آن از زحمت چهل ساله من است چیزی ندارم، مقرر فرمایید تکلیف من نسبت به خمس این پول چیست؟
بسمه تعالی، پول موجود در بانک و سرمایۀ مغازه و زمین مذکور خمس دارد.
[سؤال 3903] 1939
بسمه تعالی
این جانب دارای حقوق ماهی دو هزار تومان می باشم و از این حقوق، در عرض 3 سال، بیست هزار تومان در بانک پس انداز کرده ام و مجرد هستم و در منزل پدری نشسته ام و از وسایل و لوازم زندگی شخصی، جهت ازدواج هیچ چیز نخریده ام (همچون منزل، فرش، و…) و وضع مالی والدینم هم خوب نیست؛ آیا بایستی جهت استفاده در این موارد از این پس انداز (20 هزار تومان)، خمس آن را پرداخت کنم یاخیر؟ خداوند، امام را برای ما حفظ کند و ما را لیاقت پیروی از او عطا کند.
بسمه تعالی، پس انداز اگر از حقوق و درآمد کسب باشد خمس دارد.
[سؤال 3904] 1940
بسمه تعالی 4 / 10 / 1361
محضر اقدس حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، دامت افاضاته
پس از عرض سلام و ارادت؛ چه می فرمایید در جواب مسائل زیر:
1. کسی است که 14 سال است پدرش مرده و یک حیاط کهنه به ارث مانده است. در طول این مدت (14 سال) این شخص با کسب و کارش مقداری پول به دست آورده است و الآن می خواهد با این پول، آن حیاط را تعمیر کند یا یک حیاط دیگری بخرد؛ آیا باید قبل از خرید حیاط، خمس پول را بدهد یا بعد از خرید هرچه اضافه باشد خمس آن را بدهد؟
بسمه تعالی، باید خمس پول را بدهد.
2. کسی که پدرش خمس مالش را نمی دهد، به جهت این که می گوید خمس تعلق پیدا نکرده است (در حالی که خمس تعلق پیدا کرده است) آیا می تواند در خانۀ او زندگانی کند و از مال او صرف بکند و غذا بخورد یا نه؟
بسمه تعالی، آنچه مورد ابتلا و تصرف شما است اگر یقین ندارید که در آن خمس است، می توانید در آن تصرف کنید.
3. یک طلبه که تدریجاً سالی یک مقدار کتاب از پول شهریه می خرد آیا به این ها خمس تعلق می گیرد یا نه؟ (البته کتاب ها فعلاً مورد استفاده نیست و در آینده استفاده خواهد شد).
بسمه تعالی، خمس ندارد.
4. کسانی که در حوزه نیستند و در شهرستان ها مشغول کار هستند (سپاه، جهاد و…) آیا می توانند شهریه بگیرند یا نه؟
بسمه تعالی، تابع مقررات دفتر شهریه است.
[سؤال 3905] 1941
بسمه تعالی
مبلغ 000 / 50 تومان از پدرم گرفته و تحت عنوان قرض الحسنه و امانت نزد موجر گذاشته ام. این پول از سرمایۀ کسب پدرم بوده و ایشان خمس اموالشان را شرعاً پرداخت می نمایند. البته هنوز این پول به من بخشیده نشده است، ولی به احتمال زیاد در آینده متعلق به من خواهد بود؛ سؤال این است که آیا به این پول خمس تعلق می گیرد یا خیر؟ (در صورتی که مال من باشد یا نباشد) و در صورتی که خمس تعلق بگیرد و موعد پرداخت آن فرا رسد، در حالی که اصل پول نزد موجر بوده و این جانب قادر به پرداخت آن (خمس) نباشم، وظیفه ام چیست؟
بسمه تعالی، در فرض مسأله که به شما نبخشیده، خمس دارد و باید پدر شما در حساب سر سال منظور نماید و بر شما تکلیفی نیست.
[سؤال 3906] 1942
بسمه تعالی 30 / 6 / 1361
حضور محترم برادران مسئول دفتر امام خمینی، سلام علیکم
خواهشمند است نظر مبارک امام امت را در مورد مسألۀ ذیل برای این جانب ارسال کنید:
بنده جوانی می باشم 24 ساله و دانشجوی سال اول که مدت 2 سال است که در سپاه پاسداران بروجرد عضویت دارم. در این 2 سال توانسته ام مقداری از حقوق خود را ذخیره کنم، حال سؤال بنده این است که آیا این پول، خمس دارد و یا نه؟ و در صورتی که خمس دارد، آیا اجازه هست که در حساب 100 امام و یا موارد دیگر واریز شود؟ و اگر اجازه نیست، دستور چه می باشد؟
بسمه تعالی، حقوق پس انداز شده خمس دارد و بدهی بابت خمس را می توانید به حساب شمارۀ هزار مؤسسه تعاون اسلامی قم حواله نمایید.
[سؤال 3907] 1943
بسمه تعالی
محضر محترم دفتر امام، مدّ ظله العالی
محترماً؛ به عرض می رسانم که من سرباز وظیفه با مشکلی شرعی مواجه گردیده ام که جهت راهنمایی از آن مقام، سؤال خود را مطرح می کنم:
من در حال حاضر سرباز می باشم و قبل از ورود به خدمت، خرجی خانواده ام را می دادم و هم اکنون در بانک مقداری پول دارم که پس انداز من در دورانی که کار می کردم، می باشد. وجه پس انداز من در بانک 000 / 45 تومان می باشد. سؤال من این است که چه مقدار آن را باید خمس بدهم؟ آیا باید 000 / 9 تومان آن را خمس بدهم یا تخفیفی در این مورد شامل من می گردد؟ با توجه به این که من خرج خانواده را باید بعد از اتمام خدمت دوباره بپردازم، ولیکن فعلاً خرجی خانواده را خود مادرم می پردازد.
بسمه تعالی، پولی که از درآمد کسب، پس انداز شده خمس دارد.
[سؤال 3908] 1944
بسمه تعالی 5 / 12 / 1358
محترماً؛ بعد از سلام و دست بوسی، به استحضار عالی می رساند در آذرماه سال 1352 قبل از عزیمت به مکۀ معظمه خدمت امام جماعت مسجد امام حسین شرفیاب شدم، عرض کردم خانه ای دارم 275 متر و وضعیت بدهکاری خود را حضور ایشان عرض کردم. ایشان فرمودند شما تا این ساعت بری ءالذمه می باشید، ولی بایستی برای خود، سال مالی پیش بینی کنید.
بنده این کار را انجام ندادم تا این که بعد از سفر مکۀ معظمه خانه را با شرکت برادر خانم خود تبدیل به 6 دستگاه آپارتمان 90 متری نمودیم که 3 دستگاه آن را شریک بنده برداشت و یک دستگاه، محل مسکونی فعلی خودم می باشد و 2 دستگاه آن را به مبلغ 000 / 500 / 6 ریال فروختم.
سپس مجدداً در تاریخ 15 تیرماه 1358، (11 شعبان 1399) خدمت ایشان شرفیاب و مراتب را عرض نمودم. ایشان دین این جانب را به 000 / 229 ریال برآورد نمودند که 000 / 130 ریال آن تقدیم شد و بقیه 000 / 99 ریال دین بنده شد.
حال با تقدیم 000 / 99 ریال دین مذکور به استحضار عالی می رساند وضعیت فعلی بنده این است که مبلغ 000 / 000 / 7 ریال وجه نقد دارم و اخیراً هم یک دستگاه اتومبیل پیکان به مبلغ 000 / 460 ریال خریده ام و یک آپارتمان 90 متری که گنجایش آن برای این جانب که دارای عروس و دامادها و نوه می باشم کم است و قصد معاملۀ خانۀ بزرگ تری را برای خود دارم و ضمناً ماهیانه حدود 000 / 95 ریال حقوق دارم و خود و زن و یک فرزند در حال حاضر در منزل دارم و 4 فرزندم از خودم جدا زندگی می کنند که اغلب برای میهمانی با زن و فرزند خود به منزل ما می آیند. حال تقاضای تعیین بدهی فعلی خود را دارم.
بسمه تعالی، با فرض این که از ناحیۀ منزل اولی بری ءالذمه هستید، نسبت به آپارتمان مسکونی فعلی، خمس واجب نیست و پول نقد خمس دارد.
[سؤال 3909] 1945
بسمه تعالی 5 / 5 / 1361
با سلام و درود فراوان به رهبر انقلابمان و شهیدان به خون خفته گلگون کفن
با سلام خدمت شما و با عرض معذرت از این که مزاحم شدم در مورد خمس مال چند اشکال داشتم که خواهشمندم مرا در رفع این اشکال ها کمک بفرمایید.
1. آیا دختری که ازدواج نکرده ولی کار می کند پس انداز هم دارد باید خمس مالش را بدهد؟
2. آیا می توان خمس مال را به حساب خانه سازی امام یا کمک به جبهه فرستاد؟
3. در صورتی که بتوانیم شخصاً به فردی محتاج یا به سازمانی پول را بدهیم به چه کسی پول باید داده شود، یا این که در صورت دسترسی نداشتن به حاکم شرع و اگر بخواهیم در اختیار امام گذاریم از چه طریقی باید بفرستیم.
4. کسی که تا حالا خمس مالش را نداده وسایلی را که قبلاً با آن پس انداز خریده به چه صورتی می تواند استفاده کند.
بسمه تعالی، پولی که از درآمد کسب به دست آمده و سر سال باقیمانده خمس دارد و خمس را باید به مرجع تقلید یا وکیل مسلّم الوکاله او برسانند و قبل از ادای خمس تصرف در مال مورد خمس جایز نیست.
[سؤال 3910] 1946
بسمه تعالی
پس از تقدیم عرض سلام؛ امیدوارم که صحت و سلامت باشید.
جوانی هستم بالغ؛ البته خودم کار می کنم؛ ماهیانه 000 / 20 ریال حقوق می گیرم و سالیانه حدود 000 / 240 ریال می باشد. حساب کردیم 000 / 130 ریال خرج سالیانه می شود و حدود 000 / 110 باقی می ماند، آیا بایست غیر از پدرم خودم که کار می کنم خمس و زکات بدهم یا نه، چه مقدار بدهم؟
بسمه تعالی، آنچه از درآمد کسب خودتان که سر سال باقی بماند باید خمس آن را بدهید.
[سؤال 3911] —-> 1328
5. از چه زمانی پرداختن خمس واجب می شود؛ آیا استقلال از خانواده یا داشتن درآمد ـ ولو در محیط خانواده ـ شرط است؟
بسمه تعالی، درآمد کسب شخص برای خودش اگر یک سال بر آن بگذرد خمس دارد، ولو این که شخص در محیط خانواده باشد.
[سؤال 3912] —-> 2304
6. شخص 75 ساله ای از کار افتاده، دارای یک زن مریض 70 ساله است و قبلاً در نزد شخصی دیگر کار می کرده و اینک به علت این که قادر به هیچ کاری نیست او را از کار بر کنار نموده و مبلغی به عنوان بازخرید خدمت به او داده است. الآن موجودی این شخص شامل مبلغی است که قبلاً موجود داشته و مبلغی که از وسایل اضافی منزل فروخته، به اضافۀ پول بازخریدی، جمعاً مبلغی در حدود 000 / 150 تومان نقد در بانک دارد که خرجی این خانواده است تا مادامی که زنده هستند و از این پول، ماهیانه 1500 یا 2000 تومان بر می دارند و خرج می کنند و نان آور یا درآمد دیگری هم ندارند؛ آیا در آخر سال به باقیماندۀ پول این شخص، خمس تعلق می گیرد یا حکم آن چگونه است؟
بسمه تعالی، بهرۀ پول، ربا و حرام است و چنانچه پول موجود در بانک از درآمد کسب بوده یا از فروش وسایل تهیه شده از درآمد کسب باشد و خمس آن داده نشده، باید تخمیس شود.
[سؤال 3913] —-> 2168
3. فرزندی از یک خانواده مدت چهار ماه در جبهه بوده، که بابت خدمتش مبلغی به او داده اند؛ آیا خمس دارد یا خیر؟
بسمه تعالی، احتیاطاً حساب کند.
[سؤال 3914] 1947
بسمه تعالی 5 / 2 / 1361
محضر حضرت آیت الله العظمی الامام روح الله الموسوی الخمینی دام ظله، سلامٌ علیکم
محترماً به عرض می رسانم پس از گذشت یک سال از دورۀ خدمتم در ارتش مبلغ سی هزار تومان پس انداز کردم، حال نحوۀ تحویل خمس ـ به چه کسی و چگونه ـ را می خواستم بدانم لازم به تذکر است که بنده مجردم ولی پدر و مادرم نزدم هستند، همچنین همۀ پول پس انداز سال گذشته نزدم نیست، حدود نه هزار تومان به اقوام قرض دادم ولی از پول حقوق این شش ماه بعد از یک سال اینک نیز مبلغی بیش از سی هزار تومان در بانک دارم. همچنین است در محل کارم که شامل کارمند و سرباز و درجه دار هستند با انتخابم برای امام جماعت خواستم بدانم آیا اشکال ندارد که پذیرفته ام؟ همچنین اماما مرا درسی آموز تا با تمسک به آن، آن دنیایم تضمین شود.
بسمه تعالی، اگر پس انداز از حقوق و درآمد کسب است خمس دارد و طلبی که دارید اگر سر سال امکان وصول آن باشد خمس دارد.
[سؤال 3915] —-> 5537
4. شخصی که از خود، خانۀ مسکونی و اثاث و زندگی ندارد، ولی هر ماهه مقداری پول پس انداز می کند تا چند سال بعد که بتواند خانه و زندگی برای خود تشکیل دهد، آیا خمس این پول ها را باید سر سال بدهد، یا این که وقتی احتیاجات خود را برطرف کرد آن وقت خمس بدهد؟
بسمه تعالی، سر سال باید آنچه از مؤونۀ سال زیاد آمده تخمیس نمایند.
[سؤال 3916] —-> 6556
4. این جانب حقوق بگیر ماهانۀ دولت می باشم. حقوقم فقط به اندازۀ خرج زندگی اهل بیتم می باشد و چون مهریۀ همسر واجب می باشد و بنده هم نقداً ندارم بپردازم در یک صندوق قرض الحسنه حسابی به اسم خودم بازکردم و در دل نیت نمودم که ماهی صد تومان به این حساب اضافه نمایم تا به مبلغ بیست هزار تومان رسید آن پول را بگیرم به مهریۀ همسرم بدهم و فعلاً به مبلغ بیست وشش هزار ریال رسیده و سر سالم نزدیک است؛ آیا به این پول یاد شدۀ بالا خمس و سهم امام علیه السلام تعلق می گیرد یا خیر؟
بسمه تعالی، خمس دارد.
[سؤال 3917] —-> 1273
5. در ارتش ماهی یکصد تومان به عنوان پس انداز از حقوق هر پرسنل برمی دارند و یکصد تومان هم خود دولت می گذارد و به همان مقدار یا کمتر از همان پول وام می دهند. لطفاً تکلیف خمس این سه مورد را بیان بفرمایید.
بسمه تعالی، هر مقدار که از حقوق کم شده و بعداً دریافت شده خمس دارد.
[سؤال 3918] 1948
بسمه تعالی
محضر مبارک رهبر انقلاب اسلامی حضرت امام خمینی
این جانب سال خمسی دارم و چند سال قبل پس از اعلام تأسیس «بانک ملی» مبلغی به حساب مخصوص آن واریز کردم. در همان سال مبلغی به برادرم قرض دادم که هر موقع توانایی دارد باز پرداخت نماید. در آخر آن سال خمسی که وجوهات هم بدهکار شدم، این دو مبلغ را به حساب نیاوردم به این نیّت که چنانچه وصول شد مسأله آن را پرسش و اقدام نمایم. متمنی است تعیین فرمایید با توجه به این که در سال بعد خمس به من تعلق نگرفته و در این سال هم خمس به من تعلّق نمی گیرد، آیا دو مبلغ مذکور که امسال وصول شده متعلق خمس است یا جزء درآمد امسال به حساب می آید؟
بسمه تعالی، خمس دارد.
[سؤال 3919] —-> 2063
3. اتحادیه برای رفاه اعضای خود تشکیل شرکت تعاونی مصرف صنفی داده است که با پول سهمی که به اعضا فروخته شده است، تشکیل گردیده و هیأت مدیرۀ شرکت با آن پول، خرید و فروش می نماید و اجناس خود را با حداقل سود به اعضای صنف و سهام داران می فروشد که در پایان هر سال باید ترازنامۀ خود را به مراجع صلاحیت دار تسلیم دارد؛لذا مرقوم فرمایید که ماندۀ پس از پرداخت مخارج، مشمول خمس می گردد یا خیر؟ (البته آنچه که سود بماند به نسبت خرید بین سهام داران تقسیم می گردد).
بسمه تعالی، سود تجارت باقیمانده در آخر سال خمس دارد.
[سؤال 3920] —-> 2202
3. پیمانکاری با شرکت نفت قرارداد بسته که نفت و بنزین و گازوییل به دست مردم برساند. شرکت نفت بیست هزار تومان از این پیمانکار در بانک تهران دریافت کرده که اگر اتفاقی افتاد یا ضرری از طرف این پیمانکار به شرکت نفت وارد آمد شرکت نفت ضرر خود را از این پول برداشت نماید. آیا به چنین پولی وجوهات تعلق می گیرد یا خیر؟
بسمه تعالی، خمس دارد.
[سؤال 3921] —-> 2202
5. اگر شخصی برای خودش سال قرار بدهد ده هزار تومان داشته دو هزار تومان آن را خمس داده، هشت هزار تومان مانده، سر سال دو هزار تومان اضافه شده است. آیا خمس آن را باید بدهد؟
بسمه تعالی، باید خمس آن دو هزار تومان را بدهد.
[سؤال 3922] 1949
بسمه تعالی 11 / 1 / 1361
پس از عرض سلام و التماس دعا
در رژیم گذشته در خدمت سربازی اجباراً مدتی برای مأموریت به عمان فرستاده شدیم، بعد از اتمام مأموریت مقداری پول 30 ـ 40 هزار تومان بابت حق مأموریت دادند، مقداری از پول را خرج کرده ایم و مقداری باقی می باشد، لطفاً نظر شرعی تان را در مورد پول باقیمانده خرج نشده بفرمایید.
بسمه تعالی، اگر پول دریافتی بابت حقوق خدمت سربازی بوده زاید بر مؤونه سال خمس دارد.
[سؤال 3923] —-> 272
3. آیا پولی که به منظور دریافت وام و یا پولی که برای خرید خانه در بانک ذخیره می شود برای کسی که خانه ندارد و از این نظر در مضیقه است، خمس دارد یا خیر؟
بسمه تعالی، اگر از وام ذخیره کرده خمس ندارد و چنانچه از درآمد و حقوق خود پس انداز کند خمس دارد.
[سؤال 3924] 1950
بسمه تعالی 26 / 3 / 1361
دفتر امام خمینی، ضمن عرض سلام و امید موفقیت برای شما
کارمندی هستم از آموزش و پرورش که پس اندازی در بانک مسکن جهت تهیه مسکن ـ که به فرمایش امام امت همه باید دارای مسکن باشند ـ دارم و هیچ گونه ملک و یا سرمایه ای دیگر ندارم و این پس انداز را با صرفه جویی و کار زیاد حتی کار کارگری پیش این و آن به غیر از کار اداری پیدا کردم که شاید روزی یک خانه معمولی داشته باشم، البته به امید خدای بزرگ. آیا به این پس انداز خمس تعلق می گیرد؟ با توجه به این که فعلاً ماهانه مبلغ 8000 ریال بابت اجاره خانه می پردازیم و اگر تعلق می گیرد آیا می شود قسطی پرداخت کرد، چون فعلاً در بانک مسکن برای مدتی سپرده ثابت است و به چه حسابی باید واریز کرد؟ یا می شود برای جنگ زدگان واریز کرد؟
بسمه تعالی، پس انداز حقوق و درآمد کسب در آخر سال خمس دارد و برای پرداخت آن می توانید پس از دستگردان با یکی از وکلای مسلّم الوکالۀ این جانب به اقساط تدریجاً پرداخت کنید.
[سؤال 3925] —-> 2524
5. کارمندی است با هفت سر عائله و با حقوق ماهیانه حدود 46000 ریال و دارای خانه مسکونی ناتمام که این مبلغ حقوق کفاف زندگی او را به طور نسبی می دهد و از این مبلغ در آخر ماه چیزی برایش باقی نمی ماند. آیا داشتن حساب سال برای چنین افرادی لازم است؟
بسمه تعالی، اگر چیزی باقی نمی ماند خمس واجب نیست و سال قهری است و قراردادی نیست.
[سؤال 3926] 1951
بسمه تعالی 25 / 10 / 1361
دفتر حضرت امام خمینی، رهبر انقلاب و بنیان گذار جمهوری اسلامی ایران
پس از عرض سلام به عرض می رساند: این جانب خانمی هستم که شوهر دارم و حقوق بازنشستگی شوهرم در ماه سه هزار و چهارصد تومان است و با قناعت مخارج خودمان را اداره می کنم. از طرفی من خودم یک خانه قسطی دارم (در کوی کن) به مساحت دویست و پنجاه متر دارای سه اتاق و از بابت قیمت خانه مبلغی هم ماهیانه شوهرم قسط می دهد.
مدت یک سال خانه را اجاره دادم و به اتفاق شوهرم به مسافرت رفتیم و پس از یک سال آمدیم به خانۀ خود و از بابت کرایه خانه مبلغ بیست هزار تومان پس انداز کردم و گذاشتم به بانک، برای مخارج مکه، و منتظر هستم در قرعه کشی شرکت کنم و اگر قرعه به نام من اصابت کرد بروم مکه. ضمناً این پول مدت یک سال است که در بانک مانده، از طرفی دیوارهای خانه خراب شده و موزاییک کف حیاط کنده شده و احتیاج به بنایی دارد و همچنین دو تا از اتاق ها فرش ندارد و موکت است و نمی توانیم از حقوق شوهرم فرش و یا بنایی کنیم. آیا اصولاً به این بیست هزار تومان خمس تعلق می گیرد یا خیر؟ و اگر خمس تعلق می گیرد آیا می توانیم از خمس این پول فرش ماشینی بخریم و آبروی خود را حفظ کنیم و یا بنایی کنیم یا خیر؟ بی اندازه از مرحمت شما ممنون خواهیم بود که جواب عنایت فرمایید.
بسمه تعالی، خمس دارد.
[سؤال 3927] 1952
بسمه تعالی 17 / 12 / 1361
محضر مقدس حضرت امام خمینی، رهبر عظیم الشأن انقلاب اسلامی ایران و شیعیان جهان دامت برکاته، محترماً مستحضر می دارد:
در اداره ای که این جانب مشغول به کار می باشم، با اظهار تمایل و علاقه همکاران، صندوقی تحت عنوان «تعاون فرهنگیان» ایجاد شده که همه ماهه مبلغ یکصد تومان بابت حق عضویت از حقوقمان کسر می گردد. استدعا دارد نظر مبارک را در مورد وجه مأخوذه مذکوره که یک سال یا بیشتر در حساب فوق باقی می ماند از نظر سهمین اعلام فرمایید.
بسمه تعالی، باید خمس آن را بدهند.
[سؤال 3928] —-> 87
4. این جانب با شغل مقدس آموزگاری، قریب به پنج سال است که ازدواج کرده و جدا از پدرم زندگی می کنم. از همان اول زندگی، با مختصر پس انداز دوران مجردی و گرفتن وام های بانکی، اقدام به تهیۀ یک خانۀ هشتاد متر مربع زیر بنا نمودم؛ در نتیجه از همان اوایل، نه تنها در پایان هیچ سالی پس انداز نداشتم، بلکه هنوز هم دارم قسط های بدهی ام را پرداخت می کنم؛ بنابراین از نظر وجوهات شرعیه وضع گذشته ام چه می شود؟ و حال باید چه کار کنم؟
بسمه تعالی، اگر قبلاً پس اندازی که سال بر آن گذشته باشد داشته اید، باید خمس بدهید.
[سؤال 3929] —-> 1350
2. حقوق پاسداران از لحاظ خمس و زکات به چه صورت است؛ آیا تعلق می گیرد یا خیر، در صورتی که برای ساختن منزل پس اندازی تهیه شود؟
بسمه تعالی، خمس دارد.
[سؤال 3930] —-> 221
3. آیا اگر کسی پولی از زندگی و کاری که روزانه می کند پس انداز کند، این پول خمس و زکات بر می دارد؟ اگر بر می دارد، مبلغ ده هزار تومان پول چقدر خمس و زکات دارد؟
بسمه تعالی، خمس دارد و خمس ده هزار تومان، دو هزار تومان است.
[سؤال 3931] —-> 12
2. پولی که انسان در بانک می گذارد آیا خمس به آن تعلق می گیرد یا نه؟ در بانک قرض الحسنه چطور؟
بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب و حقوق پس انداز کرده، باید خمس آن را بدهد.
[سؤال 3932] —-> 2289
3. همسرم مبلغ 240000 ریال از کار خود در مدرسه، در بانک پس انداز دارد.
بسمه تعالی، باید خمس این مبلغ را بدهند. و در هر صورت شما برای تصفیۀ حساب، نزد یکی از وکلای این جانب مراجعه نمایید.
[سؤال 3933] 1953
بسمه تعالی
مسئول محترم دفتر حضرت امام خمینی، سلام علیکم
یازده نفر با هم صندوق قرض الحسنه تأسیس نموده اند و هر نفر ماهیانه پنجاه تومان به سرمایۀ صندوق به نام خودشان می افزایند و این صندوق، حدود ده سال است کار می کند؛ آیا به سرمایۀ این صندوق خمس تعلق می گیرد؟ و اگر می گیرد، به چه نحوی و مسئول کیست؟ توضیح این که مسئولیت حسابداری، نگهداری صندوق، پرداخت وام و جمع آوری آن به عهده یک نفر می باشد.
بسمه تعالی، خمس واجب است و هر یک به حساب سهم خودش باید خمس بدهد.
[سؤال 3934] —-> 2100
3. اگر اموالی که وجوهات به آن تعلق می گیرد، از راه قناعت و صرفه جویی جمع شده باشد، آیا تخفیف هم دارد؟ و اگر دارد، لطفاً به طور واضح بیان فرمایید.
بسمه تعالی، تخفیف ندارد و باید آنچه سر سال زیاد آمده، تخمیس شود.
[سؤال 3935] 1954
بسمه تعالی
محضر مبارک آیت الله العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی، با تقدیم سلام
کسی برای مصارف عروسی پسرش پول تهیه کرده، که قبل از تکمیل مراسم، سال به سر رسیده است. آیا به این پول خمس تعلق می گیرد یا خیر؟ طول عمر حضرت عالی را از خداوند خواستارم. خدایا خدایا تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار
بسمه تعالی، در فرض مرقوم، مبلغ پس انداز شدۀ از درآمد کسب، خمس دارد.
[سؤال 3936] —-> 1908
2. جوانی که خدمت سربازی را به اتمام رسانده و در عرض این دو سال از حقوق و فوق العاده، مقداری پول جمع آوری کرده و در بانک موجود است، لکن قصد دارد ازدواج کند و مقدار پول اضافه نیست، در ضمن این شخص تا حال خمس نداده و بدهکار نیست، آیا در موارد ذکر شده باید خمس بدهد؟ اگر بنا بر این است که بدهد، باید خمس دو سال را بدهد؟
بسمه تعالی، پس انداز مزبور تماماً باید یک مرتبه تخمیس شود.
[سؤال 3937] —-> 2120
2. شخصی است که از پدرش یک حیاط کهنه ارث به او رسیده است (البته خمس حیاط را پدرش داده بود) و آن شخص ده ـ دوازده سال است که کسب و کار کرده و مقداری پول جمع کرده است که می خواهد آن حیاط را تعمیر کند یا حیاط دیگری بخرد (البته آن مقدار پول دارد که حداکثر می تواند یک حیاط معمولی بخرد) آیا بر این پول ها خمس تعلق پیدا می کند یا نه؟
بسمه تعالی، پولی که از کسب و کار تهیه کرده و سال بر آن گذشته خمس دارد.
[سؤال 3938] —-> 5668
3. پسر یا دختری که شاغل می باشد و مقداری از پولش را پس انداز می کند جهت زندگی آینده اش، آیا خمس به آن تعلق می گیرد یا خیر؟ در صورت تعلق گرفتن، حساب آن و پرداختش چگونه باید باشد؟ آیا می تواند به امام جمعۀ شهر و به حساب امام پرداخت نماید یا خیر؟
بسمه تعالی، از درآمد کسب هرچه آخر سال زیاد بماند خمس دارد و به وکیل مسلّم الوکاله این جانب بپردازید.
[سؤال 3939] 1955
بسمه تعالی
با آرزوی پیروزی اسلام و مسلمین و طول عمر برای امام و رهبر بزرگوار از خداوند متعال، لطفاً سؤالات شرعی این جانب را جواب بدهید.
1. من زکات پول هایم را تا عید پارسال پرداخت نموده ام و از عید سال گذشته به این طرف 61 هزار تومان پول نقد برای تهیۀ وسایل زندگی آینده ام جمع نمودم، که حدود هفت هزار تومان آن مال دورۀ دانشجویی ام بوده است که پارسال با نظر امام زکات برای آن پرداخت نکردم و 30 هزار تومان آن را حدود ماه آذر به برادرم برای خرید خانه قرض داده ام و با این حساب برای عید 31 هزار تومان پول دستم است. زکات پولم چگونه است؟ زکات پول به کجا واریز شود؟
بسمه تعالی، پول غیر طلا و نقره زکات ندارد، ولی اگر از درآمد کسب یا حقوق باشد و از خرج سال زیاد بماند خمس دارد و خمس را می توانید به شمارۀ هزار مؤسسه تعاون اسلامی قم حواله کنید.
2. برای خواندن نماز مسافر باید مسافت را از در منزل حساب نمود یا از دیوارها و محدودۀ شهر؟
بسمه تعالی، در مثل تهران، مبدأ مسافت از منزل حساب می شود.
3. آیا می شود بهرۀ بانکی پس انداز را به عنوان صدقه (با توجه به این که امام قبلاً فرموده بودند که بهرۀ پول حرام است و صدقه باید داد) به حساب جنگ زدگان و یا کمیتۀ امداد امام خمینی داد؟
بسمه تعالی، بهرۀ پول ربا و حرام است، گرفتن آن جایز نیست و چنانچه گرفته باشد از طرف مالک واقعی آن به فقرا صدقه بدهد، ان شاء الله موفق باشید.
[سؤال 3940] 1956
بسمه تعالی 17 / 9 / 1361
با آرزوی طول عمر امام و پیروزی رزمندگان؛ چهار سؤال زیر را جهت بیان استفتای حضرت امام معروض می دارم:
1. این جانب برای ادای خمس مال خود، اول زمستان را سال برای خود گرفته ام و تا ماه مرداد امسال نیز سرباز بوده و حقوق دریافت کرده ام و اکنون که به اول زمستان نزدیک می شویم، هنوز مقداری از حقوق دوران سربازی را در اختیار دارم و خرج نکرده ام. با توجه به این که فعلاً بیکار هستم و شغل و درآمدی ندارم، آیا بایستی خمس پولی را که در اول زمستان برایم باقی می ماند، بدهم و یا این که خمس بر من تعلق نمی گیرد؟
بسمه تعالی، اگر سر سال از حقوق باقی بماند خمس دارد.
2. این جانب همان طور که گفتم سرباز بودم و در جبهه مجروح شدم و به خاطر مجروح شدنم، از طرف ارتش و بنیاد شهید به عنوان غرامت برای مجروح شدنم، مقداری پول می دهند و من با خدا عهد کرده ام که هرچه از طرف ارتش و بنیاد شهید به عنوان غرامت به من تعلق گیرد، همۀ آن پول را به عنوان قرض الحسنه یا به مردم نیازمند بدهم و یا این که در صندوق های قرض الحسنه بگذارم و تا آخر عمر این پول به عنوان قرض الحسنه استفاده شود. البته از این پول، خودم نیز به عنوان قرض الحسنه وقتی که قدرت پرداخت آن را داشته باشم، استفاده می کنم؛ می خواستم بدانم آیا به این پول خمس تعلق می گیرد؟
بسمه تعالی، خمس ندارد.
3. من موقعی که در جبهه بودم یک چراغ قوۀ عراقی به دستم آمد و قیمت آن نیز حداکثر 50 تومان است، می خواستم ببینم حکم این غنیمت چیست و چه کار باید بکنم؟
بسمه تعالی، ملک شما شده است و می توانید در آن تصرف کنید.
4. می خواستم بدانم که پول خمس مال را باید چگونه بدهم؛ آیا به هر امام جماعت مسجدی بدهم درست است و یا این که باید به شخص معینی بدهم تا آن شخص پول را به امام برساند؟ اگر باید به شخص معینی داد، خواهشمندم شخصی را معرفی کنید تا خمس مالم را به او بدهم.
در ضمن خانۀ ما حوالی شرق تهران است؛ اگر ممکن است شخصی را معین کنید که حوالی شرق تهران باشد و بتوان به راحتی پول را به او داد.
بسمه تعالی، خودتان تحقیق کنید و به یکی از وکلای مسلّم الوکاله این جانب بپردازید و می توانید به حساب شمارۀ هزار مؤسسۀ تعاون اسلامی قم حواله نمایید.
[سؤال 3941] 1957
بسمه تعالی
خدمت جناب مستطاب سیادت مآب، مرجع عالی قدر شیعیان جهان، حضرت آیت الله العظمی و فقیه اهل بیت عصمت و طهارت و سید العلماء والمجتهدین، رئیس الملّة والدین، آیت الله العظمی و مولانا الاعظم، آقای حاج آقا سید روح الله الخمینی الموسوی، متّع الله المسلمین بطول بقاء وجوده الشریف ودامت برکاته، سلام علیکم
1. آیا خمس بر سرباز واجب است؟ لازم به تذکر است که این جانب مجرد بوده و ماهانه حدود 1000 تومان از ارتش حقوق می گیرم که مقداری از این مبلغ را برای آینده پس انداز می کنم و تا به حال که یک سال و نیم است در ارتش هستم خمس نداده ام.
بسمه تعالی، هر مقدار از حقوق که پس انداز شده خمس دارد.
2. خمس از چه موقعی بر انسان واجب می شود؟
بسمه تعالی، مکلف از موقعی که شروع به پیدا کردن درآمد می کند تا سر سال، اگر از درآمد چیزی باقی ماند خمس دارد.
3. شخصی که در سنین 16 یا 17 سالگی در دوران طاغوت به واسطۀ سهل انگاری و کم توجهی به امر روزه، ماه رمضان را روزه نگرفته (البته نماز می خوانده) حکمش چیست؟ آیا باید کفاره بدهد؟
بسمه تعالی، روزۀ ماه مبارک رمضان اگر عمداً بدون عذر شرعی افطار شده، علاوه بر قضا، کفاره هم دارد.
4. به واسطۀ نرمی لثه هایم دائماً از آن ها خون می آید؛ به خصوص در خواب؛ ماه رمضان را نیز تماماً روزه گرفته ام لکن بعضی مواقع متوجه نمی شدم و خون پایین می رفت و هرگاه دهانم را برای رفع خون می شستم، نمی توانستم بیش از یک بار آب دهانم را بیرون بریزم، چون دوباره خون از لثه هایم می آمد؛ به دکتر نیز مراجعه کرده ام ولی هنوز مؤثر واقع نشده است؛ آیا روزه هایم صحیح بوده؟ و اگر در آینده نیز به این درد دچار بودم تکلیفم چیست؟
بسمه تعالی، اگر در آبِ دهان مستهلک باشد مضر به روزه نیست.
[سؤال 3942] 1958
بسمه تعالی 22 / 12 / 1361
با سلام و درود بر منجی عالم بشریت، امام زمان (عج) و بر نایب بر حقش، حضرت امام خمینی و با درود به شهدای انقلاب و جنگ و به امید پیروزی رزمندگان.
چند سؤالی برای این حقیر پیش آمده که امیدوارم جواب آن را مرقوم فرمایید:
1. با توجه به این که من سرباز هستم و حدود یک سال است در جبهه می باشم و ماهیانه مبلغی از ارتش دریافت می کنم و چون اکثر اوقات در منطقه هستم، مقداری از آن، زیاد می آید، آیا به آن خمس تعلق می گیرد یا خیر؟ و اگر می گیرد، به چه نحو می باشد؟
بسمه تعالی، بنا بر احتیاط، خمس آن را به وکیل مرجع تقلیدتان بپردازید.
2. اگر هنگام غذا خوردن، دندان خون بیفتد، آیا دهان نجس می شود و آن غذا را باید بیرون ریخت یا خورد؟
بسمه تعالی، خوردن خون حرام است؛ مگر مستهلک شده باشد و در این صورت، لازم نیست غذا را بیرون بریزید.
3. آیا می شود در جبهه نیت ده روز کرد و نماز را تمام خواند و روزه گرفت؟
بسمه تعالی، اگر یقین به ماندن ده روز در یک مکان نداشته باشید، نمی توانید قصد کنید.
4. آیا کسی که گناهان کبیره ای انجام داده و بعد توبه کرده، می تواند امام جماعت بشود؟
بسمه تعالی، امام جماعت باید عادل باشد.
[سؤال 3943] —-> 7070
2. تا کنون که حدود 26 سال سن دارم، مال خود را حساب نکرده ام و به دلیل مساعد نبودن وضع مالی ام، موفق به ازدواج نشده ام. با توجه به این که مبلغی بالغ بر چهل هزار تومان بدهکار می باشم، آیا اقامۀ نماز در منزل و استفاده از وسایل خانه ام اشکال دارد؟ ضمناً جنگ زده هم می باشم.
بسمه تعالی، اگر از درآمدی که سال بر آن گذشته، منزل و وسایل مزبور را تهیه نکرده اید، اشکال ندارد.
[سؤال 3944] —-> 3506
3. مدت ها پیش مقداری پس انداز داشتم که در خلال بیکاری ام مورد استفاده قرار می گرفت و با وجود داشتن آن، نمی توانستم شغلی مناسب توانایی ام دست و پا کنم تا این که بعد از مدتی با اعلام آمادگی ناسیونال جهت فروش اتومبیل، مبلغی را به قصد تحویل آن و اشتغال کاری به بانک سپرده و بعد از گذشت هفت ماه با پرداخت بقیه آن، موفق به تحویل اتومبیل گشتم که از کل پس انداز در این مدت، مقداری صرف هزینه زندگی و مابقی آن، جهت بهای اتومبیل پرداخت گردیده بود. جمعاً با پنج ماه و نیم از قبل و هفت ماهی که به حساب ناسیونال راکد مانده بود از یک سال تجاوز کرد، در نتیجه در این ابهام فرو رفتم که آیا با توجّه به هدفم از خرید آن و عدم استطاعت مالی خویش، به این مبلغ، خمس تعلق می گیرد یا خیر؟ در صورت تعلق و پرداخت آن به شکل اقساط بفرمایید به کدام شماره حساب می توانم واریز نمایم.
بسمه تعالی، اگر پس انداز مذکور از درآمد کسب و حقوق باشد باید تخمیس شود و اگر با او اتومبیل خریده شده، اولاً باید نسبت به خمس کسب اجازه از مرجع تقلید نمود و بعد به قیمت فعلی باید تخمیس شود و در صورت عدم امکان پرداخت یک مرتبه با یکی از نمایندگان مسلّم الوکاله این جانب دستگردان نموده و بعداً تدریجاً بپردازید و می توانید به حساب یک هزار تعاون اسلامی قم حواله نمایید.
[سؤال 3945] 1959
بسمه تعالی 29 ذوالقعده 1402 ق
محضر مبارک حضرت آیت الله العظمی امام خمینی، مدّ ظله العالی، لطفاً بفرمایید:
1. زیدی ساکن شهری است و در شهر دیگری، منزلی خریداری می کند و مصمم است که بعداً برای زندگی به آن شهر برود. آیا پولی که جهت خرید منزل پرداخته، خمس دارد؟ و قرضی که از بابت خریدن این منزل دارد، از منافع کسر می شود یا خیر؟
بسمه تعالی، منزل مذکور، خمس دارد و قرض بر آن کسر می شود.
2. تعمیرکاری که بعضی از لوازم ماشین ها را به جهت خراب بودن عوض می کرده و پس از مراجعۀ صاحب ماشین، بعضی از افراد، لوازم مخروبه را با خود می بردند و بعضی هم صرف نظر می کردند؛ به این معنی که در عین حالی که به آن ها گفته می شد: این اجناس شما است، آن ها را با خودشان نمی بردند، حالا این لوازم مخروبه، از تعمیرکار است یا از صاحبان ماشین ها؟
بسمه تعالی، اگر صاحبان آن ها اعراض کرده اند، از تعمیرکار است.
3. زنی که برای جلوگیری از عادت ماهانه قرص می خورد و در آن اثنا، بر اثر ترک قرص، لک می بیند (ولی ادامه ندارد) و در ایام عادتش هم هست، آیا این لک حیض است یا خیر؟
بسمه تعالی، اگر سه روز متوالی خون نمی بیند، حیض نیست.
4. کسی که کارش به نحوی است که اگر مسافرت نکند، کاری ندارد ـ مثل بعضی از افراد سپاه و جهاد ـ نماز و روزه شان چگونه است؟
بسمه تعالی، حکم مسافر دارند؛ مگر در سفری که شغل آن ها باشد.
5. در چند سال قبل، زیدی امتیاز تلفنی را خریداری کرده و هنوز تلفن آن وصل نشده، و احتیاجش از آن تلفن برطرف می شود. آیا می تواند به قیمت بازار آزاد بفروشد؛ با توجه به آن که دولت، در این باره مقرراتی ندارد و یا خیر؟
بسمه تعالی، در فرض مزبور مانع ندارد.
[سؤال 3946] 1960
بسمه تعالی
حضور محترم امام خمینی
با عرض سلام و تحیت و تبریک فراوان جهت پیروزی های بیت المقدّس و فتح المبین و پیروزی خرمشهر عزیز
مادری هستم 38 ساله دارای سه فرزند پسر 21 سال، 18 سال، 7 سال، درست هفت سال و اندی پیش شوهرم در اثر سکتۀ قلبی فوت کرد، در حال حاضر محتاج راهنمایی شرعی هستم. یک زندگی الحمدلله متوسط داریم، از بازنشستگی همسرم ماهیانه 3200 تومان دولت می دهد، لطفاً در مورد مسائل ذیل راهنمایی ام بفرمایید.
1. راجع به مسأله خمس خود و خانواده؟
بسمه تعالی، اگر از درآمد کسب چیزی زاید بر مؤونه سال داشته باشید خمس دارد.
2. حدود شرعی رفت و آمد اقوام به منزل؟
بسمه تعالی، ورود افراد به منزل در مقدار سهم الارث کبار ورثه منوط به اجازۀ خودشان است و در مقدار سهم الارث صغیر موقوف بر اجازه ولی شرعی او می باشد.
3. حدود آزادی شرعی خودم؟
بسمه تعالی، با رعایت موازین شرعیه آزاد هستید.
[سؤال 3947] —-> 7103
2. این جانب یک فرد نابینا از دو چشم هستم و تا چند سال پیش قوم و خویشان به این جانب کمک و مساعدت می کردند و حالیه مدت تقریباً چهار سال است در کارخانه ای ماهیانه با دریافت مبلغ 40000 ریال حقوق کار می کنم، آیا به این حقوق دریافتی سر سال خمس و زکات و غیره به این جانب تعلق می گیرد که پرداخت نمایم یا نه؟
بسمه تعالی، از حقوق دریافتی اگر چیزی بر مؤونه سال زیاد بماند خمس دارد.
[سؤال 3948] —-> 2657
6. کسی که حساب داشته و سرمایۀ او از بین رفته و دوباره از کسب و کار، پولی پیدا کرده، به چه صورت خمس دهد؟
بسمه تعالی، آنچه از ربح، سر سال باقی بماند خمس دارد.
[سؤال 3949] 1961
بسمه تعالی 30 / 11 / 1361
حضور مسئولین محترم دفتر امام
استدعا می شود در صورت امکان به سؤالات شرعی ذیل پاسخ عنایت فرمایید.
1. برای نحوۀ احتساب خمس راهنمایی لازم مرحمت فرمایید.
بسمه تعالی، ارباح مکاسب در زاید بر مؤونه سال خمس دارد و برای تصفیه حساب به یکی از وکلای مسلّم الوکالۀ این جانب مراجعه شود.
2. متولد یکی از شهرستان ها می باشم که مدت 23 سال است که در تهران اقامت دارم، و فقط سالی یک بار یا بیشتر جهت تجدید دیدار با بستگان به مدت کمتر از ده روز به زادگاهم مسافرت می کنم؛ چون در زادگاه فاقد ملک شخصی و یا موروثی بوده و قصد حتمی جهت مراجعت به موطن خود ندارم. لذا با توجه به عرایض بالا، اعلام فرمایید هنگام مسافرت به محل مورد اشاره نماز به طور کامل باید خوانده شود یا شکسته؟
بسمه تعالی، اگر از وطن اصلی اعراض نکرده اید یعنی قصد نکرده اید که برای سکونت به آن جا برنگردید نماز شما در آن تمام است و حکم وطن باقی است.
3. آیا زن مجاز است برای درمان نازایی توسط پزشک متخصص مرد مورد معاینه قرار گیرد یا خیر؟ در صورت پاسخ خیر، استدعا می شود این مسأله را به نظام پزشکی ابلاغ تا به عنوان تکلیف شرعی به کلیۀ پزشکان مربوطه ابلاغ شود.
بسمه تعالی، جایز نیست.
خدایا خدایا تا انقلاب مهدی خمینی را نگهدار
[سؤال 3950] —-> 6792
4. ساختمانی که قبلاً داشته ای حالا اگر با وام بانکی روی آن را یک طبقه دیگر بسازی به طبقه ای که می سازی خمس تعلق می گیرد یا خیر؟
بسمه تعالی، اگر برای سکونت شخصی خودش نباشد هر مقدار که قسط بدهی آن از درآمد کسب ادا شده، خمس دارد.